Φράνσις Σκοτ Φιτζέραλντ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Φράνσις Σκοτ Φιτζέραλντ
Francis Scott Fitzgerald 1937 June 4 (2) (photo by Carl van Vechten).jpg
Γέννηση
Σαιντ Πωλ
Θάνατος
Χόλυγουντ
Αιτία θανάτου Έμφραγμα του μυοκαρδίου
Υπηκοότητα Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής
Σπουδές St. Paul Academy and Summit School (), Nardin Academy () και Πανεπιστήμιο Πρίνστον ()
Ιδιότητα συγγραφέας, μυθιστοριογράφος, διηγηματογράφος και σεναριογράφος
Σύζυγος Zelda Fitzgerald ()
Τέκνα Frances Scott Fitzgerald
Σημαντικά έργα Ο Υπέροχος Γκάτσμπυ
Βραβεύσεις New Jersey Hall of Fame
Commons page Wikimedia Commons

O Φράνσις Σκοτ Φιτζέραλντ (Francis Scott Key Fitzgerald, 24 Σεπτεμβρίου 189621 Δεκεμβρίου 1940) ήταν Αμερικανός συγγραφέας. Αποτελεί έναν από τους κύριους εκπροσώπους της αποκαλούμενης «Χαμένης γενιάς»(D/R) των Αμερικανών λογοτεχνών και θεωρείται γενικότερα ένας από τους μείζονες συγγραφείς του 20ού αιώνα. Ολοκλήρωσε συνολικά τέσσερα μυθιστορήματα και πλήθος διηγημάτων, ενώ το έργο του έχει μεταφραστεί στις περισσότερες γλώσσες.

Βιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Νεανικά χρόνια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Φιτζέραλντ γεννήθηκε στο Σαιντ Πωλ της Μινεσότα, γιος του Έντουαρντ Φιτζέραλντ και της Μαίρη Μακ Κουίλαν, ιρλανδικής καταγωγής και κόρης Ιρλανδού μετανάστη που απέκτησε σημαντική περιουσία ως παντοπώλης. Η οικογένειά του ανήκε στην μεσαία τάξη και διατηρούσε δεσμούς με τον καθολικισμό, κυρίως λόγω της καταγωγής της μητέρας του. Ο εξάδελφός του, Φράνσις Σκοτ Κι (Francis Scott Key) υπήρξε ο δημιουργός του αμερικανικού εθνικού ύμνου.

Τις περιόδους 1898 –1901 και 1903 – 1908, έζησε στο Μπάφαλο της Νέας Υόρκης, όπου ο πατέρας του εργάστηκε ως πωλητής για την επιχείρηση Procter & Gamble. Μετά την απόλυσή του το 1908, η οικογένεια επέστρεψε στην Μινεσότα και ο Φράνσις Σκοτ Φιτζέραλντ γράφτηκε στη σχολή Saint Paul Academy and Summit School όπου φοίτησε το διάστημα 1908 – 1911. Στη συνέχεια παρακολούθησε μαθήματα στην προπαρασκευαστική σχολή Newman School, στο Χάκενσακ (Hackensack) του Νιου Τζέρσεϊ, για την περίοδο 1911 – 1912.

Το 1913 ξεκίνησε σπουδές στο πανεπιστήμιο του Πρίνστον, ένα από τα κορυφαία ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα της Αμερικής. Εκεί γνώρισε τους συγγραφείς και κριτικούς Έντμουντ Γουίλσον και Τζον Πηλ Μπίσοπ, ενώ συμμετείχε στα περιοδικά Princeton Tiger και Nassau Literary Magazine. Είχε μέτριες ακαδημαϊκές επιδόσεις και σε συνδυασμό με την απόφασή του να ασχοληθεί με τη λογοτεχνία, εγκατέλειψε τις σπουδές του το 1917, χωρίς να εξασφαλίσει το πτυχίο του. Τον Οκτώβριο του 1917 κατατάχθηκε στον αμερικανικό στρατό και συμμετείχε στον Πρώτο Παγκόσμιο πόλεμο, οπότε και εγκατέλειψε για πάντα το Πρίνστον.

Αν και τελικά δεν ταξίδεψε ποτέ στην Ευρώπη, υπό τον φόβο του θανάτου και καθώς επιθυμούσε να αφήσει λογοτεχνική κληρονομιά, ο Φιτζέραλντ ολοκλήρωσε το μυθιστόρημα The Romantic Egotist την περίοδο κατά την οποία εκπαιδευόταν ως αξιωματικός στα στρατόπεδα Zachary Taylor και Sheridan. Όταν κατέθεσε το έργο του στον εκδοτικό οίκο Charles Scribner's Sons, έλαβε ως απάντηση μία επιστολή, στην οποία αναγνωριζόταν η πρωτοτυπία του αλλά δεν γινόταν δεκτό προς δημοσίευση πριν να υποστεί αναθεωρήσεις. Αργότερα, κατέθεσε για δεύτερη φορά το μυθιστόρημα, ωστόσο απορρίφθηκε εκ νέου.

Η γνωριμία με την Ζέλντα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Ζέλντα το 1922, σε ηλικία 22 χρονών

Την περίοδο της στρατιωτικής εκπαίδευσής του στο "Camp Sheridan", τον Ιούνιο του 1918, ο Φιτζέραλντ γνώρισε και ερωτεύτηκε την Ζέλντα Σάιρ (Zelda Sayre),κόρη δικαστή. Τον επόμενο χρόνο και μετά τη λήξη του πολέμου, μετακόμισαν μαζί στην πόλη της Νέας Υόρκης με σκοπό να παντρευτούν. Ο Φιτζέρλαντ εργαζόταν για μία διαφημιστική εταιρεία και παράλληλα έγραφε διηγήματα, ωστόσο δεν έπεισε την Ζέλντα πως θα ήταν ικανός να συντηρήσει οικονομικά μία οικογένεια, με αποτέλεσμα να διαλυθεί ο αρραβώνας του.

Ο Φιτζέραλντ επέστρεψε στους γονείς του, στο Σαίν Πωλ, προκειμένου να επεξεργαστεί και πάλι το πρώτο του μυθιστόρημα. Τελικά, υπό τον τίτλο "Η άλλη όψη του Παραδείσου" (This Side of Paradise), έγινε δεκτό προς δημοσίευση από τον Μάξουελ Πέρκινς, των εκδόσεων Charles Scribner's Sons, την Άνοιξη του 1919. Παράλληλα ξεκίνησε να γράφει μικρές ιστορίες για λογοτεχνικά περιοδικά και έντυπα μεγάλης κυκλοφορίας. Το μυθιστόρημα του, εκδόθηκε στις 26 Μαρτίου του 1920 και κατέστησε τον Φιτζέραλντ, έναν από τους πιο δημοφιλείς συγγραφείς της εποχής του. Η επιτυχία του, είχε επίσης ως συνέπεια την επανασύνδεσή του με την Ζέλντα, την οποία παντρεύτηκε μία εβδομάδα μετά την έκδοση του This Side of Paradise. Μαζί απέκτησαν μία κόρη, την Φράνσις Σκοτ Φιτζέραλντ (Frances Scott "Scottie" Fitzgerald), γεννημένη στις 26 Οκτωβρίου του 1921.

"Η εποχή της Τζαζ"[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η δεκαετία του 1920 υπήρξε καθοριστική για την εξέλιξη του Φιτζέραλντ. Το δεύτερο μυθιστόρημα που ολοκλήρωσε, με τίτλο The Beautiful and Damned (Όμορφοι και Καταραμένοι), δημοσιεύτηκε το 1922 ενώ το 1925 εκδόθηκε το κορυφαίο κατά πολλούς έργο του The Great Gatsby (Ο υπέροχος Γκάτσμπυ). Παράλληλα, ο Φιτζέραλντ πραγματοποίησε αρκετά ταξίδια στην Ευρώπη και ιδιαίτερα στη γαλλική Ριβιέρα και το Παρίσι, όπου γνωρίστηκε και συνδέθηκε με άλλους εξόριστους Αμερικανούς λογοτέχνες, όπως τον Έρνεστ Χέμινγουεϊ, τον οποίο ο Φιτζέραλντ θαύμαζε. Με τη σειρά του, ο Χέμινγουεϊ έγραψε για το ταλέντο του Φιτζέραλντ πως ήταν "τόσο φυσικό όσο το σχήμα που αφήνουν στη σκόνη τα φτερά μιας πεταλούδας".

Στα τέλη της δεκαετίας του '20, ξεκίνησε να επεξεργάζεται το τέταρτο μυθιστόρημά του, ωστόσο αναγκάστηκε να αντιμετωπίσει παράλληλα οικονομικές δυσχέρειες αλλά και τη σχιζοφρένεια της συζύγου του που εκδηλώθηκε εκείνη την εποχή. Η ψυχική της υγεία παρέμεινε εύθραυστη μέχρι το τέλος της ζωής της. Μετά από νευρική κατάρρευση, το 1930 εισήχθη σε κλινική της Ελβετίας μέχρι το Σεπτέμβριο του 1931 και στη συνέχεια επέστρεψαν μαζί στις Ηνωμένες Πολιτείες όπου το 1932 εισήχθη εκ νέου σε νοσοκομείο της Βαλτιμόρης. Την ίδια περίοδο, ο Φιτζέραλντ ενοικίασε τo κτήμα "La Paix", στα προάστια του Towson, προκειμένου να αφιερωθεί στο νέο του μυθιστόρημα. Εκδόθηκε τελικά το 1934 με τον τίτλο Tender is the Night (Τρυφερή είναι η νύχτα) και αποτέλεσε εμπορική αποτυχία.

Τα χρόνια στο Χόλιγουντ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 1937, με πολλά οικονομικά προβλήματα να τον βαραίνουν, ο Φιτζέραλντ υπέγραψε συμβόλαιο με την Metro-Goldwyn-Mayer, εξάμηνης διάρκειας και με αμοιβή 1.000 δολάρια την εβδομάδα. Αργότερα ανανέωσε το συμβόλαιο του για έναν ακόμα χρόνο, γεγονός που του επέτρεψε να αντιμετωπίσει τις οικονομικές του δυσκολίες. Εργάστηκε ως σεναριογράφος χωρίς όμως ιδιαίτερη επιτυχία. Το 1939 ξεκίνησε επίσης το πέμπτο μυθιστόρημά του, The Love of the Last Tycoon, βασισμένο στη ζωή του στελέχους Έρβινγκ Τάλμπεργκ και μια προσπάθεια προσέγγισης του κόσμου του Χόλιγουντ και περιγραφής του Αμερικανικού Ονείρου. Το έργο αυτό έμεινε ημιτελές και εκδόθηκε τελικά, για πρώτη φορά, μετά το θάνατό του, έπειτα από σχετική επιμέλεια των σημειώσεων του Φιτζέραλντ από τον φίλο του, Έντμουντ Γουίλσον. Την ίδια περίοδο αποξενώθηκε από την Ζέλντα, η οποία συνέχισε να ζει σε ιδρύματα ενώ εκείνος συνδέθηκε με την δημοσιογράφο Σίλα Γκρέιαμ. Σταμάτησε τελείως να πίνει και εργάστηκε με ζήλο στο τελευταίο του μυθιστόρημα.Τέλη Ιουλίου ολοκλήρωσε το "Κοσμοπόλιταν" που ήταν και το τελευταίο του σενάριο για το Χόλυγουντ, το οποίο αν και δεν γυρίστηκε σε ταινία, θεωρήθηκε μετά το θάνατό του, ένα από τα καλύτερα σενάρια που είχε δει ποτέ το Χόλυγουντ.

Ο Φιτζέραλντ υπήρξε αλκοολικός ήδη από νεαρή ηλικία, ενώ κατά τη δεκαετία του '20, ο προσωπικός του μύθος ήταν συνδεδεμένος με την ιδιότητα αυτή. Το γεγονός αυτό είχε ως αποτέλεσμα την επιδείνωση της υγείας του, ειδικά κατά τα τέλη της δεκαετίας του 1930. Το 1940 υπέστη δύο καρδιακές προσβολές. Η τελευταία, στις 21 Δεκεμβρίου προκάλεσε και το θάνατό του σε ηλικία 44 ετών στα χέρια της Σίλα Γκρέιαμ. Τάφηκε στο Ρόκβιλ και στον ίδιο τάφο, θάφτηκε και Ζέλντα Φιτζέραλντ το 1947.

Εργογραφία (και οι ελληνικές εκδόσεις) [1][Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η πρώτη έκδοση του μυθιστορήματος «Η άλλη όψη του Παραδείου», 1920
Η πρώτη έκδοση του μυθιστορήματος «Όμορφοι και καταραμένοι», 1922
Η πρώτη εμφάνιση του ονόματος του συγγραφέα στο εξώφυλλο του δημοφιλέστατου τότε περιοδικού "The Saturday Evening Post", με το διήγημά του "Bernice Bobs Her Hair", τεύχος 1η Μαϊου 1920

Μυθιστορήματα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • 1920: Η άλλη όψη του Παραδείσου - (This Side of Paradise), (μτφ. Δημήτρης Στεφανάκης για τις εκδ. "Μίνωας", 2016)
  • 1922: Όμορφοι και καταραμένοι - (The Beautiful and Damned), (μτφ. Ρένα Χατχούτ, εκδ. "Ερατώ", 1998)
  • 1925: Ο υπέροχος Γκάτσμπυ - (The Great Gatsby), (μτφ. Μαρία Κωνσταντούρου για τις εκδ. "Εμπειρία Εκδοτική", 2016 & Άρης Μπερλής, εκδ. "Άγρα" με τίτλο «Ο μεγάλος Γκάτσμπυ», 2012
  • 1934: Τρυφερή είναι η νύχτα - (Tender is the Night), (μτφ. Μιχάλης Μακρόπουλος για τις εκδ. "Μεταίχμιο", 2013 & Φωτεινή Μεγαλούδη για τις εκδ. "Πατάκης", 2000 & Μίνα Ζωγράφου για τις εκδ. "Γαλαξίας", 1961)
  • 1940: Ο τελευταίος μεγιστάνας - (The Love of the Last Tycoon), ημιτελές, (μτφ. Σπάρτη Γεροδήμου, εκδ. "Ηριδανός", χ.χ.)

Συλλογές διηγημάτων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • 1921: Flappers and Philosophers Συλλογή 8 διηγημάτων που ο συγγραφέας αφιέρωσε στην Ζέλντα
"The Offshore Pirate" - (πρώτη δημοσίευση τον Μάιο του 1920 στο περιοδικό "The Saturday Evening Post")
"The Ice Palace" - (πρώτη δημοσίευση τον Μάιο του 1920 στο περιοδικό "The Saturday Evening Post")
"Head and Shoulders" - (πρώτη δημοσιεύση τον Φεβρουάριο του 1920, "The Saturday Evening Post")
Το κρυστάλλινο μπωλ - "The Cut-Glass Bowl" - (Μάιος 1920, στο λογοτεχνικό περιοδικό "Scribner's Magazine) - (μτφ. Πέρσα Αποστόλη για τις εκδ. "Νεφέλη", 1997)
"Bernice Bobs Her Hair" - (Μάιος 1920, εφημερίδα "The Saturday Evening Post")
"Benediction" - (Φεβρυάριος 1920, στο λογοτεχνικό περιοδικό "The Smart Set")
"Dalyrimple Goes Wrong" - (Φεβρυάριος 1920, στο λογοτεχνικό περιοδικό "The Smart Set")
"The Four Fists" - (Ιούνιος 1920, στο περιοδικό "Scribner's Magazine")
  • 1922: Ιστορίες από την εποχή της τζαζ - (Tales of the Jazz Age), (μτφ. Γιάννης Μπάζος για τις εκδ. "Σοφίτα", 2015)
"The Jelly-Bean" - (πρώτη δημοσίευση τον Οκτώβριο του 1920, στο πολιτικό και λογοτεχνικό περιοδικό "Metropolitan Magazine")
"The Camel's Back" - (πρώτη δημοσίευση τονν Απρίλιο του 1920, "The Saturday Evening Post")
Πρωτομαγιά - "May Day" - ( Ιούλιος 1920, The Smart Set) - (μτφ. Γιάννης Λάμψας. Περιλαμβάνεται στο βιβλίο «Η εποχή των θαυμάτων και άλλα αυτοβιογραφικά» των εκδ. "Printa", 1993)
"Porcelain and Pink" - (Ιανουάριος 1920, στο λογοτεχνικό περιδιοκό "The Smart Set")
Ενα διαμάντι μεγάλο όσο το Ριτζ - "The Diamond as Big as the Ritz - (Ιούνιος 1922, "The Smart Set) - (μτφ. Έλενα Σκαρπίδη. Περιλαμβάνεται στο βιβλίο «Το πλουσιόπαιδο και άλλες ιστορίες» των εκδ. "Ερατώ", 2006)
Η απίστευτη ιστορία του Μπένζαμιν Μπάτον - "The Curious Case of Benjamin Button" - νουβέλα, (Μάιος 1922 στο περιοδικό "Collier’s") - (μτφ. Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης για τις εκδ. "Ερατώ", 2009)
"Tarquin of Cheapside" - (Απρίλιος 1917 στο "Nassau Literary Magazine")
"Oh Russet Witch! - (Φεβρουάριος 1921, "Metropolitan Magazine")
Τα απομεινάρια της ευτυχίας - "The Lees of Happiness" - (Δεκέμβριος 1920 στην "Chicago Sunday Tribune") - (μτφ. Ερρίκος Μπελιές για τις εκδ. "Κέδρος", 1994)
"Mr. Icky" - (Μάρτιος 1920, "The Smart Set)
"Jemina" - (Ιανουάριος 1921, στο "Vanity Fair")
  • 1926: All the Sad Young Men Συλλογή 9 διηγημάτων
Το πλουσιόπαιδο - "The Rich Boy" - νουβέλα, (Πρώτη δημοσίευση σε συνέχειες τον Ιανουάριο του 1926 στο "The Redbook Magazine")- (μτφ. Γιώργος Μπαρουξής για τις εκδ. "Ποικίλη Στοά", 2015)
Χειμωνιάτικα όνειρα - "Winter Dreams" - (Δεκέμβριος 1922, "Metropolitan Magazine") - (μτφ. Έλενα Σκαρπίδη. Περιλαμβάνεται στο βιβλίο «Το πλουσιόπαιδο και άλλες ιστορίες» των εκδ. "Ερατώ", 2006)
Το παιδικό πάρτυ - "The Baby Party" - (Φεβρουάριος 1924 στο "Hearst’s International Cosmopolitan") - (μτφ. Πέρσα Αποστόλη για τις εκδ. "Νεφέλη", 1997)
"Absolution" - (Ιούνιος 1924, στο λογοτεχνικό περιοδικό "The American Mercury")
"Rags Martin-Jones and the Pr-nce of W-les" - (Ιούλιος 1926 στο γυναικείο περιοδικό "McCall's)
"The Adjuster" - (Σεπτέμβριος 1925 στο γυναικείο περιοδικό "The Redbook Magazine")
"Hot and Cold Blood" - (Αύγουστος 1923, "Hearst’s International Cosmopolitan")
"The Sensible Thing" - (Ιούλιος 1924 στο περιοδικό ποικίλης ύλης "Liberty")
Οι σαράντα ύπνοι της Γκρέτχεν - "Gretchen's Forty Winks" - (Μάρτιος 1924, "The Saturday Evening Post") - (μτφ. Γιάννης Λάμψας. Περιλαμβάνεται στο βιβλίο «Η εποχή των θαυμάτων και άλλα αυτοβιογραφικά» των εκδ. "Printa", 1993)
  • 1935: Taps at Reveille Συλλογή 18 διηγημάτων. Όλα πρωτοδημοσιεύτηκαν στο περιοδικό "The Saturday Evening Post", από το 1928 έως και το 1931
"The Scandal Detectives"
"The Freshest Boy" -
"He Thinks He's Wonderful" -
"The Captured Shadow" -
"The Perfect Life"
"First Blood"
"A Nice Quiet Place"
Ζοζεφίν, μια γυναίκα με παρελθόν - "A Woman with a Past" - (μτφ. Φώντας Κονδύλης για τις εκδ. "Καστανιώτης", 1997)
Τρελή Κυριακή - "Crazy Sunday" -(μτφ. Έλενα Σκαρπίδη. Περιλαμβάνεται στο βιβλίο «Το πλουσιόπαιδο και άλλες ιστορίες» των εκδ. "Ερατώ", 2006)
"Two Wrongs"
"The Night of Chancellorsville"
Η τελευταία των ωραίων - "The Last of the Belles" - (μτφ. Γιάννης Λάμψας. Περιλαμβάνεται στο βιβλίο «Η εποχή των θαυμάτων και άλλα αυτοβιογραφικά» των εκδ. "Printa", 1993)
"Majesty"
"Family in the Wind"
"A Short Trip Home"
"One Interne"
"The Fiend"
Επιστροφή στη Βαβυλώνα - "Babylon Revisited" - (μτφ. Άρης Μπερλής. Περιλαμβάνεται στο βιβλίο «Επιστροφή στη Βαβυλώνα και άλλες ιστορίες» των εκδ. "Άγρα", 2013)
    • ΜΕΤΑ ΘΑΝΑΤΟΝ ΕΚΔΟΣΕΙΣ
  • 1960: Babylon Revisited and Other Stories, συλλογή 10 διηγημάτων πρωτοδημοσιευμένα από το 1920 έως και το 1937.
  • 1962: The Pat Hobby Stories, συλλογή 17 διηγημάτων πρωτοδημοσιευμένα στο περιοδικό "Esquire" από τον Ιανουάριο του 1940 έως και τον Μάιο του 1941. Από αυτή τη συλλογή κυκλοφορούν στα ελληνικά τα διηγήματα:
Μια μικρού μήκους πατριωτική ταινία - (A Patriotic Short), - (Γιάννης Λάμψας. Περιλαμβάνεται στο βιβλίο «Η τελευταία των ωραίων και άλλες ιστορίες» των εκδ. "Ροές", 2016)
Δυο παλιές καραβάνες- (Two Old-Timers), - (Γιάννης Λάμψας. Περιλαμβάνεται στο βιβλίο «Η τελευταία των ωραίων και άλλες ιστορίες» των εκδ. "Ροές", 2016)
Δουλεύοντας με μια μεγαλοφυία - (Teamed with Genius) -(μτφ. Στέφανος Ροζάνης. Περιλαμβάνεται στο βιβλίο «Φιτζέραλντ:διηγήματα» των εκδόσεων "Δωδώνη", 1979)
  • 1989: The Short Stories of F. Scott Fitzgerald, συλλογή 43 διηγημάτων. Από αυτή τη συλλογή κυκλοφορούν στα ελληνικά τα διηγήματα:
Το γαμήλιο πάρτυ - (The Bridal Party) - (μτφ. Φώντας Κονδύλης για τις εκδ. "Καστανιώτης", 1997)
Το απόγευμα του συγγραφέα - (Afternoon of an Author) - (μτφ. Στέφανος Ροζάνης. Περιλαμβάνεται στο βιβλίο «Φιτζέραλντ:διηγήματα» των εκδόσεων "Δωδώνη", 1979)
Χρηματοδοτώντας τον Φίννεγκαν - (Financing Finnegan) - (μτφ. Στέφανος Ροζάνης. Περιλαμβάνεται στο βιβλίο «Φιτζέραλντ:διηγήματα» των εκδόσεων "Δωδώνη", 1979)
Η χαμένη δεκαετία - (The Lost Decade) - (μτφ. Φώντας Κονδύλης για τις εκδ. "Καστανιώτης", 2001)
  • 2017: I'd Die For You. And Other Lost Stories

Άλλα έργα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • (1917) The Princeton Tiger
  • (1923) The Vegetable (θεατρικό)
  • (1945) The Crack-Up (δοκίμια και διηγήματα)

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Matthew J. Bruccoli, Scottie Fitzgerald Smith, Some Sort of Epic Grandeur: The Life of F. Scott Fitzgerald, University of South Carolina Press, (Rev ed. 2002). ISBN 1-57003-455-9.
  • Mathhew J. Bruccoli, Fitzgerald and Hemingway: A Dangerous Friendship, New York: Carroll & Graf, 1994. ISBN 0-89723-053-1.

Πηγές - Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Πηγές της ενότητας, οι αντίστοιχες πληροφορίες από την αγγλική βικιπαιδεία και από το Βιβλιονετ http://www.biblionet.gr/author/10831/F._Scott_Fitzgerald

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Wikiquote logo
Στα Βικιφθέγματα υπάρχει υλικό σχετικό με το λήμμα: