Μετάβαση στο περιεχόμενο

Χρυσή Καστοριάς

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Χρυσή
Χρυσή is located in Greece
Χρυσή
Χρυσή
Διοίκηση
ΧώραΕλλάδα
ΠεριφέρειαΔυτική Μακεδονία
Περιφερειακή ΕνότηταΚαστοριάς
ΔήμοςΔήμος Νεστορίου
Δημοτική ΕνότηταΑρρένων
Γεωγραφία
Γεωγραφικό διαμέρισμαΜακεδονία
Υψόμετρο1.050
Πληθυσμός
Μόνιμος96
Έτος απογραφής2021

Η Χρυσή είναι ορεινός οικισμός της Περιφερειακής Ενότητας Καστοριάς στη Μακεδονία. Διοικητικά ανήκει στη Δημοτική Ενότητα Αρρένων του Δήμου Νεστορίου.[1] Είναι χτισμένη σε υψόμετρο 1.050 μέτρων στις παρυφές του Γράμμου και είναι ένα από τα ορεινότερα χωριά της Π.Ε. Καστοριάς και είναι το τελευταίο χωριό της Μακεδονίας προς την Ήπειρο. Ο πληθυσμός της σύμφωνα με την απογραφή του 2011 είναι 209 κάτοικοι.[2] Σύμφωνα με μια εκδοχή, κτίστηκε γύρω στο 1700 από κτηνοτρόφους που προέρχονταν από την Ήπειρο[3], και ο αρχικός οικισμός του χωριού ήταν στην θέση "Παλαιοχώρι", ανάμεσα στην τωρινή του τοποθεσία και στο χωριό Πευκόφυτο. Στις αρχές του 20ού αιώνα το χωριό ήταν ελληνόφωνο, με εξαίρεση την οικογένεια Σινάνη, οι οποίοι μιλούσαν και αρβανίτικα πέρα από τα ελληνικά. Μετά την ενσωμάτωση της Χρυσής στο ελληνικό κράτος, κανείς δεν μιλούσε πια αρβανίτικα και το ιδίωμα ξεχάστηκε.[4] Σε κοντινή απόσταση βρίσκονται οι Αρένες, όπου υπάρχει αλπική λίμνη στην οποία διαμένουν τρίτωνες, καθώς και την παλιά μονή του Αγίου Παντελεήμονα.

Οι κάτοικοί της ασχολούνται με τη γεωργία και την κτηνοτροφία, ενώ τα παλαιότερα χρόνια οι άρρενες μετέβαιναν κατά τους χειμερινούς μήνες σε άλλες περιοχές (όπως η Αιτωλοακαρνανία, η Χαλκιδική και η Θεσπρωτία) ως εποχικοί εργάτες (κτίστες κ.ά).[4] Στο χωριό υπάρχει βιοτεχνία χαλιών και ιχθυοτροφείο πέστροφας.

Ακόμα, οι κάτοικοι της και των γύρω χωριών ονομάζονται και "Κατσιαούνιδες". Η μία εκδοχή λέει πως το Κατσιαούνης σημαίνει φευγάτος, αυτός δηλαδή που έφυγε από κάποιο μέρος, και εγκαταστάθηκε αλλού, αφού στο χωριό ήρθαν αρκετοί βορειοηπειρώτες και Θεσσαλοί, μετά από αναταραχές την περίοδο της τουρκοκρατίας. Η δεύτερη ερμηνεία, μικρότερης αποδοχής, λέει ότι η λέξη έχει σχέση με το αρουμανικο "κ'ατσια" που σήμαινε άλογο. Κατά την εκδοχή αυτή, Κατσιαούνης είναι ο αυτός που διευθύνει και τρέφει άλογα, ή ένας άνθρωπος ταχύς και ατίθασος σαν άλογο.[5]

  1. «Χρυσή ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ, Δήμος ΝΕΣΤΟΡΙΟΥ | buk.gr». buk.gr. Ανακτήθηκε στις 30 Μαρτίου 2022.
  2. «ΚΑΣΤΟΡΙΑ: Απογραφή 2011 – Πόσοι είμαστε – Σε πόλεις και χωριά!». OlaDeka. 29 Δεκεμβρίου 2012. Ανακτήθηκε στις 30 Μαρτίου 2022.
  3. Ελευθερία Τράιου, Τα μονοπάτια του Γράμου, Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Καστοριάς, χ.χ., σελ. 43-44.
  4. 1 2 Στεφόπουλος, Ανδρέας (1978). «Το γλωσσάρι της Χρυσής Καστοριάς». Μακεδονικά (Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών) (18): 241-242. https://ejournals.epublishing.ekt.gr/index.php/makedonika/article/download/6059/5797.pdf.
  5. (PDF) https://media.ems.gr/ekdoseis/makedonika/makedonika_18/ekd_pemk_18_Stefopoulos.pdf. Missing or empty |title= (βοήθεια)

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]