Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Παγκόσμιο Κύπελλο ΦΙΦΑ
Ίδρυση 1930
Αριθμός ομάδων 32 (στην τελική φάση)
204 (στα προκριματικά
του 2010)
Τρέχων κάτοχος Flag of Germany.svg Γερμανία (4ος τίτλος)
Περισ. κατακτήσεις Flag of Brazil.svg Βραζιλία (5 τίτλοι)
Ιστοσελίδα Επίσημη ιστοσελίδα
Soccerball current event.svg Παγκόσμιο Κύπελλο 2014

Το Παγκόσμιο Κύπελλο ΦΙΦΑ (αγγλικά: FIFA World Cup) ή αλλιώς Μουντιάλ (Mundial) είναι μια ποδοσφαιρική διοργάνωση, η οποία πραγματοποιείται κάθε τέσσερα χρόνια υπό την αιγίδα της Διεθνούς Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας (FIFA). Σε αυτήν παίρνουν μέρος οι εθνικές ομάδες των χωρών μελών της ομοσπονδίας, οι οποίες κατάφεραν να προκριθούν ύστερα από προκριματικούς αγώνες. Θεωρείται η κορυφαία ποδοσφαιρική διοργάνωση, η οποία καταφέρνει να προσελκύσει πλήθος θεατών, τηλεθεατών και χορηγών.

Για το έτος 2014, το παγκόσμιο κύπελλο ποδοσφαίρου διεξήχθη στη χώρα της Βραζιλίας με τη συμμετοχή 32 εθνικών ομάδων και από τις πέντε ηπείρους. Νικήτρια ανακηρύχθηκε η εθνική ομάδα της Γερμανίας, νικώντας στον τελικό της διοργάνωσης την εθνική ομάδα της Αργεντινής στην παράταση με 1-0.

Πολυνίκης του θεσμού είναι η Βραζιλία με πέντε κατακτήσεις και ακολουθούν η Γερμανία και η Ιταλία με τέσσερα τρόπαια, η Ουρουγουάη και η Αργεντινή με δύο και η Αγγλία, η Γαλλία και η Ισπανία με ένα τρόπαιο.

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αν και η πρώτη ποδοσφαιρική ομάδα στον κόσμο δημιουργήθηκε το 1857 (Sheffield Football Club), μόλις το 1905 έγινε η πρώτη συζήτηση για τη δημιουργία ενός παγκόσμιου ποδοσφαιρικού πρωταθλήματος από τη FIFA (Παγκόσμια Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία).

Το ποδόσφαιρο έκανε την πρώτη παγκόσμια εμφάνισή του στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1908 στο Λονδίνο, αγώνες οι οποίοι δεν στέφθηκαν με επιτυχία. Όμως 13 χρόνια αργότερα ο Ζιλ Ριμέ εκλέχθηκε πρόεδρος της FIFΑ και ονειρεύτηκε όλος ο πλανήτης να ενωθεί με μία ποδοσφαιρική μπάλα, επιδιώκοντας να μιλήσουν όλοι τη "γλώσσα του ποδοσφαίρου". Έτσι το 1928, υπό την εποπτεία και προεδρία του Ριμέ, μία 5μελής επιτροπή (Μπονέ, Μέισλ, Ντελονέ, Φερετί και Λίνεμαν) σχεδίασε τη δημιουργία του Πρώτου Παγκοσμίου Κυπέλλου. Οι προτάσεις, που διαδέχονταν η μία μετά την άλλη, εγκρίθηκαν και ο Μπονέ έγινε ο πρόεδρος της Οργανωτικής Επιτροπής του Παγκοσμίου Κυπέλλου. Η χώρα στην οποία αποφασίστηκε τελικά να διοργανωθεί το πρώτο παγκόσμιο κύπελλο ήταν η Ουρουγουάη, παρά τις αντιρρήσεις πολλών ευρωπαϊκών χωρών, οι οποίες απείλησαν με αποχή τους από τη διοργάνωση εάν αυτή διεξαγόταν σε χώρα της Λατινικής Αμερικής.

Τελικώς, στις 7 Ιουλίου 1930 έγινε η πρώτη κλήρωση για τους 4 ομίλους του Παγκοσμίου Κυπέλλου με μόνο 13 ομάδες να συμμετέχουν, ενώ 6 μέρες αργότερα το σφύριγμα του διαιτητή Ντομίνγκο Λομπάρντι ξεκίνησε τον αγώνα μεταξύ Μεξικού και Γαλλίας. Στο 19ο λεπτό ο Γάλλος Λοράν άνοιξε το σκορ και έγινε ο πρώτος παίκτης που σκόραρε σε παγκόσμιο κύπελλο, σε έναν αγώνα όπου οι Γάλλοι επικράτησαν τελικά με 4-1. Η ιστορία αρχίζει να γράφεται...

Τρόπαιο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Από το 1930 μέχρι το 1970, στους νικητές απονεμόταν το τρόπαιο Ζιλ Ριμέ (φωτό). Αρχικά ήταν γνωστό ως Παγκόσμιο Κύπελλο, αλλά το 1946 μετονομάστηκε σε "Ζιλ Ριμέ" προς τιμήν του ανθρώπου που διοργάνωσε το πρώτο Παγκόσμιο Κύπελλο. Στο Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου του 1970, η ποδοσφαιρική ομάδα της Βραζιλίας κατέκτησε το Παγκόσμιο Κύπελλο για τρίτη φορά και αποφασίστηκε όπως το τρόπαιο της παραχωρηθεί μόνιμα, δυστυχώς όμως το 1983 εκλάπη από το μουσείο της ποδοσφαιρικής ομοσπονδίας της χώρας και δεν βρέθηκε ποτέ.

Μετά το 1970, σχεδιάστηκε ένα νέο τρόπαιο, γνωστό ως Τρόπαιο του Παγκόσμιου Κυπέλλου. Μετά την κλοπή του "Ζιλ Ριμέ", αποφασίστηκε να μη δοθεί ξανά σε κανέναν μόνιμα, όσες φορές και αν το κατακτήσει μια ομάδα. Η Αργεντινή, η Γερμανία (ως Δυτική Γερμανία), η Ιταλία κι η Βραζιλία, έχουν κερδίσει το δεύτερο τρόπαιο δύο φορές. Το τρόπαιο δεν θα αντικατασταθεί μέχρι το 2038, οπότε και θα συμπληρωθεί ο χώρος στο κύπελλο, όπου αναγράφονται τα ονόματα των τροπαιούχων.

Το τρόπαιο είναι από χρυσό 18 καρατίων, έχει ύψος 36 εκατοστά, βάρος 4,97 κιλά το ίδιο και 6 η βάση του, η οποία αποτελείται από δύο στρώματα ημιπολύτιμου μαλαχίτη. Σε αυτήν αναγράφονται οι χρονιές και οι νικητές του κυπέλλου από το 1974 και έπειτα.

Οι νικητές κρατούν το κύπελλο για 4 χρόνια, μέχρι την επόμενη διοργάνωση και ύστερα παίρνουν ένα επιχρυσωμένο ακριβές αντίγραφο.

Δομή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Προκριματική φάση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Από το δεύτερο μουντιάλ του 1934, θεσπίστηκε η προκριματική φάση για να ορίζονται οι ομάδες που θα μετέχουν στην τελική φάση. Η προκριματική φάση γίνεται σε κάθε ηπειρωτική ζώνη (Αφρική, Ασία, Βόρεια και Κεντρική Αμερική και Καραϊβική, Νότια Αμερική, Ωκεανία, Ευρώπη) που επιτηρούνται από τις αντίστοιχες συνομοσπονδίες τους. Η FIFA ορίζει εκ των προτέρων τον αριθμό των θέσεων για κάθε ζώνη, που οδηγεί στην τελική φάση του Παγκοσμίου Κυπέλλου. Ο αριθμός αυτός προκύπτει τόσο από τη σχετική δυναμική των εθνικών ομάδων που μετέχουν στην εκάστοτε συνομοσπονδία, όσο και από την πίεση που ασκούν οι τελευταίες στην FIFA.

Η διαδικασία των προκριματικών ξεκινά δύο χρόνια πριν την έναρξη της τελικής φάσης. Οι δομές των προκριματικών τουρνουά διαφέρουν ανάμεσα στις ηπειρωτικές ζώνες. Συνήθως, μία ή δύο θέσεις αποδίδονται στους νικητές διηπειρωτικών play off. Για παράδειγμα, ο νικητής της ζώνης της Ωκεανίας παίζει διπλό αγώνα (play off) με τον πέμπτο της ζώνης της Νοτίου Αμερικής, για να προκύψει η ομάδα που θα πάρει το εισιτήριο για τα τελικά (αποτελέσματα διηπειρωτικού 2006).

Από το 1938 και ύστερα, οι διοργανώτριες χώρες παίρνουν αυτόματα μια θέση για τα τελικά, χωρίς να αγωνίζονται στην προκριματική φάση. Αυτό το προνόμιο είχαν κι οι νικήτριες χώρες για να υπερασπιστούν τον τίτλο τους στο επόμενο μουντιάλ, αλλά από το 2006 καταργήθηκε. Πλέον κι οι νικήτριες χώρες αγωνίζονται κανονικά στα προκριματικά της αντίστοιχης ηπειρωτικής τους ζώνης.

Τελική φάση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στη σημερινή τελική φάση του Μουντιάλ μετέχουν 32 εθνικές ομάδες που αγωνίζονται για έναν περίπου μήνα στα γήπεδα της διοργανώτριας χώρας (ή χωρών, αν πρόκειται για συνδιοργάνωση). Η τελική φάση, με τη σειρά της, χωρίζεται σε δυο επιμέρους φάσεις, σε αυτή των ομίλων και των νοκ άουτ αγώνων.

Στη φάση των ομίλων, οι ομάδες χωρίζονται σε οκτώ ομίλους των τεσσάρων ομάδων. Οι οκτώ καλύτερες ομάδες του μουντιάλ (που προκύπτουν με βάση τη βαθμολογία της FIFA αλλά και την απόδοσή τους στα προηγούμενα μουντιάλ) μπαίνουν επικεφαλής σε κάθε όμιλο. Οι υπόλοιπες ομάδες κατανέμονται τυχαία. Από το μουντιάλ του 1998, έχουν θεσπιστεί περιορισμοί για να διασφαλίσουν ότι κανένας όμιλος δεν θα περιέχει 2 ευρωπαϊκές ομάδες, ή περισσότερες από μία ομάδα από κάθε άλλη συνομοσπονδία. Έτσι, η κάθε ομάδα δίνει τρεις αγώνες στον όμιλό της, ενώ στον τελευταίο γύρο (τρίτος αγώνας) οι αγώνες του ομίλου γίνονται ταυτόχρονα ώστε να είναι δίκαιο για όλες τις ομάδες.

Οι δύο πρώτες ομάδες του κάθε ομίλου προκρίνονται για τη φάση των νοκ άουτ αγώνων. Η βαθμολογία των ομάδων στους ομίλους γίνεται με πόντους. Από το 1994, η νίκη ισούται με τρεις πόντους, η ισοπαλία ισούται με έναν πόντο και η ήττα δεν δίνει πόντο (προηγουμένως η νίκη έδινε δύο πόντους αντί για τρεις). Αν δυο ή περισσότερες ομάδες ισοβαθμήσουν, χρησιμοποιούνται ως κριτήρια κατάταξης πρώτα η διαφορά τερμάτων, μετά το σύνολο των τερμάτων που πέτυχε κάθε ομάδα, ακολούθως τα αποτελέσματα των μεταξύ των ισοβαθμούντων ομάδων αγώνων και τέλος ο αριθμός των ισοπαλιών.

Η φάση των αγώνων νοκ άουτ διεξάγεται με μονούς αγώνες, από τους οποίους προκύπτει ένας νικητής. Αν υπάρξει ισοπαλία, τότε ακολουθεί παράταση του αγώνα και αν χρειαστεί εκτελούνται και πέναλτι. Η φάση των νοκ άουτ ξεκινά από τον "γύρο των 16", στον οποίο ο νικητής του κάθε ομίλου αντιμετωπίζει τον δεύτερο άλλου ομίλου. Μετά ακολουθούν τα προημιτελικά, τα ημιτελικά και ο μεγάλος τελικός. Οι ομάδες που ηττώνται στα ημιτελικά αγωνίζονται στον μικρό τελικό για την τρίτη θέση.

Επιλογή διοργανωτών[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η διοργάνωση των πρώτων μουντιάλ δίνονταν στις χώρες κατά τη διάρκεια των συναντήσεων της συνέλευσης της FIFA. Η επιλογή της τοποθεσίας διεξαγωγής των αγώνων υπήρξε τότε πεδίο αντιπαράθεσης, ιδιαίτερα ανάμεσα στις χώρες της Λατινικής Αμερικής και της Ευρώπης, τα δύο ποδοσφαιρικά κέντρα της εποχής, αλλά και του σήμερα. Κι αυτό γιατί τις δύο ηπείρους χώριζε ταξίδι τριών εβδομάδων με πλοίο. Για παράδειγμα, η επιλογή της Ουρουγουάης ως τη χώρα που θα διοργάνωνε το πρώτο μουντιάλ, οδήγησε στη συμμετοχή μόνο τεσσάρων ευρωπαϊκών εθνικών ομάδων στο τουρνουά.[1] Τα δύο επόμενα Παγκόσμια Κύπελλα διεξήχθησαν στην Ευρώπη και ιδιαίτερα η απόφαση για το δεύτερο συνεχόμενο μουντιάλ στην Ευρώπη το 1938, αποτέλεσε πεδίο διαμάχης, καθώς οι αμερικάνικες ομάδες ήθελαν το μουντιάλ να εναλλάσσεται διαδοχικά ανάμεσα στις δύο ηπείρους. Το αποτέλεσμα ήταν οι εθνικές ομάδες της Αργεντινής και της Ουρουγουάης να μποϊκοτάρουν το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1938, στη Γαλλία.[2]

Μετά το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1958, για να αποφευχθούν μελλοντικές αντιπαραθέσεις και μποϊκοτάζ, η FIFA αποφάσισε την εναλλάξ διοργάνωση από χώρες των δύο ηπείρων, μέχρι και το μουντιάλ της Γαλλίας του 1998. Το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2002, το οποίο συνδιοργανώθηκε από την Ιαπωνία και τη Νότια Κορέα, ήταν το πρώτο που διεξήχθη στην Ασία (και γενικότερα το πρώτο σε χώρα εκτός Ευρώπης και Αμερικής), ενώ το μουντιάλ του 2010 στη Νότια Αφρική ήταν το πρώτο που διοργανώθηκε από αφρικάνικο κράτος.

Το 2003, προσδιορίστηκε η Νότια Αμερική ως η ήπειρος όπου θα διεξαχθεί το μουντιάλ του 2014 και εκλήθησαν να τοποθετηθούν τα μέλη της νοτιοαμερικανικής συνομοσπονδίας (CONMEBOL) για την πρόταση της FIFA. Πολύ σύντομα όλα τα κράτη υποστήριξαν την υποψηφιότητα της Βραζιλίας για να αναλάβει τη διοργάνωση και (έστω και ανεπίσημα) είχε επί της ουσίας καθοριστεί ο διοργανωτής του Παγκόσμιου Κυπέλλου του 2014, με τη Βραζιλία να αναλαμβάνει τελικά και επισήμως τη διοργάνωση.

Το σύστημα επιλογής της διοργανώτριας χώρας εξελίχθηκε έτσι ώστε σήμερα η επιλογή γίνεται από μια ειδική επιτροπή της FIFA. Η επίσημη επιλογή γίνεται έξι χρόνια πριν τη διεξαγωγή του τουρνουά.

Μουντιάλ και τηλεόραση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Γκολέο κι ο Πίλε, οι μασκότ του 2006 σε τρένο βαμμένο για το μουντιάλ.

Το πρώτο Παγκόσμιο Κύπελλο που καλύφθηκε από την τηλεόραση ήταν του 1954. Σήμερα το μουντιάλ αποτελεί το αθλητικό γεγονός που έχει τη μεγαλύτερη τηλεθέαση στον κόσμο, ξεπερνώντας ακόμα και τους Ολυμπιακούς αγώνες. Οι τηλεθεατές που παρακολούθησαν το παγκόσμιο κύπελλο του 2002 έφτασαν τα 2,82 δισεκατομμύρια, ενώ τον τελικό παρακολούθησαν 1,1 δις άνθρωποι. Την κλήρωση των ομίλων εκείνου του μουντιάλ παρακολούθησαν 300 εκατομμύρια τηλεθεατές.

Κάθε μουντιάλ συνήθως έχει τη δική του μασκότ. Ο Γουΐλι, στη διοργάνωση του 1966, ήταν η πρώτη μασκότ σε μουντιάλ. Οι μασκότ του 2006 ήταν ο Γκολέο το λιοντάρι κι ο Πίλε η μπάλα.

Αποτελέσματα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αναλυτικά αποτελέσματα (1η - 4η θέση)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Έτος Διοργανώτρια Τελικός Αγώνας για την 3η θέση Αριθμός των Ομάδων
Πρωταθλητής Αποτέλεσμα Δεύτερη θέση Τρίτη θέση Αποτέλεσμα Τέταρτη θέση
1930 Flag of Uruguay.svg
Ουρουγουάη
Flag of Uruguay.svg
Ουρουγουάη
4–2 Flag of Argentina.svg
Αργεντινή
Flag of the United States.svg
Ηνωμένες Πολιτείες
(δ.δ.)1 Flag of the Kingdom of Yugoslavia.svg
Γιουγκοσλαβία
13
1934 Flag of Italy (1861-1946).svg
Ιταλία
Flag of Italy (1861-1946).svg
Ιταλία
2–1
(παρ)
Flag of the Czech Republic.svg
Τσεχοσλοβακία
Flag of the German Empire.svg
Γερμανία
3–2 Flag of Austria.svg
Αυστρία
16
1938 Flag of France.svg
Γαλλία
Flag of Italy (1861-1946).svg
Ιταλία
4–2 Flag of Hungary (1920–1946).svg
Ουγγαρία
Flag of Brazil.svg
Βραζιλία
4–2 Flag of Sweden.svg
Σουηδία
16/15
1950 Flag of Brazil.svg
Βραζιλία
Flag of Uruguay.svg
Ουρουγουάη
(2-1)2 Flag of Brazil.svg
Βραζιλία
Flag of Sweden.svg
Σουηδία
(3-1)2 Flag of Spain (1945 - 1977).svg
Ισπανία
16/13
1954 Flag of Switzerland.svg
Ελβετία
Flag of Germany.svg
Δυτική Γερμανία
3–2 Flag of Hungary (1949-1956).svg
Ουγγαρία
Flag of Austria.svg
Αυστρία
3–1 Flag of Uruguay.svg
Ουρουγουάη
16
1958 Flag of Sweden.svg
Σουηδία
Flag of Brazil.svg
Βραζιλία
5–2 Flag of Sweden.svg
Σουηδία
Flag of France.svg
Γαλλία
6–3 Flag of Germany.svg
Δυτική Γερμανία
16
1962 Flag of Chile.svg
Χιλή
Flag of Brazil.svg
Βραζιλία
3–1 Flag of the Czech Republic.svg
Τσεχοσλοβακία
Flag of Chile.svg
Χιλή
1–0 Flag of SFR Yugoslavia.svg
Γιουγκοσλαβία
16
1966 Flag of England.svg
Αγγλία
Flag of England.svg
Αγγλία
4–2
(παρ)
Flag of Germany.svg
Δυτική Γερμανία
Flag of Portugal.svg
Πορτογαλία
2–1 Flag of the Soviet Union.svg
Σοβιετική Ένωση
16
1970 Flag of Mexico.svg
Μεξικό
Flag of Brazil.svg
Βραζιλία
4–1 Flag of Italy.svg
Ιταλία
Flag of Germany.svg
Δυτική Γερμανία
1–0 Flag of Uruguay.svg
Ουρουγουάη
16
1974 Flag of Germany.svg
Δ. Γερμανία
Flag of Germany.svg
Δυτική Γερμανία
2–1 Flag of the Netherlands.svg
Ολλανδία
Flag of Poland.svg
Πολωνία
1–0 Flag of Brazil.svg
Βραζιλία
16
1978 Flag of Argentina.svg
Αργεντινή
Flag of Argentina.svg
Αργεντινή
3–1
(παρ)
Flag of the Netherlands.svg
Ολλανδία
Flag of Brazil.svg
Βραζιλία
2–1 Flag of Italy.svg
Ιταλία
16
1982 Flag of Spain.svg
Ισπανία
Flag of Italy.svg
Ιταλία
3–1 Flag of Germany.svg
Δυτική Γερμανία
Flag of Poland.svg
Πολωνία
3–2 Flag of France.svg
Γαλλία
24
1986 Flag of Mexico.svg
Μεξικό
Flag of Argentina.svg
Αργεντινή
3–2 Flag of Germany.svg
Δυτική Γερμανία
Flag of France.svg
Γαλλία
4–2
(παρ)
Flag of Belgium (civil).svg
Βέλγιο
24
1990 Flag of Italy.svg
Ιταλία
Flag of Germany.svg
Δυτική Γερμανία
1–0 Flag of Argentina.svg
Αργεντινή
Flag of Italy.svg
Ιταλία
2–1 Flag of England.svg
Αγγλία
24
1994 Flag of the United States (Pantone).svg
ΗΠΑ
Flag of Brazil.svg
Βραζιλία
0–0
(3–2 π)
Flag of Italy.svg
Ιταλία
Flag of Sweden.svg
Σουηδία
4–0 Flag of Bulgaria.svg
Βουλγαρία
24
1998 Flag of France.svg
Γαλλία
Flag of France.svg
Γαλλία
3–0 Flag of Brazil.svg
Βραζιλία
Flag of Croatia.svg
Κροατία
2–1 Flag of the Netherlands.svg
Ολλανδία
32
2002 Flag of South Korea.svg Flag of Japan.svg
Ν. Κορ. / Ιαπ.
Flag of Brazil.svg
Βραζιλία
2–0 Flag of Germany.svg
Γερμανία
Flag of Turkey.svg
Τουρκία
3–2 Flag of South Korea.svg
Νότια Κορέα
32
2006 Flag of Germany.svg
Γερμανία
Flag of Italy.svg
Ιταλία
1–1
(5–3 π)
Flag of France.svg
Γαλλία
Flag of Germany.svg
Γερμανία
3–1 Flag of Portugal.svg
Πορτογαλία
32
2010 Flag of South Africa.svg
Νότια Αφρική
Flag of Spain.svg
Ισπανία
1–0
(παρ)
Flag of the Netherlands.svg
Ολλανδία
Flag of Germany.svg
Γερμανία
3–2 Flag of Uruguay.svg
Ουρουγουάη
32
2014
Flag of Brazil.svg
Βραζιλία
Flag of Germany.svg
Γερμανία
1–0
(παρ)
Flag of Argentina.svg
Αργεντινή
Flag of the Netherlands.svg
Ολλανδία
3–0 Flag of Brazil.svg
Βραζιλία
32
2018
Flag of Russia.svg
Ρωσία
32
2022
Flag of Qatar.svg
Κατάρ
32

Σημειώσεις

1 Στην πρώτη διοργάνωση του 1930 δεν υπήρξε μικρός τελικός ανάμεσα στις ηττημένες των δύο ημιτελικών, Η.Π.Α. και Γιουγκοσλαβία. Ωστόσο σήμερα η FIFA κατατάσσει στην 3η θέση τις Η.Π.Α. και στην 4η τη Γιουγκοσλαβία, με κριτήριο το σύνολο των αποτελεσμάτων τους στη διοργάνωση.
2 Στη διοργάνωση του 1950 δεν διεξήχθη φάση με αγώνες νοκ άουτ, αλλά δημιουργήθηκε ένας τελικός όμιλος στον οποίο συμμετείχαν οι 4 ομάδες που προκρίθηκαν ως πρώτες από τους αρχικούς ομίλους. Ως εκ τούτου, δεν διοργανώθηκε τελικός και μικρός τελικός. Οι δύο αγώνες Ουρουγουάη - Βραζιλία και Σουηδία - Ισπανία λογαριάζονται ως τέτοιοι, καθώς συμπτωματικά έτυχε να διεξαχθούν την τελευταία αγωνιστική και να κρίνουν τις θέσεις 1–2 και 3–4.

Συνοπτικά οι τροπαιούχοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το τρόπαιο Ζιλ Ριμέ (1930 - 1970)
Αρχείο:W.Cup.svg
Το τρόπαιο του Παγκόσμιου Κυπέλλου (1974 - σήμερα)
Τροπαιούχοι των μουντιάλ
1930 Ουρουγουάη
1934 Ιταλία
1938 Ιταλία
1950 Ουρουγουάη
1954 Δυτική Γερμανία
1958 Βραζιλία
1962 Βραζιλία
1966 Αγγλία
1970 Βραζιλία
1974 Δυτική Γερμανία
1978 Αργεντινή
1982 Ιταλία
1986 Αργεντινή
1990 Δυτική Γερμανία
1994 Βραζιλία
1998 Γαλλία
2002 Βραζιλία
2006 Ιταλία
2010 Ισπανία
2014 Γερμανία

Επιτυχημένες εθνικές ομάδες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Συνολικά, 207 ομάδες έχουν συμμετάσχει σε προκριματικά του Παγκοσμίου Κυπέλλου και 78 από αυτές έχουν προκριθεί τουλάχιστον μία φορά στα τελικά. Όμως μόνο 8 ομάδες έχουν κατακτήσει το Παγκόσμιο Κύπελλο και 12 συνολικά έχουν φτάσει στον τελικό. Οι οχτώ εθνικές ομάδες που έχουν στεφθεί πρωταθλήτριες κόσμου έχουν προσθέσει αστέρια στις φανέλες τους, τόσα όσες και οι κατακτήσεις του κυπέλλου.

Η Βραζιλία είναι η πιο επιτυχημένη ομάδα της διοργάνωσης με 5 Παγκόσμια Κύπελλα, ενώ είναι και η μόνη ομάδα που έχει συμμετάσχει σε όλες τις διοργανώσεις ανεξαιρέτως. Ακολουθούν η Ιταλία και η Γερμανία με 4 κατακτήσεις η καθεμία, ενώ σε ηπειρωτικό επίπεδο η Ευρώπη προηγείται με 11 τρόπαια έναντι 9 της Νοτίου Αμερικής.

Ομάδα Πρώτη θέση Δεύτερη θέση Τρίτη θέση Τέταρτη θέση
Flag of Brazil.svg Βραζιλία 5 (1958,1962,1970, 1994, 2002) 2 (1950*, 1998) 2 (1938, 1978) 2 (1974, 2014*)
Flag of Germany.svg Γερμανία^ 4 (1954, 1974*, 1990, 2014) 4 (1966, 1982, 1986, 2002) 4 (1934, 1970, 2006*, 2010) 1 (1958)
Flag of Italy.svg Ιταλία 4 (1934*, 1938, 1982, 2006) 2 (1970, 1994) 1 (1990*) 1 (1978)
Flag of Argentina.svg Αργεντινή 2 (1978*, 1986) 3 (1930, 1990, 2014) - -
Flag of Uruguay.svg Ουρουγουάη 2 (1930*, 1950) - - 3 (1954, 1970, 2010)
Flag of France.svg Γαλλία 1 (1998*) 1 (2006) 2 (1958, 1986) 1 (1982)
Flag of England.svg Αγγλία 1 (1966*) - - 1 (1990)
Flag of Spain.svg Ισπανία 1 (2010) - - 1 (1950)
Flag of the Netherlands.svg Ολλανδία - 3 (1974, 1978, 2010) 1 (2014) 1 (1998)
Flag of Hungary.svg Ουγγαρία - 2 (1938, 1954) - -
Flag of Czechoslovakia.svg Τσεχοσλοβακία# - 2 (1934, 1962) - -
Flag of Sweden.svg Σουηδία - 1 (1958*) 2 (1950, 1994) 1 (1938)
Flag of Poland.svg Πολωνία - - 2 (1974, 1982) -
Flag of Austria.svg Αυστρία - - 1 (1954) 1 (1934)
Flag of Portugal.svg Πορτογαλία - - 1 (1966) 1 (2006)
Flag of the United States (Pantone).svg ΗΠΑ - - 1 (1930) -
Flag of Chile.svg Χιλή - - 1 (1962*) -
Flag of Croatia.svg Κροατία - - 1 (1998) -
Flag of Turkey.svg Τουρκία - - 1 (2002) -
Flag of SFR Yugoslavia.svg Γιουγκοσλαβία# - - - 2 (1930, 1962)
Flag of the Soviet Union.svg ΕΣΣΔ# - - - 1 (1966)
Flag of Belgium.svg Βέλγιο - - - 1 (1986)
Flag of Bulgaria.svg Βουλγαρία - - - 1 (1994)
Flag of South Korea.svg Νότια Κορέα - - - 1 (2002*)

* = Διοργανώτριες
^ = Περιλαμβάνονται τα αποτελέσματα της Δυτικής Γερμανίας μεταξύ του 1954 και του 1990
# = Χώρες οι οποίες έχουν διασπαστεί σε δύο ή περισσότερα ανεξάρτητα κράτη

Χάρτης των τροπαιούχων χωρών
Χάρτης με τα καλύτερα αποτελέσματα των εθνικών ομάδων

Έξι από τους οχτώ πρωταθλητές έχουν κατακτήσει τουλάχιστον έναν από τους τίτλους ως διοργανωτές. Εξαίρεση αποτελούν η Βραζιλία, η οποία καμία από τις δύο φορές που διοργάνωσε το Παγκόσμιο Κύπελλο δεν το κατέκτησε (το 1950 έχασε στον τελικό από την Ουρουγουάη και το 2014 τερμάτισε στην τέταρτη θέση) και η Ισπανία (το 1982 αποκλείστηκε στη δεύτερη φάση των ομίλων). Η Αγγλία το 1966 και η Γαλλία το 1998 έχουν κερδίσει τους μοναδικούς τίτλους τους ως διοργανωτές. Η Ουρουγουάη, η Ιταλία κι η Αργεντινή κατέκτησαν τα πρώτα τους τρόπαια ως διοργανωτές αλλά έχουν αναδειχθεί παγκόσμιοι πρωταθλητές κι άλλες φορές. Η Γερμανία κέρδισε το δεύτερό της μουντιάλ ως διοργανώτρια. Τα περισσότερα έθνη είχαν αρκετά καλές πορείες όταν το κύπελλο διεξήχθη στις χώρες τους. Η Σουηδία αγωνίστηκε στον τελικό του 1958 κι η Νότια Κορέα προχώρησε μέχρι τους ημιτελικούς του 2002 ως συνδιοργανώτρια, παρά το γεγονός ότι μέχρι τότε δεν είχε προκριθεί ποτέ από τον πρώτο γύρο. Το Μεξικό έφτασε μέχρι τα προημιτελικά δυο φορές και τις δύο ως διοργανώτρια χώρα. Η επιτυχία σε ένα Παγκόσμιο Κύπελλο αποτελεί έναν από τους λόγους που τα κράτη πασχίζουν και πιέζουν προς κάθε κατεύθυνση για να αναλάβουν τη διοργάνωση του, καθώς σε μια τέτοια περίπτωση η υποστήριξη των φιλάθλων αποτελεί τον 12ο παίκτη. Όλα τα Παγκόσμια Κύπελλα που έχουν διεξαχθεί στην Ευρώπη τα έχουν κερδίσει ευρωπαϊκές ομάδες, με εξαίρεση το παγκόσμιο κύπελλο του 1958, το οποίο κατακτήθηκε από τη Βραζιλία. Το ίδιο συμβαίνει και με τις ομάδες της Λατινικής Αμερικής για τις διοργανώσεις που έχουν διεξαχθεί στην αμερικάνικη ήπειρο, με εξαίρεση το 2014, το οποίο κατέκτησε η Γερμανία. Το 2002 στα γήπεδα της Ν. Κορέας και της Ιαπωνίας το τρόπαιο κατέκτησε η Βραζιλία, ενώ το 2010, όταν το Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου διεξήχθη στη Νότια Αφρική, νικήτρια ομάδα αναδείχθηκε η Ισπανία.

Κορυφαίοι σκόρερ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κατάταξη Χώρα Παίκτης Συνολικά τέρματα
1 Flag of Germany.svg Μίροσλαβ Κλόζε 16
2 Flag of Brazil.svg Ρονάλντο 15
3 Flag of Germany.svg Γκερντ Μύλερ 14
4 Flag of France.svg Ζυστ Φονταίν 13
5 Flag of Brazil.svg Πελέ 12
6 Flag of Germany.svg Γιούργκεν Κλίνσμαν 11
Flag of Hungary.svg Σάντορ Κότσις 11
8 Flag of Argentina.svg Γκαμπριέλ Μπατιστούτα 10
Flag of Peru.svg Τεόφιλο Κουμπίγιας 10
Flag of Poland.svg Γκρέγκορζ Λάτο 10
Flag of England.svg Γκάρι Λίνεκερ 10
Flag of Germany.svg Τόμας Μύλερ 10
Flag of Germany.svg Χέλμουτ Ραν 10

Καλύτερες επιδόσεις ανά ζώνες ηπείρων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σε όλους τους τελικούς έχουν φτάσει ομάδες μόνο από την Ευρώπη και τη Νότια Αμερική.

Ήπειρος Καλύτερη θέση
Ευρώπη 11 τίτλοι: Γερμανία (4), Ιταλία (4), Αγγλία (1), Γαλλία (1) και Ισπανία (1)
Νότια Αμερική 9 τίτλοι: Βραζιλία (5), Αργεντινή (2) και Ουρουγουάη (2)
Βόρεια Αμερική Ημιτελική φάση: (ΗΠΑ, 1930)
Ασία Τέταρτη θέση: (Νότια Κορέα, 2002)
Αφρική Προημιτελική φάση: (Καμερούν 1990, Σενεγάλη 2002,Γκάνα 2010)
Ωκεανία Δεύτερος γύρος: (Αυστραλία, 2006)

Μπάλες Παγκοσμίου Κυπέλλου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι παρακάτω μπάλες έχουν χρησιμοποιηθεί στο Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου:

Παγκόσμιο Κύπελλο Μπάλα (-ες) Εικόνα Κατασκευαστής Πρόσθετες πληροφορίες Παραπομπές
1930 Tiento

(Πρώτο ημίχρονο)

T-Model

(Δεύτερο ημίχρονο)

1930 World Cup Final Ball Uruguay.jpg1930 World Cup Final ball Argentina.jpg Για το Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου 1930 χρησιμοποιήθηκαν 2 μπάλες για τον τελικό του Κυπέλλου: η Αργεντινή έδωσε τη μπάλα 'Tiento' και με αυτή αγωνίστηκαν οι ποδοσφαιριστές στο πρώτο ημίχρονο και η Ουρουγουάη έδωσε τη μπάλα 'T-Model', όπου με αυτή αγωνίστηκαν στο δεύτερο ημίχρονο[1]
1934 Federale 102 Federale 102.jpg ECAS (Ente Centrale Approvvigionamento Sportivi), Ρώμη [2]
1938 Allen Allen-1938.jpg Allen, Παρίσι [3]
1950 Duplo T Duplo T-1950.jpg Superball [4]
1954 Swiss World Champion Swiss World Champion-1954.jpg Kost Sport, Βασιλεία Η πρώτη μπάλα με 18 τμήματα. [1][5]
1958 Top Star Top Star-1958.jpg Sydsvenska Läder och Remfabriken Επιλέχτηκε από 102 υποψήφιους, σε μία τυφλή ψηφοφορία από 4 υπαλλήλους της FIFA. [6][7]
1962 Crack
Top Star
Crack-1962.jpg Senor Custodio Zamora H., Σαν Μιγκέλ, Χιλή
Remmen
Η Crack Top Star ήταν η αυθεντική μπάλα. Ο Άγγλος διαιτητής Κέν Άστον ήταν εντυπωσιασμένος από τη Χιλιανή μπάλα, που την έφερε στην Ευρώπη, αλλά οι ευρωπαϊκές ομάδες δεν την εμπιστεύτηκαν. [1][6][8]
1966 Challenge 4-star Challenge 4-star-1966.jpg Slazenger Επιλέχτηκε σε μία τυφλή ψηφοφορία από τη FIFA. [1][9]
1970 Adidas Telstar Adidas Telstar Mexico 1970 Official ball.jpg Adidas Η Telstar ήταν η πρώτη μπάλα με 32 τμήματα, η οποία ήταν ασπρόμαυρη. Μόνο 20 δόθηκαν από την Adidas, μεταξύ αυτών μία καφέ μπάλα (στον αγώνα Γερμανία-Περού) και μία άσπρη μπάλα (πρώτο ημίχρονο στον αγώνα Ιταλία-Γερμανία). [1][10]
1974 Telstar Durlast Fifaworldcup1974.JPG Adidas [1]
1978 Tango Adidas Tango Argentina (River Plate) 1978 cup Official ball.jpg Adidas [1]
1982 Tango España Adidas Tango España.jpg Adidas [1]
1986 Azteca Adidas Azteca Mexico 1986 Official ball.jpg Adidas Η πρώτη συνθετική μπάλα σε Μουντιάλ. [1]
1990 Etrusco Unico World Cup 1990 Football.jpg Adidas [1]
1994 Questra [11] Adidas Questra USA 1994 Official ball.jpg Adidas [1]
1998 Tricolore Adidas Η πρώτη πολύχρωμη μπάλα σε Μουντιαλ. [1]
2002 Fevernova Adidas [1]
2006 Teamgeist Teamgeist Ball World Cup 2006 Brazil vs. Croatia.jpg Adidas Η μπάλα Teamgeist είχε 14 τμήματα. Κάθε μπάλα είχε τις αντίπαλες ομάδες και την ημερομηνία διεξαγωγής του αγώνα. Στον τελικό, χρησιμοποιήθηκε η Teamgeist Berlin. [1]
Teamgeist Berlin Teamgeist Ball World Cup 2006 Finale.jpg
2010 Jabulani Adidas Η μπάλα Jabulani είχε 8 τμήματα. Η μπάλα που χρησιμοποιήθηκε για τον τελικό είναι η χρυσή Jo'bulani. [1][12]
Jo'bulani Jo`Bulani-World-Cup 2010.jpg
2014 Brazuca Adidas Η πρώτη μπάλα του Μουντιάλ που ονομάστηκε από τους οπαδούς. [1][13]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 1,12 1,13 1,14 1,15 «The Footballs during the FIFA World Cup». Football Facts. FIFA. http://footballs.fifa.com/Football-Facts/FIFA-World-Cup-Footballs. Ανακτήθηκε στις 17 September 2011. 
  2. Matteo, Renato. «"Federale 102". 1934 Italia World Cup Ball» (στα Spanish). balones-oficiales.com. http://www.balones-oficiales.com/1934.htm. Ανακτήθηκε στις 17 September 2011. 
  3. «"Allen". 1938 France World Cup Ball» (στα Spanish and English). balones-oficiales.com. http://www.balones-oficiales.com/1938.htm. Ανακτήθηκε στις 17 September 2011. 
  4. «"Super Duplo T". 1950 Brazil World Cup Official Matchball» (στα Spanish and English). balones-oficiales.com. http://www.balones-oficiales.com/duplo50.htm. Ανακτήθηκε στις 17 Σεπτεμβρίου 2011. 
  5. «1954 Switzerland World Cup Official Matchball» (στα Spanish and English). balones-oficiales.com. http://www.balones-oficiales.com/suiza1954.htm. Ανακτήθηκε στις 17 Σεπτεμβρίου 2011. 
  6. 6,0 6,1 Norlin, Arne (2008). «Bollen "Made in Sweden"» (στα Swedish). 1958: När Folkhemmet Fick Fotbolls-VM. Malmo: Ross & Tegner. σελ. 130–6. ISBN 978-91-976144-8-1. 
  7. «Top Star 1958» (στα Spanish and English). balones-oficiales.com. http://www.balones-oficiales.com/mundial1958.htm. Ανακτήθηκε στις 17 Σεπτεμβρίου 2011. 
  8. Matteo, Renato (11 June 2010). «"Crack". 1962 Chile World Cup Official Matchball». balones-oficiales.com. http://www.balones-oficiales.com/crack1962.htm. Ανακτήθηκε στις 17 September 2011. 
  9. Matteo, Renato (11 June 2010). «"Slazenger Challenge 4-star". 1966 England World Cup Official Matchball». balones-oficiales.com. http://www.balones-oficiales.com/challenge.htm. Ανακτήθηκε στις 17 September 2011. 
  10. Brown balls are visible in Getty Images photos of matches in the Estadio Nou Camp, [[León, Guanajuato|]]:
  11. football World – Adidas Questra (Accessed 9 June 2006)
  12. «The adidas JO'BULANI – Official Match Ball for the final of the 2010 FIFA World Cup in South Africa». FIFA. http://www.fifa.com/worldcup/photogallery/gallery=1196526.html. Ανακτήθηκε στις 17 September 2011. 
  13. «adidas Brazuca – Name of Official Match Ball decided by Brazilian fans». FIFA. http://www.fifa.com/worldcup/news/newsid=1693277/. Ανακτήθηκε στις 2012-09-03. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]