Νίκος Καρούζος

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Νίκος Καρούζος
Γενικές πληροφορίες
Γέννηση17  Ιουλίου 1926[1]
Περιφέρεια Πελοποννήσου
Θάνατος28  Σεπτεμβρίου 1990
ΕθνικότηταΈλληνες
Χώρα πολιτογράφησηςΕλλάδα
Εκπαίδευση και γλώσσες
Ομιλούμενες γλώσσεςΝέα ελληνική γλώσσα[2]
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότηταποιητής
συγγραφέας

Ο Νίκος Καρούζος (17 Ιουλίου 1926 - 28 Σεπτεμβρίου 1990) ήταν ποιητής της πρώτης μεταπολεμικής γενιάς.

Βίος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Νίκος Καρούζος γεννήθηκε στις 17 Ιουλίου του 1926 στο Ναύπλιο. Οι γονείς του, Κωνσταντίνα Πιτσάκη και Δημήτρης Καρούζος, δάσκαλος, συνέβαλαν στα πρώτα παιδικά χρόνια στη διαμόρφωση της προσωπικότητάς του, όπως και ο ιερέας και δάσκαλος παππούς του από την πλευρά της μητέρας του που διέθετε πλούσια βιβλιοθήκη.[3] Το 1944 ολοκληρώνει τις γυμνασιακές σπουδές στη γενέτειρά του και εντάσσεται στην ΕΠΟΝ Ναυπλίου στο Τμήμα διαφώτισης. To 1945 εισάγεται στη Νομική Σχολή Αθηνών και στη σχολή Πολιτικών επιστημών του πανεπιστημίου των Αθηνών. Τον Ιούνιο του 1946 γλιτώνει τη σύλληψη και εκτέλεσή του από την Οργάνωση Χ. Την επόμενη χρονιά εξορίζεται στην Ικαρία για πέντε μήνες. Το 1951 υπηρετεί τη θητεία του στη Μακρόνησο και το 1953 εξορίζεται πάλι στη Μακρόνησο. Νοσηλεύτηκε στο 401 Στρατιωτικό Νοσοκομείο όπου απαλλάχθηκε από τη στρατιωτική θητεία χωρίς να υπογράψει δήλωση μετανοίας, για λόγους υγείας.[4] Το 1955 παντρεύεται τη Μαρία Δαράκη με την οποία χωρίζει μετά από μερικούς μήνες. Εγκαταλείπει τις σπουδές στη Νομική και την προοπτική να γίνει δικηγόρος. Αρχίζει να συνεργάζεται με διάφορα λογοτεχνικά περιοδικά δημοσιεύοντας πoιήματα και άλλα πεζά κείμενα, όπως τα Αθηναϊκά Γράμματα, Επιθεώρηση Τέχνης, Νέα Εστία, Ευθύνη, Σύνορο, Διαγώνιος. Το 1961 βραβεύεται με το Β' Κρατικό Βραβείο ποίησης και το 1962 με Α΄ Βραβείο ποίησης της Ομάδας των Δώδεκα. Το 1962 παντρεύεται για δεύτερη φορά, με τη Μαίρη Μεϊμαράκη με την οποία χωρίζει το 1980. Τον Μάιο του 1967 συλλαμβάνεται για δηλώσεις που έκανε σε βάρος του Παττακού.[5] Το διάστημα 1983-1984 και το 1986 εργάζεται στο Γ' Πρόγραμμα της ΕΡΑ κάνοντας εκπομπές για τη λογοτεχνία. Το 1988 βραβεύεται με το Κρατικό Λογοτεχνικό βραβείο ποίησης. Αντιμετωπίζει διάφορα προβλήματα υγείας (καρδιολογικά, διάγνωση καρκίνου). Νοσηλεύεται σε διάφορες κλινικές της Ελλάδος και του εξωτερικού (Φεβρουάριος-Μάρτιος του 1986 στο Σωτηρία, Μάρτιος του 1989-διάγνωση καρκίνου, Φεβρουάριος-Μάρτιος του 1990 Λονδίνο). Πεθαίνει στις 28 Σεπτεμβρίου του 1990 στο Νοσοκομείο Υγεία.

Ποιητικό έργο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παιδιόθεν ασχολείται με το διάβασμα ποίησης και τη συγγραφή.[6] Το 1944-1945 πραγματοποιεί την πρώτη δημοσίευση ποιήματός του στο περιοδικό της ΕΠΟΝ Νέα Γενιά. Το 1949 δημοσιεύει το πρώτο του ποίημα με τίτλο Σίμων ο Κυρηναίος στο περιοδικό Ο αιώνας μας, ενώ το 1953 την πρώτη ποιητική συλλογή του με τίτλο Η επιστροφή του Χριστού. Η ποίηση του Καρούζου έχει χαρακτηρισθεί ως φιλοσοφική, θρησκευτική, μυστική, μα δεν είναι τόσο η μεταφυσική διάσταση που τη διακρίνει, αλλά «μια υπαρξιακή πλησμονή, που τον ωθεί πέρα από τα όρια του εγώ, προς τη συγχώνευση με το αισθητό σύμπαν»[7]

Εργογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ποιητικές συλλογές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Σίμων ο Κυρηναίος, 1949.
  • Η επιστροφή του Χριστού, 1953
  • Νέες δοκιμές, 1954
  • Σημείο, 1955
  • Είκοσι ποιήματα, 1955
  • Διάλογοι, 1956
  • Ποιήματα, 1961
  • Η έλαφος των άστρων, 1962
  • Ο υπνόσακος, Ζαρβάνος, 1964
  • Πενθήματα, Αθήνα, 1969
  • Λευκοπλάστης για μικρές και μεγάλες αντινομίες, 1971
  • Χορταριασμένα χάσματα, Εγνατία, 1974
  • Απόγονος της νύχτας, Πολυπλάνο, 1978
  • Δυνατότητες και χρήση της ομιλίας, Εγνατία, 1979, Ερατώ, 1986
  • Ο ζήλος του μη-σχετικού με παροράματα, Πολυπλάνο, 1980
  • Μονολεκτισμοί και ολιγόλεκτα, Εξάντας, 1980
  • Φαρέτριον, Ύψιλον, 1981
  • Αναμνηστική λήθη, Γοργώ, 1982
  • Αντισεισμικός τάφος, Εστία, 1984
  • Συντήρηση ανελκυστήρων, Καστανιώτης, 1986
  • Νεολιθηκή νυχτωδία στην Κροστάνδη [Α΄ Κρατικό Βραβείο της Ποίησης το 1988], Απόπειρα, 1987
  • Ερυθρογράφος, Απόπειρα, 1988
  • Λογική μεγάλου σχήματος, Ερατώ, 1989
  • Ευρέσεις από κυανό κοβάλτιο, Ίκαρος, 1991
  • Θρίαμβος χρόνου, Απόπειρα, 1997
  • Οιδίπους τυραννούμενος και άλλα ποιήματα ( φιλολογική επιμέλεια Μαρία Αρμυρά, Ίκαρος)

Μεταφράσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Χόρχε Λουί Μπόρχες-Ο δημιουργός και άλλα κείμενα, Ύψιλον, 1980

Πεζά-δοκίμια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Μεταφυσικές εντυπώσεις απ΄τη ζωη ως το θέατρο, Άψινθος, 1966
  • Περί ζωγράφων, Galerie Titanium, 1988
  • Πεζά κείμενα, Ίκαρος, 1997

Επιτομή Έργου

Στις ποιητικές συλλογές από το 1956 και μετά ο Καρούζος εγκατέλειψε τiς λακωνικές ποιητικές εκφράσεις και άνοιξε τον δρόμο στην αναλυτική έκφραση του πνεύματος με κύριους άξονες αναζητήσεων τον έρωτα, τον θάνατο και τον θεό. Ο Νίκος Καρούζος συγκαταλέγεται στους πιο αξιόλογους ποιητές της πρώτης μεταπολεμικής γενιάς.[εκκρεμεί παραπομπή]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 (Γαλλικά) BnF authorities. data.bnf.fr/ark:/12148/cb13192234z. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
  2. (Γαλλικά) BnF authorities. data.bnf.fr/ark:/12148/cb13192234z. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
  3. «...Αυτοί οι δύο άνθρωποι με μάθανε από τα τέσσερά κιόλας χρόνια χρόνια μου γράμματα.», Ελισάβετ Λαλουδάκη, «Νίκος Καρούζος (1926-1990) Χρονολόγιο», Διαβάζω τ/χ.393, (Φεβρουάριος 1999), σελ.110
  4. Ελισάβετ Λαλουδάκη, «Νίκος Καρούζος (1926-1990) Χρονολόγιο», Διαβάζω τ/χ.393, (Φεβρουάριος 1999), σελ.111
  5. Ελισάβετ Λαλουδάκη, «Νίκος Καρούζος (1926-1990) Χρονολόγιο», Διαβάζω τ/χ.393, (Φεβρουάριος 1999), σελ.112-113
  6. «Δεκατεσσάρων ετών, θυμάμαι, είχα αρχίσει να γράφω ένα μυθιστόρημα,που αργότερα το παράτησα,γιατί διαπίστωσα ότι το έγραφα σε δεκαπεντασύλλαβους [...] πρέπει να ήταν το 40 με 41. Θυμάμαι και τον τίτλο: Η γερμανική σκιά», Ελισάβετ Λαλουδάκη, «Νίκος Καρούζος (1926-1990) Χρονολόγιο», Διαβάζω τ/χ.393, (Φεβρουάριος 1999), σελ.110
  7. Δημοσθένης Κούρτοβικ, Έλληνες μεταπολεμικοί συγγραφείς. Ένας κριτικός οδηγός, εκδ.Πατάκης, Αθήνα,1999 (β' εκδ.), σελ.119

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Δημοσθένης Κούρτοβικ, Έλληνες μεταπολεμικοί συγγραφείς. Ένας κριτικός οδηγός, Πατάκης, Αθήνα,1999 (β' εκδ.), σ. 119-120
  • Ελισάβετ Λαλουδάκη, «Νίκος Καρούζος (1926-1990) Χρονολόγιο», Διαβάζω τχ. 393 (Φεβρουάριος 1999), σ. 110-115
  • Νίκος Καρούζος, Διαβάζω τχ. 393 (Φεβρουάριος 1999), σ. 108-141

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]