Χάρακας Ηρακλείου

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Συντεταγμένες: 35°0′42″N 25°7′9″E / 35.01167°N 25.11917°E / 35.01167; 25.11917

Χάρακας
Άποψη του χωριού
Τοποθεσία στον χάρτη
Τοποθεσία στον χάρτη
Χάρακας
Διοίκηση
ΧώραΕλλάδα
ΠεριφέρειαΚρήτης
Περιφερειακή ΕνότηταΗρακλείου
ΔήμοςΑρχανών-Αστερουσίων
ΚοινότηταΧάρακος
Γεωγραφία και στατιστική
Γεωγραφικό διαμέρισμαΚρήτη
ΝομόςΗρακλείου
Υψόμετρο400
Πληθυσμός812 (2011)
Άλλα
Παλαιά ονομασίαΆγιος Ιωάννης
http://www.harakas.gr

Ο Χάρακας είναι ημιορεινή κωμόπολη και έδρα ομώνυμης Κοινότητος του Δήμου Αρχανών-Αστερουσίων στην Περιφερειακή Ενότητα Ηρακλείου της Κρήτης. Ανήκε στην Επαρχία Μονοφατσίου.

Γεωγραφικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Χάρακας βρίσκεται 50 χιλιόμετρα νότια της πόλης του Ηρακλείου, στους πρόποδες των Αστερουσίων. Οι κάτοικοι ασχολούνται κυρίως με τη γεωργία και την κτηνοτροφία. Το χωριό είναι έδρα Κέντρου Υγείας και Γυμνασίου-Λυκείου, ενώ υπάρχει επίσης ταχυδρομείο και κέντρο επιμόρφωσης. Εορταστικές εκδηλώσεις πραγματοποιούνται στην επέτειο της Μάχης της Κρήτης (20 Μαΐου) και στην εορτή του Αγίου Παντελεήμονος (27 Ιουλίου) που είναι ο πολιούχος του χωριού και ο μεγαλύτερος ναός με τετραώροφο καμπαναριό. Άλλοι ναοί είναι η Αγία Παρασκευή στα ορεινά, η Παναγία στο παλαιό χωριό, ο Άγιος Νεκτάριος στη βόρεια πλευρά και ο Άγιος Ιωάννης, όπου και το κοιμητήριο.

το Χαράκι του Χάρακα

Ιστορικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Άποψη του χωριού από το χαράκι

Ονομασία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το ενετικό όνομα του χωριού ήταν Άγιος Ιωάννης, αλλά μετονομάστηκε σε Χάρακα επειδή στα δυτικά του χωριού υπάρχει μεγάλος βράχος, ύψους 35 μέτρων και πλάτους 60 περίπου (χαράκι), όπου υπάρχει εκκλησία (ο Αφέντης Χριστός) και κάστρο ενετικής εποχής. Σύμφωνα με το Raulin[1]Ο βράχος είναι προσπελάσιμος μόνο από τα ανατολικά. Πρόκειται για μονολιθικό ύψωμα.

Απογραφές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η πρώτη μνεία για το χωριό εντοπίζεται σε συμβόλαιο του 1280. Στις ενετικές απογραφές αναφέρεται από τον Μπαρόκιος το 1577 στην επαρχία Μονοφατσίου, από τον Καστροφύλακα το 1583. Στον τελευταίο αναφέρονται δύο οικισμοί: S. Zuane Characa libero, δηλαδή Άγιος Ιωάννης ο Χάρακας ελεύθερος, με 184 κατοίκους και S. Zuane Characa conditionato με 59 κατοίκους[2] και από τον Μπασιλικάτα το 1630. Το condition ήταν κατάστιχο στο οποίο ήσαν εγγεγραμμένα λεπτομερώς τα κτήματα των πολιτών. Στην οθωμανική απογραφή του 1671, αναφέρεται με 82 χαράτσα, ενώ στην αιγυπτιακή του 1834, τον βρίσκουμε να έχει 25 οικογένειες Χριστιανών και 10 Τούρκων. Το 1881, αναφέρεται ως Χάρακας και αποτελεί την έδρα ομώνυμου Δήμου με 321 Χριστιανούς και 17 Τούρκους κατοίκους. Από το 1928 αποτελεί κοινότητα, μέχρι την εφαρμογή του Σχεδίου Καποδίστριας. Το 1583 αναφέρεται στον Καστροφύλακα και το Dhorachi με 192 κατοίκους[3] και η Αγία Φωτιά με το όνομα Santa Lucia , δηλαδή Αγία Φωτεινή, και με πληθυσμό 53 κατοίκους την ίδια χρονιά. Το όνομα του οικισμού οφείλεται στον παλιό ναό της Αγίας Φωτεινής, στο νότιο τοίχο του οποίου διατηρούνται τοιχογραφίες αρχαϊκής τεχνοτροπίας. Στο Χάρακα αναφέρεται από την απογραφή του 1881 και ύστερα, όπως και το Δωράκι. To 1881 ο Χάρακας είχε 321 Χριστιανούς κατοίκους και 17 Τούρκους.[4]

Πορεία πληθυσμού σύμφωνα με τις απογραφές:[4]

Απογραφή 1900 1920 1928 1940 1951 1961 1971 1981 1991 2001 2011
Πληθυσμός 658 775 891 1030 999 1112 974 958 835 812

Διοικητικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κοινότητα Χάρακος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εκτός από την έδρα της, η Κοινότητα Χάρακος περιλαμβάνει και τους οικισμούς Αγία Φωτιά και Δωράκι. Η απογραφή του 2011 αναφέρει:

Συνολικά η κοινότητα έχει 870 κατοίκους.

Η Κοινότητα εκπροσωπείται από πενταμελές Συμβούλιο με επικεφαλής τον Πρόεδρο κ. Κωνσταντίνο Κρασσά.

Κοινοτάρχες Χάρακος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι κάτωθι εκλέχθηκαν και υπηρέτησαν (ή υπηρετούν) ως Πρόεδροι της Κοινότητος Χάρακος.

Πρόεδροι Κοινότητος Χάρακος
περίοδος όνομα
1978–1982 Αναστασάκης Νικόλαος
1982–1986 Ψαράκης Γεώργιος
1986–1994 Μαριετάκης Εμμανουήλ
1994–1998 Χουρδάκης Νικόλαος
2010–2014 Μπαριτάκης Ιωάννης
2014–2019 Πανταρτζής Λεωνίδας
2019– Κουντάκης Νικήτας

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Description physique de l' Ile de Créte, vol. 1, p. 149
  2. Καστροφύλακας, Κ 100
  3. Καστροφύλακας, Κ 98
  4. 4,0 4,1 Σπανάκης, Στέργιος (1993). Πόλεις και χωριά της Κρήτης στο πέρασμα των αιώνων, τόμος Β. Ηράκλειο: Γραφικές Τέχνες Γ. Δετοράκης. σελ. 824.