Γαβριήλ Κατακάζης

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Γαβριήλ Κατακάζης , 17 Ιουλίου 1794 - 25 Απριλίου 1867) – ήταν Ρώσος διπλωμάτης, μυστικός σύμβουλος, αλλά και «Απόστολος» της Φιλικής Εταιρείας.

Πίνακας περιεχομένων

Καταγωγή [Επεξεργασία]

Ο Κατακάζης ήταν Φαναριώτης στην καταγωγή. Ο Αντώνης Κατακάζης, πατριάρχης της οικογένειας, μετανάστευσε μαζί με τους γιους του στη Ρωσία το 1807. Οι Κατακάζοι ήταν μεγάλοι γαιοκτήμονες στην ανατολική Μολδαβία που πέρασε υπό ρωσικό έλεγχο, σύμφωνα με την Συνθήκη του 1812. Οι δύο γιοί του Κατακάζη έχουν εμπλακεί στην ρωσική πολιτική. Ο πρωτότοκος γιος, ο Κωνσταντίνος ήταν Κυβερνήτης της επαρχίας της Βεσσαραβίας 1818 - 1825. Όντας παντρεμένος με την Πριγκίπισσα Υψηλάντη, αδελφή του Αλέξανδρου Υψηλάντης και του Δημήτρη Υψηλάντη, ο Κωνσταντίνος έχει υποστηρίξει ενεργά την Φιλική Εταιρεία και την στρατιωτική δράση του Αλεξάνδρου Υψηλάντη στην Μολδαβία και τη Βλαχία. Ο Αλέξανδρος Υψηλάντης παρέμεινε στο σπίτι της αδελφής του, τέσσερις μήνες πριν περάσει τον Προύθο ποταμό τον Φεβρουάριο του 1821 [1]. Ο νεότερος γιος , ο Γαβριήλ Κατακάζης έγινε Ρώσος διπλωμάτης

Διπλωματική σταδιοδρομία και επαναστατικές δραστηριότητες [Επεξεργασία]

Ο Γαβριήλ έγινε μυστικός σύμβουλος στις 27.07.1815 . Το 1816 διορίστηκε στη ρωσική αποστολή στην Κωνσταντινούπολη. Τον Ιούνιο του 1818 μπήκε στην Φιλική Εταιρεία[2]. Το 1818, σε συνάντηση στην Κωνσταντινούπολη, ως γραμματέα της ρωσικής αποστολής, του έχουν δοθεί όλες οι επαφές της Εταιρείας στη Ρωσία και του είχε ανατεθεί το καθήκον να κάνει επαφή με την οικογένεια Υψηλάντη, με την οποία ήταν συγγενής. Ο Κατακάζης ονομάστηκε ένας από τους 12 «αποστόλους» της Εταιρείας με την περιοχή δραστηριότητας την Ρωσία [3] [4][5] . «Ο Απόστολος» Κατακάζης στο τέλος του 1818, καθ 'οδόν προς τη Μόσχα, συναντήθηκε στο Κισινάου με Νικόλαο Υψηλάντη, και τον έκανε μέλος της Εταιρίας.Ο Νικόλαος έκανε μέλος τον Γιώργο Υψηλάντη το 1819 και αυτός, με τη σειρά του, τον Δημήτριο Υψηλάντη στις αρχές του 1820. Τα τρία αδέλφια προσέγγισαν τον Υποστράτηγο Αλέξανδρο Υψηλάντης, ο οποίος ήταν υπασπιστής του αυτοκράτορα Αλέξανδρου Α. Ο Αλεξάνδρος Υψηλάντης αρνήθηκε να μπει στην Εταιρία. Ωστόσο, όταν το 1820 ο Εμμανουήλ Ξάνθος του πρότεινε την Αρχηγεία, ό Αλέξανδρος, που ήδη γνώριζε την ύπαρξή της, ήταν έτοιμος να αναλάβει την Εταιρία [6].

Ως εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών, στις 08.10.1827 ο Κατακάζης διορίστηκε σύμβουλος στο στόλο του ναυάρχου Χέιδεν για τις ελληνικές υποθέσεις [7]. Με την ιδιότητα αυτή, ο Κατακάζης βρέθηκε στο πολεμικό γραμμής Αζόφ στη Ναυμαχία του Ναβαρίνου 8, Νοεμβρίου, 1826. [8]

Πρέσβης στην Ελλάδα [Επεξεργασία]

Το 1833 στάλθηκε με ειδική αποστολή στη Βαυαρία, και τον Αύγουστο του ίδιου έτους διορίστηκε σαν Ρώσος απεσταλμένος επι του Έλληνα βασιλιά Όθωνα. Στην Αθήνα ο Κατακάζης , όπως και ο Βρετανός και ο Γάλλος συνάδελφοί του, έχει εμπλακεί σε πολιτική αντιπαράθεση, ίντριγκες και ανταγωνισμούς για επιρροή στο νέο ελληνικό κράτος [9] [10]. Ο Κατακάζης στην παρεμβολή του στα πολιτικά πράγματα της χώρας έχει προχωρήσει τόσο πολύ, που έχει χρηματοδοτήσει την εφημερίδα «Σωτήρ», η οποία απαιτούσε Σύνταγμα από τον Όθωνα [11]. Ενεργώντας όχι μόνο ως διπλωμάτης, αλλά ως «πιο Έλληνας από το υπόλοιπους Έλληνες», προωθεί το 1839 την συνωμοσία των «Φίλων της Ορθοδοξίας", που απαιτούσε από το βασιλικό ζεύγος πίστη στην Ορθοδοξία, ή να παραιτηθεί [12]. Η Ρωσία, μέσω του Κατακάζη σχεδίασε αλλαγή του μονάρχη με Ορθόδοξο, αλλά όχι την αντικατάσταση της απόλυτης μοναρχίας με συνταγματικό σύστημα, το οποίο ήταν αποτρόπαιο για τον συντηρητικό και απολυταρχικό αυτοκράτορα Νικόλαο Α ' [13]. Ο Κατακάζης με την υποστήριξη των οπαδών του Συντάγματος πίστευε ότι ο Όθωνας δεν θα προβεί σε παραχωρήσεις και θα προτιμούσε να παραιτηθεί. Αυτό, κατά τα σχέδια της Ρωσίας , ήταν αρκετό για να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για την ενθρόνιση Ορθόδοξου μονάρχη [14]. Υπάρχει μια πιθανότητα ότι ο Κατακάζης και ο αρχηγός του «ρωσικού κόμματος» Ανδρέας Μεταξάς έβαλαν στην συνωμοσία της επανάστασης τον Καλέργη [15]. Ο συνταγματάρχης Δημήτριος Καλλέργης, μεγάλωσε στη Ρωσία και είχε συγγενείς στους αριστοκρατικούς κύκλους της Αγίας Πετρούπολης. Ωστόσο, στις 3 Σεπτεμβρίου 1843, όταν οι επαναστάτες περικύκλωσαν το βασιλικό παλάτι, στον Κατάκαζη , καθώς και στους πρεσβευτές της Βρετανίας και της Γαλλίας, δεν επιτράπηκε να μπουν στο παλάτι. Ο Καλλέργης, δήλωσε: «Το θέμα είναι των Ελλήνων και του βασιλιά. Κανείς άλλος δεν έχει το δικαίωμα να παρέμβει»[16]. Συνοδευόμενος από τους πρεσβευτές, ο Όθωνας κήρυξε την παραχώρηση του Συντάγματος [17]. Ό αυτοκράτορας Νικόλαος ήταν θυμωμένος. Έψαχνε για τον τρόπο απομάκρυνσης του Όθωνα και ενθρόνιση Ορθόδοξου μονάρχη. Αντ 'αυτού, έχει γίνει ένα εργαλείο της επανάστασης, που περιόρισε τα προνόμια του μονάρχη. «Θα τον ανακαλέσω αυτόν τον προδότη», δήλωσε ο Νικόλαος στον Γάλλο πρεσβευτής στην Αγία Πετρούπολη. "Αξίζει εκτέλεση. Πώς θα μπορούσε ο Πρέσβης μου να συμβούλευσε τον Όθωνα να υπογράψει αυτή την ντροπή "[18]. Ο Κατακάζης ανακλήθηκε στην Αγία Πετρούπολη και παραιτήθηκε. Ο Άγγλος ιστορικός Daikin συνοψίζει ως εξής: «Οι Διπλωματικές αποστολές της Βρετανίας, της Γαλλίας και της Αυστρίας Όθωνα συνιστούσαν στον Όθωνα να είναι μετριοπαθής , με το φόβο ότι η Ρωσία θα είναι σε θέση να επιβάλει ορθόδοξο βασιλιά και η Ελλάδα θα γίνει δορυφόρο της. Αλλά η Ρωσία δεν έκανε προσπαθήσει να εκμεταλλευτεί αυτή την κρίση. Ο Κατακάζης έχει ανακληθεί για τη συμμετοχή στη συνωμοσία και η Ρωσία εξέφρασε την υποστήριξή της στον Όθωνα». [19]

Επάνοδος [Επεξεργασία]

Μετά από 2 χρόνια, το 1845, ο Κατακάζης κλήθηκε ξανά στο Υπουργείο Εξωτερικών. Το 1847 έγινε γερουσιαστής. Χάρη στη γνώση του στις υποθέσεις της Ανατολής, ήταν σύμβουλος του υπουργείου όσον αφορά τις σχέσεις με την Τουρκία. Έλαβε ενεργό μέρος στις διαπραγματεύσεις που κατέληξαν με τον Κριμαϊκό Πόλεμο. Το 1854 διορίστηκε επιμελητής της περιοχής Χάρκοφ για ένα έτος. Στη συνέχεια, επέστρεψε στην Αγία Πετρούπολη όπου μέχρι το θάνατό του ήταν παρών στη Γερουσία. Ο γιος του - διπλωμάτης Κωνσταντίνος του Γαβριήλ Κατακάζης, ήταν Ρώσος πρεσβευτής στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής.[20].

Παραπομπές [Επεξεργασία]

  1. ↑ [Δημήτρης Φωτιάδης, Η Επανάσταση του 1821, ΜΕΛΙΣΣΑ 1971, τομ Α, σελ.362]
  2. ↑ [Δημήτρης Φωτιάδης, Η Επανάσταση του 1821, ΜΕΛΙΣΣΑ 1971, τομ Α, σελ.273]
  3. ↑ [Douglas Dakin, Η ενοποίηση της Ελλάδας 1770-1923, σ.59, ISBN 960-250-150-2]
  4. ↑ [Δημήτρης Φωτιάδης, Η Επανάσταση του 1821, ΜΕΛΙΣΣΑ 1971, τομ Α, σελ.278]
  5. ↑ http://www.army.gr/files/Image/DENDHS/STRATIWTIKI_EPITHEORISI/images/20080201/swf/page40.swf
  6. ↑ [Δημήτρης Φωτιάδης, Η Επανάσταση του 1821, ΜΕΛΙΣΣΑ 1971, τομ Α, σελ.306]
  7. ↑ [Δημήτρης Φωτιάδης, Η Επανάσταση του 1821, ΜΕΛΙΣΣΑ 1971, τομ Τ, σελ 0.404]
  8. ↑ [Δημήτρης Φωτιάδης, Η Επανάσταση του 1821, ΜΕΛΙΣΣΑ 1971, τομ Α, σελ.419]
  9. ↑ [Douglas Dakin, Η ενοποίηση της Ελλάδας 1770-1923, σ. 113-114, ISBN 960-250-150-2]
  10. ↑ [Στέφανος Π. Παπαγεωργίου, Από το Γένος στο Έθνος ,1821-1862, σελ.366, ISBN 960-02-1769-6]
  11. ↑ [Douglas Dakin, Η ενοποίηση της Ελλάδα 1770-1923, σελ. 116, ISBN 960-250-150-2]
  12. ↑ [Douglas Dakin, Η ενοποίηση της Ελλάδα 1770-1923, p.117, ISBN 960-250-150-2]
  13. ↑ [Στέφανος Π. Παπαγεωργίου, Από το Γένος στο Έθνος ,1821-1862, σελ.397, ISBN 960-02-1769-6]
  14. ↑ [Δημήτρης Φωτιάδης, 3η Σεπτεμβρίου 1843, Φυτράκης, σελ.21]
  15. ↑ [Δημήτρης Φωτιάδης, 3η Σεπτεμβρίου 1843, Φυτράκης, σελ.29]
  16. ↑ [Δημήτρης Φωτιάδης, 3η Σεπτεμβρίου 1843, Φυτράκης, σελ.65]
  17. ↑ [Δημήτρης Φωτιάδης, 3η Σεπτεμβρίου 1843, Φυτράκης, σελ.78]
  18. ↑ [Δημήτρης Φωτιάδης, 3η Σεπτεμβρίου 1843, Φυτράκης, σελ.153]
  19. ↑ [Douglas Dakin, Η ενοποίηση της Ελλάδα 1770-1923, σ.125, ISBN 960-250-150-2]
  20. ↑ http://www.rusdiplomats.narod.ru/ambassadors/katakazi-ga.html
Ανακτήθηκε από "http://el.wikipedia.org/w/index.php?title=Γαβριήλ_Κατακάζης&oldid=3957008"