Πεστά Ιωαννίνων

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Συντεταγμένες: 39°27′37.46″N 20°55′07.08″E / 39.4604056°N 20.9186333°E / 39.4604056; 20.9186333

Πεστά
Τοποθεσία στον χάρτη
Τοποθεσία στον χάρτη
Πεστά
Διοίκηση
ΧώραΕλλάδα
ΠεριφέρειαΗπείρου
ΔήμοςΔωδώνης
Δημοτική ενότηταΑγίου Δημητρίου
Γεωγραφία και στατιστική
Περιφερειακή ενότηταΙωαννίνων
Υψόμετρο720
Πληθυσμός193 (2011)
Άλλα
Ταχ. κωδ.45500
Τηλ. κωδ.+30 26540

Τα Πεστά είναι ορεινό χωριό του νομού Ιωαννίνων στην Ήπειρο σε υψόμετρο 720 μέτρων[1].

Γεωγραφία - Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τα Πεστά είναι κτισμένα στους πρόποδες του Μακρυβουνίου και ανήκουν στα λεγόμενα χωριά του Ξηροβουνίου[2] και βρίσκονται ανατολικά της Ιόνιας Οδού. Το χωριό απέχει 26 χλμ. νότια της πόλης των Ιωαννίνων[3]. Ο Άγγλος περιηγητής Ουίλιαμ Μ. Ληκ (Leake), αναφέρει γύρω στο 1805 "… το χωριό Πεστά δεξιά (the village of pesta) σε μια θαυμάσια πηγή νερού"[2]. Στη τοποθεσία "Αυλότοπος", κοντά σε πηγή, υπάρχουν τα ερείπια αρχαίου κτιρίου που έχουν κηρυχθεί αρχαιολογικός χώρος[4]. Σύμφωνα με τη τοπική παράδοση η ονομασία του προήλθε από κάποιον Μοπέστα που ήταν ο τσιφλικάς του και μαζί με άλλα εννέα χωριά της περιοχής αποτελούσαν τα λεγόμενα Κατσιαουνοχώρια. Ο Παναγιώτης Αραβαντινός αναφέρει το 1856 να κατοικείται από 15 χριστιανικές οικογένειες, ενώ ο Ιωάννης Λαμπρίδης το 1880 γράφει "το χωριό Πεστά αριθμεί 10 οικογενείας εν λιτότητι μεν άνευ όμως δυσχερείας διαβιούσας"[5].

Η μάχη των Πεστών[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στις 29 και 30 Νοεμβρίου 1912 έγινε η μάχη των Πεστών μεταξύ των ελληνικών στρατευμάτων και των τουρκικών κατά τη διάρκεια των Βαλκανικών Πολέμων. Ήταν η προτελευταία μάχη που δόθηκε πριν τη μάχη του Μπιζανίου (Φεβρουάριος 1913) και την εν συνεχεία απελευθέρωση των Ιωαννίνων. Όταν ο ελληνικός, κατά την προέλασή του προς τα Ιωάννινα, κατέλαβε την περιοχή των Πέντε Πηγαδίων, ο τουρκικός στρατός οπισθοχώρησε και ανέπτυξε οχυρές θέσεις στα Πεστά. Η μάχη που ακολούθησε ήταν ιδιαίτερα σκληρή και κάτω από άσχημες καιρικές συνθήκες. Σε αυτήν έλαβε μέρος για πρώτη φορά ο "Ιερός Λόχος των Κρητών φοιτητών" που εισήλθε πρώτος στο απελευθερωμένο χωριό με αρχηγό τον Λοχαγό Σταύρο Ρήγα[6]. Σε αναγνώριση των θυμάτων και της μάχης που έγινε το όνομα “Πεστά” είναι χαραγμένο στην πάνω αριστερή μετόπη του μνημείου του Άγνωστου Στρατιώτη της πλατείας Συντάγματος στην Αθήνα.

Διοικητικά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ως κοινότητα αναγνωρίστηκε το 1919 (ΦΕΚ 184Α - 19/08/1919) με έδρα τα ίδια[7]. Σύμφωνα με το σχέδιο Καλλικράτης αποτελεί τη τοπική κοινότητα Πεστών που ανήκει στη δημοτική ενότητα Αγίου Δημητρίου του Δήμου Δωδώνης και σύμφωνα με την απογραφή 2011 έχει πληθυσμό 193 κατοίκους[8].

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σωκράτης Βασιλείου, περιοδικό "Ήπειρος- Άπειρος Χώρα", Οκτώβριος 2013

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Εγκυκλοπαίδεια Νέα Δομή. Αθήνα: Τεγόπουλος - Μανιατέας. 1996. σελ. 29, τομ. 28. 
  2. 2,0 2,1 User, Super. «Δ.Ε. Αγίου Δημητρίου». dodoni.gr. http://www.dodoni.gr/organosi/dimos/de-agiou-dimitriou. Ανακτήθηκε στις 2018-06-09. 
  3. «Οδηγικές χιλιομετρικές αποστάσεις μεταξύ πόλεων, χωριών - apostaseis.gr». www.apostaseis.gr. Ανακτήθηκε στις 29 Μαΐου 2018. 
  4. Nikos, Kapetanakos E. «ΔΙΑΡΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΚΗΡΥΓΜΕΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ ΚΑΙ ΜΝΗΜΕΙΩΝ». listedmonuments.culture.gr. Ανακτήθηκε στις 28 Ιουνίου 2018. 
  5. Μαντάς, Σπύρος Ι (Πέμπτη, 12 Μαρτίου 2015). «Αρχείο Γεφυριών Ηπειρώτικων: Πεστά Ιωαννίνων». Αρχείο Γεφυριών Ηπειρώτικων. Ανακτήθηκε στις 2018-06-28.  Ελέγξτε τις τιμές ημερομηνίας στο: |date= (βοήθεια)
  6. Tsarouchakis, Panagiotis (2017-11-29). «Σαν σήμερα 29 Νοεμβρίου 1912: Αρχίζει η Μάχη των Πεστών - ArmyNow.Net» (στα αγγλικά). ArmyNow.Net. http://www.armynow.net/%CF%83%CE%B1%CE%BD-%CF%83%CE%AE%CE%BC%CE%B5%CF%81%CE%B1-29-%CE%BD%CE%BF%CE%B5%CE%BC%CE%B2%CF%81%CE%AF%CE%BF%CF%85-1912-%CE%B1%CF%81%CF%87%CE%AF%CE%B6%CE%B5%CE%B9-%CE%B7-%CE%BC%CE%AC%CF%87%CE%B7/. Ανακτήθηκε στις 2018-06-28. 
  7. «ΕΕΤΑΑ-Ελληνική Εταιρία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης Α.Ε.». www.eetaa.gr. Ανακτήθηκε στις 28 Ιουνίου 2018. 
  8. «Απογραφή Πληθυσμού-Κατοικιών 2011» (PDF). Αρχειοθετήθηκε (PDF) από το πρωτότυπο στις 17 Μαΐου 2017. Ανακτήθηκε στις 9 Ιουνίου 2018.