Σταμάτης Μερκούρης

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Σταμάτης Μερκούρης
Σταμάτης Μερκούρης.JPG
Γενικές πληροφορίες
Γέννηση 1895
Αθήνα
Θάνατος 7  Ιουλίου 1967
Λονδίνο
Υπηκοότητα Ελλάδα
Εκπαίδευση και γλώσσες
Ομιλούμενες γλώσσες Νέα ελληνική γλώσσα
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότητα πολιτικός
στρατιωτικός
Πολιτική τοποθέτηση
Πολιτικό κόμμα/Κίνημα Λαϊκό Κόμμα, Εθνικό Ριζοσπαστικό Κόμμα, Δημοκρατικό Προοδευτικό Κόμμα, Ελληνικός Συναγερμός, Εθνική Πολιτική Ένωσις Κέντρου και Ενιαία Δημοκρατική Αριστερά
Οικογένεια
Τέκνα Μελίνα Μερκούρη
Γονείς Σπυρίδων Μερκούρης
Αδέλφια Γεώργιος Μερκούρης
Αξιώματα και βραβεύσεις
Αξίωμα Υπουργός Δημοσίας Τάξεως της Ελλάδας (1945–1946)
Υπουργός Δημοσίων Έργων της Ελλάδας (Φεβρουαρίου 1946 – Μαρτίου 1946)
Έλληνας υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ‎
μέλος της Βουλής των Ελλήνων (εκλογική περιφέρεια Αθηνών)
μέλος της Βουλής των Ελλήνων (εκλογική περιφέρεια Α΄ Αθηνών)

Ο Σταμάτης Μερκούρης (Αθήνα, 1895 - Λονδίνο, 7 Ιουλίου 1967) ήταν Έλληνας αξιωματικός του Στρατού Ξηράς και πολιτικός, που διετέλεσε βουλευτής και υπουργός. Ήταν ο πατέρας της Μελίνας Μερκούρη.

Βιογραφικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γεννήθηκε το 1895 στην Αθήνα και ήταν γιος του Σπυρίδωνα Μερκούρη, επί σειρά ετών δημάρχου Αθηναίων, και αδελφός του Γεωργίου Μερκούρη, βουλευτή και υπουργού με ακροδεξιές πολιτικές απόψεις, με τον οποίο ο Σταμάτης θα ερχόταν σε σύγκρουση.

Αποφοίτησε από τη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων ως ανθυπίλαρχος (ανθυπολοχαγός του Ιππικού) και πολέμησε στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και στην Μικρασιατική εκστρατεία.[1]

Στη συνέχεια ασχολήθηκε με την πολιτική και πήρε μέρος στη συγκρότηση του Λαϊκού Κόμματος, όμως το 1929 προσχώρησε στο Εθνικό Ριζοσπαστικό Κόμμα του Γεωργίου Κονδύλη και την περίοδο 1929 - 1932 διετέλεσε γενικός διευθυντής του Δήμου Αθηναίων, επί της τελευταίας δημαρχίας του πατέρα του. Το 1935 διετέλεσε υφυπουργός παρά τω πρωθυπουργώ στην κυβέρνηση Κονδύλη. Την περίοδο από το 1936 έως το 1939 εκτοπίστηκε από τη δικτατορία του Μεταξά στα Κύθηρα αλλά με την κήρυξη του Β΄Παγκοσμίου Πολέμου ανακλήθηκε στην ενεργό υπηρεσία και ανέλαβε τη διεύθυνση του 2ου γραφείου του Α΄ Σώματος Στρατού. Στις 11 Μαρτίου 1941 συναντήθηκε με τον Γερμανό στρατιωτικό ακόλουθο στην Αθήνα, Κλεμ φον Χόεμπεργκ , και του ζήτησε να μάθει αν ήτνα η εφικτή η αποφυγή της γερμανικής επίθεσης κατά της Ελλάδας και πως μπορούσαν να δρομολογηθούν ελληνογερμανικές συζητήσεις.[2]Στις 15 Μαρτίου οι δύο άντρες ξανασυναντήθηκαν και δηλώνοντας στον γερμανό συνομιλητή του πως αυτή η συνάντηση ήταν γνωστή στους Κορυζή και Γεώργιο Β', του πρότεινε την παύση του πολέμου στην Αλβανία με τη διαφύλαξη της τιμής της Ελλάδος και την αποχώρηση των Άγγλων. Στις 18 Μαρτίου ο Γερμανός Υπουργός εξωτερικών φον Ρίμπερντροπ ζήτησε ανάλογες πρωτοβουλίες σαν του Μερκούρη να αντιμετωπίζονται με άκρα επιφύλαξη. [3] Τον Ιανουάριο του 1942 ίδρυσε την αντιστασιακή ομάδα «Ριζοσπαστική Οργάνωσις» που εξέδιδε ομώνυμη εφημερίδα, η οποία μετά την απελευθέρωση μετονομάστηκε σε «Ριζοσπαστική Ηχώ». Τμήμα της ομάδος του ανήκε στην αντιστασιακή οργάνωση «Alice» που φυγάδευε Άγγλους και Έλληνες στη Μέση Ανατολή και υποστηρίζονταν από δίκτυο ασυρμάτων. Μετά την απελευθέρωση διετέλεσε υπουργός Δημόσιας Τάξης (1945 - 1946) και υπουργός Δημοσίων Έργων (1946).[4]

Το 1946 ίδρυσε το Δημοκρατικό Προοδευτικό Κόμμα μαζί με τον Εμμανουήλ Τσουδερό και βοήθησε στην προσέγγιση του με τον Νικόλαο Πλαστήρα. Το 1950 ορίστηκε αντιπρόσωπος της Ελλάδας στη Συνέλευση του Συμβουλίου της Ευρώπης και την ίδια χρονιά εκλέχθηκε βουλευτής Αθηνών με την ΕΠΕΚ του Πλαστήρα. Το 1952 προσχώρησε στον Ελληνικό Συναγερμό του Παπάγου και το 1955 έλαβε μέρος στην τριμερή διάσκεψη του Λονδίνου για το Κυπριακό.

Από το 1956 συνεργαζόταν με την Αριστερά (ΕΔΑ), της οποίας και εκλέχθηκε βουλευτής Α΄ Αθηνών το 1958, το 1963 και το 1964.[5]

Για πολλά χρόνια συμμετείχε στη διοίκηση του Παναθηναϊκού Αθλητικού Ομίλου. Πέθανε στο Λονδίνο στις 7 Ιουλίου 1967.[6] Ο Μερκούρης, σύμφωνα με δήλωση της κόρης του, Μελίνας Μερκούρη έμεινε άταφος σε παρεκκλήσιο του Λονδίνου και θάφτηκε στην Ελλάδα, μόνο μετά την πτώση της χούντας, το 1974.[7]

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. http://www.livepedia.gr/index.php/%CE%9C%CE%B5%CF%81%CE%BA%CE%BF%CF%8D%CF%81%CE%B7%CF%82_%CE%A3%CF%84%CE%B1%CE%BC%CE%AC%CF%84%CE%B7%CF%82
  2. Heinz Richter, Η Ιταλο-Γερμανική επίθεση εναντίον της Ελλάδος, μτφρ.Κώστας Σαρρόπουλος, εκδ.Γκοβόστη, Αθήνα, 1998, σελ.409
  3. Heinz Richter, Η Ιταλο-Γερμανική επίθεση εναντίον της Ελλάδος, μτφρ.Κώστας Σαρρόπουλος, εκδ.Γκοβόστη, Αθήνα, 1998, σελ.410
  4. http://www.livepedia.gr/index.php/%CE%9C%CE%B5%CF%81%CE%BA%CE%BF%CF%8D%CF%81%CE%B7%CF%82_%CE%A3%CF%84%CE%B1%CE%BC%CE%AC%CF%84%CE%B7%CF%82
  5. http://www.livepedia.gr/index.php/%CE%9C%CE%B5%CF%81%CE%BA%CE%BF%CF%8D%CF%81%CE%B7%CF%82_%CE%A3%CF%84%CE%B1%CE%BC%CE%AC%CF%84%CE%B7%CF%82
  6. Βραδυνή, "Ο Σταμ. Μερκούρης απέθανεν εις Λονδίνο", 8-7-1967, σελ. 8.
  7. Μακεδονία, "Επτάμιση χρόνια έμενε άταφος ο πατέρας της Μελίνας Μερκούρη", 12-2-1981, σελ. 1.