Υδροξυκαρβαμίδιο

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Υδροξυκαρβαμίδιο
Hydroxyurea.svg
Hydroxyurea-3D-balls.png
Γενικά
Όνομα IUPAC Ανθρακικό υδροξυδιαμίδιο
Υδροξυουρία
Άλλες ονομασίες Υδροξυκαρβαμίδιο
Δροξία
Υδρία
Χημικά αναγνωριστικά
Χημικός τύπος CH4N2O2
Μοριακή μάζα 76,0547 amu
Αριθμός CAS 127-07-1
SMILES O=C(N)NO
InChI 1S/CH4N2O2/c2-1(4)3-5/h5H,(H3,2,3,4)
Αριθμός UN X6Q56QN5QC
PubChem CID 3657
ChemSpider ID 6822
Δομή
Ισομέρεια
Φυσικές ιδιότητες
Χημικές ιδιότητες
Επικινδυνότητα
Εκτός αν σημειώνεται διαφορετικά, τα δεδομένα αφορούν υλικά υπό κανονικές συνθήκες (25°C, 100 kPa).

Το υδροξυκαρβαμίδιο (αγγλικά: hydroxycarbamide), γνωστό επίσης και ως υδροξυουρία (hydroxyurea), είναι οργανική χημική ένωση, που περιέχει άνθρακα, υδρογόνο, άζωτο και οξυγόνο με μοριακό τύπο CH4N2Ο2. Είναι μια φαρμευτική δραστική ένωση, που χρησιμοποιείται στη δρεπανοκυτταρική αναιμία, στη χρόνια μυελογενή λευχαιμία, στον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, και στην πολυκυτταραιμία vera.[1] Στη δρεπανοκυτταρική αναιμία, μειώνεται ο αριθμός των επιθέσεων. Λαμβάνεται από το στόμα.

Οι κοινές παρενέργειες περιλαμβάνουν την καταστολή μυελών των οστών, πυρετό, απώλεια της όρεξης, ψυχιατρικά προβλήματα, δυσκολία στην αναπνοή, και πονοκεφάλους. Υπάρχουν, επίσης, ανησυχίες ότι αυξάνει τον κίνδυνο (ανάπτυξης) μεταγενέστερων καρκίνων. Η χρήση της κατά την κύηση είναι συνήθως επιβλαβής για το έμβρυο. Το υδροξυκαρβαμίδιο ανήκει στην αντινεοπλασματική οικογένεια των φαρμάκων. Είναι πιστεύεται ότι δρα αναστέλλοντας την παραγωγή του DNA.

Το υδροξυκαρβαμίδιο εγκρίθηκε για ιατρική χρήση στις Ηνωμένες Πολιτείες το 1967.[2] Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας το έχει τοποθετήσει στις λίστες των βασικών φαρμάκων, των πιο αποτελεσματικών και πιο ασφαλών φάρμακα που απαιτούνται σε ένα σύστημα υγείας.[3] Το Υδροξυκαρβαμίδιο είναι διαθέσιμο ως γενόσημο φάρμακο. Το κόστος χονδρικής στον αναπτυσσόμενο κόσμο είναι περίπου 0,35-0,47 δολάρια ΗΠΑ ανά ημέρα.[4] Στις ΗΠΑ κοστίζει λιγότερο από 25 δολάρια το μήνα.[5]

Εμπορικές ονομασίες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι εμπορικές ονομασίες συμπεριλαμβάνουν τις ακόλουθες:

Hydrea, Litalir, Droxia, και Siklos.

Φυσική παρουσία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η υδροξυουρία έχει αναφερθεί ως ενδογενής στο ανθρώπινο πλάσμα του αίματος, σε συγκεντρώσεις 30-200 ng/ml.

Ιατρικές εφαρμογές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το υδροξυκαρβαμίδιο χρησιμοποιήθηκε για τις ακόλουθες παθήσεις:

Παρενέργειες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι παρενέργειες χρήσης που έχουν αναφερθεί είναι: υπνηλία, ναυτία, έμετος, διάρροια, δυσκοιλιότητα, βλεννογονίτιδα, ανορεξία, στοματίτιδα, τοξικότητα του μυελού των οστών (τοξικότητα περιορισμού της δόσης. Μπορεί να απαιτηθούν 7-21 ημέρες μετά την παύση χορήγησης του φαρμάκου για να συνέρθει ο οργανισμός από τις όποιες επιπτώσεις), αλοπεκία (απώλεια μαλλιών), αλλαγές στο δέρμα, μη φυσιολογικά ηπατικά ένζυμα, αυξημένο άζωτο στο αίμα με τη μορφή κρεατινίνης και ουρίας.[12]

Εξαιτίας της αρνητικής επίπτωσης στο μυελό των οστών, η τακτική παρακολούθηση του ποσοστού της ένωσης στο αίμα, όταν η ένωση χορηγείται, είναι ζωτικής σημασίας, για να μπορούν οι θεράποντες να μπορούν να απαντήσουν κατάλληλα σε πιθανές λοιμώξεις. Επιπλέον, η νεφρική λειτουργία, το ουρικό οξύ, οι ηλεκτρολύτες, καθώς και τα ηπατικά ένζυμα, πρέπει να ελέγχονται τακτικά, όταν ένωση χορηγείται.[13] Ακόμη επιπλέον, εξαιτίας των παραπάνω, σε περίπτωση σοβαρής αναιμίας ή ουδετεροπενίας, η χρήση της ένωσης αντενδείκνυται. Το υδροξυκαρβαμίδιο χρησιμοποιήθηκε κυρίως για τη θεραπεία των μυελοϋπερπλαστικών ασθενειών, που αποτελούν συμφυή κίνδυνο οξείας μυελοειδούς λευκαιμίας. Υπήρξε μια μακροχρόνια ανησυχία ότι και το ίδιο το υδροξυκαρβαμίδιο ενέχει τον κίνδυνο λευχαιμίας, αλλά μεγάλες μελέτες έχουν δείξει ότι ο κίνδυνος είναι είτε απών ή πολύ μικρός. Παρ 'όλα αυτά, η παρά πάνω φοβία ήταν ένα εμπόδιο για την ευρύτερη χρήση του σε ασθενείς με δρεπανοκυτταρική αναιμία.[14]

Μηχανισμός δράσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το υδροξυκαρβαμίδιο ελαττώνει την παραγωγή δεοξυριβονουκλεοτιδίων[15], μέσω της παρεμπόδισης του ενζύμου αναγωγάση των ριβονουκλεοτιδίων, σαρώνοντας τις ελεύθερες ρίζες τυροσυλίου, που εμπλέκονται στην αναγωγ΄γ των διφωσφονουκλεοτιδίων (NDPs).[16]

Στη θεραπεία της δρεπανοκυτταρικής αναιμίας, το υδροξυκαρβαμίδιο αυξάνει τη συγκέντρωση και εμβριακής αιμοσφαιρίνης. Ο ακριβής μηχανισμός αυτής της δράσης δεν είναι ακόμη ξεκάθαρη, αλλά φαίνεται ότι το υδροξυκαρβαμίδιο αυξάνει τα επίπεδα μονοξειδίου του αζώτου (ΝΟ), προκαλώντας την ενεργοποίηση της διαλυτής γουανυλυλοκυκλάσης, που επακόλουθα αυξάνει τη συγκέντρωση της κυκλικής φωσφογουανοσίνης (cGMP), και την ενεργοποίηση της επέκτασης του γονιδίου γ-γλωβίνης, επακόλουθο της γ-αλυσίδας σύνθεσης που είναι απαραίτητη για την παραγωγή της εμβρυακής αιμοσφαιρίνης (HbF), που δεν πολυμερίζεται και απομορφοποιεί ερυθρά αιμοσφαίρια, όπως τα μεταλλαγμένα HbS, που είναι υπεύθυνα για τη δρεπανοκυτταρική αναιμία. Τα ενήλικα ερυθρά αιμοσφαίρια που περιέχουν πάνω από 1% HbF μετατρέπονται σε εμβρυακά (F) ερυθροκύτταρα. Αυτά τα κυτταρα είναι πρόγονοι μιας μικρής δεξαμενής ανώριμων ερυθροειδών πρόδρομων ουσιών (BFU-e) που διατηρούν την ικανότητα να παράγουν HbF. Η υδροξυουρία επίσης καταστέλλει την παραγωγή γρανουλολύτες του μυελού των οστών, γεγονός που έχει ως συνέπεια ένα φαινόμενο ήπιας ανοσοκαταστολής, κυρίως στα σημεία των αγγείων που τα δρεπανοκύτταρα έχουν αποφράξει τη ροή του αίματος.[15][17]

Έρευνα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Βιοχημική έρευνα γίνεται για το υδροξυκαρβαμίδιο ως παρεμποδιστή του διπλασιαμού του DNA,[18] που προκαλεί διπλασιασμό των δεοξυριβονουκλεοτιδίων και έχει ως αποτέλεσμα το σπάσιμο των διπλών ελίκων του DNA κοντά στις διχάλες αναπαραγωγής (δείτε και διόρθωση DNA).

Σημειώσεις και αναφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. «Hydrea 500 mg Hard Capsules - Summary of Product Characteristics (SPC) - (eMC)». www.medicines.org.uk. Ανακτήθηκε στις 14 December 2016. 
  2. «Hydroxyurea». The American Society of Health-System Pharmacists. Ανακτήθηκε στις 8 December 2016. 
  3. «WHO Model List of Essential Medicines (19th List)» (PDF). World Health Organization. April 2015. Ανακτήθηκε στις 8 December 2016. 
  4. «Hydroxycarbamide». International Drug Price Indicator Guide. Ανακτήθηκε στις 8 December 2016. 
  5. Hamilton, Richart (2015). Tarascon Pocket Pharmacopoeia 2015 Deluxe Lab-Coat Edition. Jones & Bartlett Learning, σελ. 295. ISBN 9781284057560. 
  6. «Hydroxyurea compared with anagrelide in high-risk essential thrombocythemia». N. Engl. J. Med. 353 (1): 33–45. July 2005. doi:10.1056/NEJMoa043800. PMID 16000354. http://content.nejm.org/cgi/pmidlookup?view=short&pmid=16000354&promo=ONFLNS19. 
  7. «Systematic review: Hydroxyurea for the treatment of adults with sickle cell disease». Ann. Intern. Med. 148 (12): 939–55. June 2008. doi:10.7326/0003-4819-148-12-200806170-00221. PMID 18458272. 
  8. «Hydroxyurea as an alternative therapy for psoriasis». Indian J Dermatol Venereol Leprol 70 (1): 13–7. 2004. PMID 17642550. http://www.ijdvl.com/article.asp?issn=0378-6323;year=2004;volume=70;issue=1;spage=13;epage=17;aulast=Sharma. 
  9. Rustin, MH (November 2012). «Long-term safety of biologics in the treatment of moderate-to-severe plaque psoriasis: review of current data». Br J Dermatol 167 (Suppl 3): 3–11. doi:10.1111/j.1365-2133.2012.11208.x. PMID 23082810. 
  10. Escribano, L.; Álvarez-Twose, I. N.; Sánchez-Muñoz, L.; Garcia-Montero, A.; Núñez, R.; Almeida, J.; Jara-Acevedo, M.; Teodósio, C. και άλλοι. (2009). «Prognosis in adult indolent systemic mastocytosis: A long-term study of the Spanish Network on Mastocytosis in a series of 145 patients». Journal of Allergy and Clinical Immunology 124 (3): 514–521. doi:10.1016/j.jaci.2009.05.003. PMID 19541349. 
  11. Dalziel, K.; Round, A.; Stein, K.; Garside, R.; Price, A. (2004). «Effectiveness and cost-effectiveness of imatinib for first-line treatment of chronic myeloid leukaemia in chronic phase: A systematic review and economic analysis». Health technology assessment (Winchester, England) 8 (28): iii, ii1–120. PMID 15245690. 
  12. Liebelt, E.; Balk, S.; Faber, W.; Fisher, J.; Hughes, C.; Lanzkron, S.; Lewis, K.; Marchetti, F. και άλλοι. (2007). «NTP-CERHR expert panel report on the reproductive and developmental toxicity of hydroxyurea». Birth defects research. Part B, Developmental and reproductive toxicology 80 (4): 259–366. doi:10.1002/bdrb.20123. PMID 17712860. 
  13. Longe, Jacqueline L. (2002). Gale Encyclopedia Of Cancer: A Guide To Cancer And Its Treatments. Detroit: Thomson Gale, σελ. 514–516. ISBN 978-1-4144-0362-5. 
  14. Platt OS (2008). «Hydroxyurea for the treatment of sickle cell anemia». N. Engl. J. Med. 358 (13): 1362–9. doi:10.1056/NEJMct0708272. PMID 18367739. 
  15. 15,0 15,1 Πρότυπο:DorlandsDict
  16. Platt OS (2008). «Hydroxyurea for the treatment of sickle cell anemia». N. Engl. J. Med. 358 (13): 1362–9. doi:10.1056/NEJMct0708272. PMID 18367739. 
  17. «Hydroxyurea induces fetal hemoglobin by the nitric oxide-dependent activation of soluble guanylyl cyclase». J Clin Invest 111 (2): 231–9. 2003. doi:10.1172/JCI16672. PMID 12531879. PMC 151872. http://www.jci.org/articles/view/16672. 
  18. «Hydroxyurea arrests DNA replication by a mechanism that preserves basal dNTP pools». J. Biol. Chem. 279 (1): 223–30. January 2004. doi:10.1074/jbc.M303952200. PMID 14573610. http://www.jbc.org/cgi/pmidlookup?view=long&pmid=14573610. 
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Hydroxycarbamide της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).