Αστρακοί Ηρακλείου

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Συντεταγμένες: 35°13′50″N 25°13′5″E / 35.23056°N 25.21806°E / 35.23056; 25.21806

Αστρακοί
Άποψη από τα νότια
Τοποθεσία στον χάρτη
Τοποθεσία στον χάρτη
Αστρακοί
Διοίκηση
ΧώραΕλλάδα
ΠεριφέρειαΚρήτης
Περιφερειακή ΕνότηταΗρακλείου
ΔήμοςΑρχανών-Αστερουσίων
Δημοτική ΕνότηταΝίκου Καζαντζάκη
ΚοινότηταΑστρακών
Γεωγραφία και στατιστική
Γεωγραφικό διαμέρισμαΚρήτη
ΝομόςΗρακλείου
Έκταση2,837 (η κοινότητα) χλμ2
Υψόμετρο280
Πληθυσμός224 (2011)

Οι Αστρακοί είναι χωριό και έδρα ομώνυμης Κοινότητος του Δήμου Αρχανών-Αστερουσίων στην Περιφερειακή Ενότητα Ηρακλείου της Κρήτης.

Γεωγραφικά - Γενικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι Αστρακοί βρίσκονται 23 χιλιόμετρα από το Ηράκλειο, στην αριστερή πλευρά της κοιλάδας του ποταμού Καρτερού και αποτελούνταν από δύο οικισμούς τον Επάνω και τον Κάτω. Στην κοίτη του ποταμού, κάτω από το χωριό υπάρχει το σπήλαιο Νεραϊδόσπηλιος, μέσα στο οποίο βλέπουμε πηγή με άφθονο νερό, από την οποία υδρεύεται τμήμα της πόλης του Ηρακλείου[εκκρεμεί παραπομπή]. Ανήκε στην επαρχία Πεδιάδος.

Ένας χωματόδρομος οδηγεί από το χωριό στον πρόσφατα εγκαταλελειμμένο οικισμό Κάτω Αστρακοί, τον παλιό τουρκικό μαχαλά, όπου σώζονται ερειπωμένα τα παλιά παραδοσιακά σπίτια, που παραμένουν αναλλοίωτα λόγω της εγκατάλειψης του οικισμού.[1].

Στους Αστρακούς υπάρχει ιδιαίτερο χριστιανικό χρώμα λόγω των σπουδαίων παλαιών ναών: Άγιος Γεώργιος (12ος αιω.) - Παναγία 16ος (αιω.) - Μιχαήλ Αρχάγγελος (12ος αιω.).

Ιστορικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι Αστρακοί αναφέρονται από το 1271[2] και ορθότερα σε άλλα συμβόλαια του 1278[3], με την ονομασία Astracu. Το 1583 το χωριό αναφέρεται στην απογραφή του Καστροφύλακα ως Astracus Catto με 230 κατοίκους.

Η ονομασία ΑΣΤΡΑΚΟΙ σύμφωνα με τη γνώμη του Στ. Σπανάκη προήλθε από τα όστρακα τα οποία βρέθηκαν στους Κάτω Αστρακούς. Κατά μια άλλη εκδοχή προήλθε από μετεωρίτη (αστέρι>αστράκι>ΑΣΤΡΑΚΟΙ) ο οποίος έπεσε στη Λούτρα. Κατά τη γνώμη του καθ. Θεοχ. Δετοράκη προήλθε από το στράτευμα του Νικ. Φωκά το οποίο άφησε στη περιοχή μετά την απελευθέρωση της Κρήτης από τους Σαρακηνούς το 961.

Στους Αστρακούς βρίσκουμε πολλές παλιές εκκλησίες, όπως της Παναγίας, με υπολείμματα τοιχογραφιών και ανάγλυφο στέμμα με 4 τριαντάφυλλα, δικέφαλο αετό και τη χρονολογία 1555. Σύμφωνα με τον Gerola[4] το στέμμα πρέπει να ανήκει στον οίκο Καλλέργη. Αξιόλογος είναι επίσης ο ναός του Μιχαήλ Αρχαγγέλου με τοιχογραφίες αγίων, μεταξύ των οποίων και ο Άγιος Φραγκίσκος.

Κοντά στους Αστρακούς οι αρχαιολόγοι έφεραν στο φως νεκροπόλεις της μινωικής και της πρωτογεωμετρικής περιόδου με σημαντικά ευρήματα. Έχει ανακαλυφθεί επίσης τυχαία μινωικός λύχνος.

Το 1933 βρέθηκε ο σπάνιος, καλά διατηρημένος και περίτεχνος σφραγιδοκύλινδρος από αιματίτη (πέτρα γκρίζου χρώματος), ο οποίος χρονολογείται στη Μυκηναϊκή εποχή.

Διοικητικά Στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κοινότητα Αστρακών[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Περιλαμβάνοντας μόνον την έδρα της, η Κοινότητα Αστρακών έχει 224 κατοίκους, σύμφωνα με την απογραφή του 2011. Η κοινότητα είναι χαρακτηρισμένη ως αγροτικός ημιορεινός οικισμός, με έκταση 2,837 χμ² (2011). ]]. [5]

Πληθυσμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μόνιμος [6][7][8]
Έτος Πληθυσμός
1991 237
2001 228
2011 224
Πραγματικός (de facto) [9][10][5]
Έτος Πληθυσμός
1961 390
1971 299
1981 286
1991 266
2001 228
2011 219

Κοινοτάρχες Αστρακών[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Κοινότητα εκπροσωπείται από τον Πρόεδρο κ. Δημήτριο Στεφανάκη. Οι κάτωθι εκλέχθηκαν και υπηρέτησαν (ή υπηρετούν) ως Πρόεδροι της Κοινότητος Αστρακών.

Πρόεδροι Κοινότητος Αστρακών
περίοδος όνομα
1978–1982 Σιλιβέστρος Γεώργιος
1982–1986 Στεφανάκης Ευάγγελος
1986–1990 Ταταρίδης Εμμανουήλ
1990–1994 Βατσιθιανός Σπυρίδων
2010–2019 Συλιβέστρος Κωνσταντίνος
2019– Στεφανάκης Δημήτριος

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. in.gr[νεκρός σύνδεσμος], Αγροτουρισμός
  2. "Rucerus de Fulco habitator in casali Stracu dare tenetur Georgio Cimiski aurifici, habitator in Candida..." (Antonio Lombardo, Documenti della colonia Veneziana di Creta, Torino, 1942, p. 15)
  3. "Mario Chiaudano-A. Lombardo, Fonti per la storia di Venezia, Venezia
  4. "Gerola, Monumenti Veneti ecc. IV 261
  5. 5,0 5,1 https://www.statistics.gr/2011-census-pop-hous
  6. https://www.eetaa.gr/metaboles/apografes/apografi_2011_monimos.pdf
  7. https://www.eetaa.gr/metaboles/apografes/apografi_2001_monimos.pdf
  8. https://www.eetaa.gr/metaboles/apografes/apografi_1991_monimos.pdf
  9. ΠΛ 3:785
  10. ΠΛΜ 12:53

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς Μπριτάννικα, 1996, 2006 (ΠΛΜ)
  • Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς, 1963 (ΠΛ)

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Το Ηράκλειον και ο Νομός του, έκδοση Νομαρχίας Ηρακλείου.
  • Συλλεκτικό αφιέρωμα - ημερολόγιο 2013 Ενορίας Αστρακών π. Εμμ. Πλουμάκη