Συμεών Μεταφραστής

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Ρωσικό εικόνισμα του Αγίου Συμεών του Μεταφραστή.

Ο Συμεών Μεταφραστής είναι ο γνωστότερος συγγραφέας αγιολογικών κειμένων της μέσης και ύστερης Βυζαντινής αυτοκρατορίας. Πολλοί μελετητές τον ταυτίζουν με τον Συμεών το Λογοθέτη. Αν και έχουν προταθεί διάφορες χρονολογήσεις του έργου του, σήμερα έχει επικρατήσει η άποψη πως έζησε στις αρχές του 10ου αιώνα και το έργο του τοποθετείται στην περίοδο άνθησης των εγκυκλοπαιδικών σπουδών, στα χρόνια του Κωνσταντίνου Ζ’ του Πορφυρογέννητου. Το σημαντικότερο έργο του είναι το Μηνολόγιό του, που αποτελείται από συλλογή 150 βίων αγίων, διαιρεμένων σε δώδεκα ενότητες, σύμφωνα με την ημερομηνία εορτής τους. Η σημασία του έργου του εντοπίζεται στο ότι είναι το μοναδικό που σώζεται σε τόσο μεγάλο αριθμό χειρογράφων, δείγμα της μεγάλης διάδοσής του.

Πολλοί μελετητές θεωρούν το έργο του ως επίσημη κίνηση προπαγάνδας, προκειμένου να παρουσιάσει τους βιογραφούμενους αγίους σύμφωνους με το δόγμα της Χριστιανικής Ορθοδοξίας, όπως αυτό καθορίστηκε με το Συνοδικό του 843. Τον κατηγορούν δηλαδή ότι παραποίησε πολλά παλαιότερα αγιολογικά κείμενα, προκειμένου να μην δημιουργούν αμφιβολίες για την Ορθοδοξία των αγίων. Το γεγονός ότι θεωρείται πιθανό μια τέτοια κίνηση να έχει γίνει παλαιότερα από τους εικονομάχους, καθώς και ότι μετά την επικράτηση της Ορθοδοξίας καταστράφηκαν πολλά αγιολογικά κείμενα ενισχύει αυτήν την κατηγορία. Η δεύτερη κατηγορία εναντίον του είναι ότι με την γλωσσική επεξεργασία αυτών των κειμένων κατέστρεψε τη σημαντικότερη πηγή της δημώδους γλώσσας των Βυζαντινών. Τέλος των κατηγορούν για έλλειψη φαντασίας και για στείρα επανάληψη των ίδιων εκφράσεων για τους περισσότερους αγίους, πρακτική που έκτοτε υιοθετήθηκε από τους περισσότερους συγγραφείς βίων αγίων.

Εκτός του αγιολογικού του έργου, τού αποδίδονται ένα χρονικό και μια συλλογή επιστολών και ποιημάτων, μικρής αξίας. Αν και υπήρξε ο σημαντικότερος σε παραγωγή και σε χειρόγραφη παράδοση βιογράφος αγίων, ελάχιστα είναι γνωστά για τον ίδιο.