Λεοπόλδος Γ΄ του Βελγίου

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Λεοπόλδος Γ΄
Leopold III of Belgium.jpg
Ο Βασιλιάς Λεοπόλδος Γ΄
Περίοδος 23 Φεβρουαρίου 1934 – 16 Ιουλίου 1951
Προκάτοχος Αλβέρτος Α΄ του Βελγίου
Διάδοχος Βαλδουίνος του Βελγίου
Σύζυγος Άστριντ της Σουηδίας
Λίλιαν του Βελγίου
Επίγονοι Ιωσηφίνα Καρλότα του Βελγίου
Βαλδουίνος του Βελγίου
Αλβέρτος Β΄ του Βελγίου
Αλέξανδρος του Βελγίου
Μαρία Χριστίνα του Βελγίου
Μαρία Εσμεράλντα του Βελγίου
Οίκος Οίκος του Σάξεν-Κόμπουργκ και Γκότα
Πατέρας Αλβέρτος Α΄ του Βελγίου
Μητέρα Ελισάβετ του Βελγίου
Γέννηση 3 Νοεμβρίου 1901
Βρυξέλλες, Βέλγιο
Θάνατος 25 Σεπτεμβρίου 1983 (81 ετών)
Βολιβέ-Σαν Λαμπέρ, Βέλγιο
Θρησκεία Ρωμαιοκαθολικισμός
Commons page Πολυμέσα σχετικά με το θέμα
δεδομέναπ  σ  ε )
Προσφωνήσεις του
Βασιλιά Λεοπόλδου Γ΄
Coat of Arms of the King of the Belgians (1921).svg
Προσφώνηση αναφοράς Μεγαλειότατος
Προφορική προσφώνηση Μεγαλειότατε
Εναλλακτική προσφώνηση Δ/Δ

Ο Λεοπόλδος Γ΄ (Leopold Filips Karel Albert Meinrad Hubertus Maria Miguel, 3 Νοεμβρίου 1901 - 25 Σεπτεμβρίου 1983) ήταν Βασιλιάς των Βέλγων από το 1934 μέχρι το 1951, όταν και παραιτήθηκε υπέρ του γιου του Βαλδουίνου. Από το 1944 μέχρι το 1950, ο αδελφός του Λεοπόλδου, Πρίγκιπας Κάρολος, υπηρέτησε ως αντιβασιλέας, καθώς ο Λεοπόλδος βρισκόταν εξόριστος στο εξωτερικό μαζί με την οικογένειά του. Το 1950 οι διαμάχες για το αν θα έπρεπε να επιστρέψει ο Λεοπόλδος στο θρόνο προκάλεσαν μια μεγάλη πολιτική κρίση, που έμεινε γνωστή ως Βασιλικό Ερώτημα (γαλλικά: Question royale, ολλανδικά: Koningskwestie).[1][2]

Πρώιμα χρόνια και οικογένεια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Λεοπόλδος με την πρώτη του σύζυγο, την Άστριντ της Σουηδίας.

Ο Πρίγκιπας Λεοπόλδος γεννήθηκε στις 3 Νοεμβρίου 1901 σε προάστιο των Βρυξελλών. Με την γέννησή του πήρα τον τίτλο του Δούκα της Βραβάντης. Tο 1915 στάλθηκε από τον πατέρα του στο Κολλέγιο Ίτον στο Ηνωμένο Βασίλειο. Μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο ο Δούκας κατατάχθηκε στο ιεροδιδασκαλείο της Σάντα Μπάρμπαρα (Καλιφόρνια).[3][4][5][6]

Από τις 23 Σεπτεμβρίου μέχρι τις 13 Νοεμβρίου 1919, σε ηλικία 18 ετών, θα πραγματοποιήσει επίσημη επίσκεψη στις ΗΠΑ μαζί με τους γονείς του.[7]

Το 1926 θα παντευτεί την Πριγκίπισσα Άστριντ της Σουηδίας (1905-1935), κόρη του Πρίγκιπα Κάρολου του Βέστεργιότλαντ και της Πριγκίπισσας Ίνγκεμποργκ της Δανίας. Ο γάμος έγινε πολιτικά στις 4 Νοεμβρίου 1926 στη Στοκχόλμη και θρησκευτικά στις 10 Νοεμβρίου του ίδιου έτους στις Βρυξέλλες. Το ζευγάρι θα αποκτήσει τρία παιδιά:[8][9][10]

Στις 29 Αυγούστου 1935 ο Λεοπόλδος και η Άστριντ, η οποία τότε ήταν έγκυος, βρίσκονταν σε αυτοκίνητο που οδηγούσε ο Λεοπόλδος κοντά στη βίλα τους στο Κουσναχτ της Ελβετίας. Ο Λεοπόλδος, οδηγόντας κατά μήκος των ακτών της Λίμνης Λουκέρνη, έχασε τον έλεγχο του αυτοκινήτου με αποτέλεσμα τον τραγικό θάνατο της Άστριντ.[11][12]

Στις 11 Σεπτεμβρίου 1941 ο Λεοπόλδος θα ξαναπαντευτεί την Λίλιαν Μπάελς σε μια μυστική θρησκευτική τελετή, η οποία σύμφωνα με το δίκαιο του Βελγίου δεν είχε ισχύ. Στις 6 Δεκεμβρίου 1941, εν μέσω του πολέμου, θα γίνει και ο πολιτικός γάμος. Ο Λεοπόλδος και η Λίλιαν απέκτησαν τρία παιδιά:[13][14]

Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το μονόγραμμα του Λεοπόλδου

Όταν ξέσπασε τον Σεπτέμβριο του 1939 ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, η γαλλική και η βρετανική κυβέρνηση προσπάθησαν αμέσως να πείσουν το Βέλγιο για συμμαχία μαζί τους. Η κυβέρνηση του Βελγίου και ο Λεοπόλδος, που ήταν Βασιλιάς των Βέλγων από το 1934, αρνήθηκαν να βγουν στον πόλεμο, προτιμώντας να διατηρήσουν την ουδετερότητά τους. Την ίδια στιγμή το Βέλγιο θεωρούσε τότε ότι ήταν καλά προετοιμασμένο σε περίπτωση εισβολής της Ναζιστικής Γερμανίας.[15][16]

Στις 10 Μαΐου 1940 ο Χίτλερ παραβιάζοντας την ουδετερότητα του Βελγίου θα εισβάλλει για την κατάληψή του. Το Βέλγιο δε θα αντέξει τους αριθμητικά υπέρτερους Γερμανούς και μέσα σε λίγες μέρες θα βρεθεί ολόκληρο υπό την γερμανική κατοχή.[17][18]

Παράδοση και συνταγματική κρίση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στις 24 Μαΐου 1940 ο Λεοπόλδος, έχοντας την διοίκηση του στρατού του, θα συναντηθεί με τους υπουργούς της βελγικής κυβέρνησης για τελευταία φορά. Οι υπουργοί προέτρεψαν τον Βασιλιά να εγκαταλλείψει τη χώρα όπως θα έπρατε και η κυβέρνηση. Ο πρωθυπουργός Ουμπέρ Πιερλό θα του υπενθυμίσει ότι η συνθηκολόγηση ήταν μια απόφαση που έπρεπε να λάβει η βελγική κυβέρνηση, όχι ο Βασιλιάς. Ο Λεοπόλδος όμως εξέφρασε την απόφασή του παραμείνει στη χώρα, ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα. Οι υπουργοί το εξέλαβαν αυτό ως επιθυμία δημιουργίας νέας κυβέρνησης, υπό τις οδηγίες του Χίτλερ, πράξη προδοσίας δηλαδή. Ο Λεοπόλδος είχε από το παρελθόν κακές σχέσεις με τους υπουργούς του, των οποίων προσπαθούσε να μειώσει τις εξουσίες και να αυξήσει τις δικές του.[19][20][21]

Στις 25 Μαΐου 1940 κι ενώ τα γαλλικά, βρετανικά και βελγικά στρατεύματα είχαν περικυκλωθεί από τις γερμανικές δυνάμεις στη Μάχη της Δουνκέρκης, ο Λεοπόλδος στέλνει τηλεφράφημα στο Βασιλιά Γεώργιο Στ΄ του Ηνωμένου Βασιλείου με το οποίο τον ενημέρωνε ότι ο πόλεμος για το βελγικό στρατό δεν μπορούσε να συνεχιστεί. Δύο μέρες αργότερα, στις 27 Μαΐου 1940, ο Λεοπόλδος παρέδωσε τον στρατό του στους Γερμανούς.[22][23][24]

Ο Πρωθυπουργός Ουμπέρ Πιερλό μιλώντας σε γαλλικό ραδιόφωνο δήλωσε ότι η απόδαση του Βασιλιά για παράδοση ήταν ενάντια στο σύνταγμα της χώρας. Η κυβέρνηση Πιερλό θεώρησε ότι ο Λεοπόλδος ήταν πλέον «ανίκανος να κυβερνήσει» και ότι έπρεπε να διοριστεί αντιβασιλέας. Ο διορισμός του αντιβασιλέα όμως θα γίνει μετά την απελευθέρωση του Βελγίου τον Σεπτέμβριο του 1944.[25][26][27]

Μετά την παράδοση ο βρετανικός τύπος χαρακτήρισε τον Λεοπόλδο ως Προδότη Βασιλιά. Ίδια στάση ακολούθησαν ο Γάλλος πρωθυπουργός Πωλ Ρεϊνώ και ο Βρετανός πρωθυπουργός Ουίνστον Τσώρτσιλ, οι οποίοι χαρακτήρισαν την πράξη του Λεοπόλδου ως προδοτική.[28][29]

Μετά την πτώση της Γαλλίας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Με την πτώση του Βελγίου στη Ναζιστική Γερμανία, οι περισσότεροι κυβερνητικοί υπουργοί αυτοεξορίστηκαν κυρίως Γαλλία. Όταν και η Γαλλία έπεσε κατά τα τέλη του Ιουνίου του 1940, αρκετοί υπουργοί εξέφρασαν την επιθυμία τους να επιστρέψουν στο Βέλγιο. Έτσι, ζήτησαν από τον Λεοπόλδο να επιστρέψουν, όμως εκείνος τους το αρνήθηκε. Εκείνη την περίοδο ο Βασιλιάς είχε μεγάλη δημοφιλία στο λαό, σε αντίθεση με την εξόριστη κυβέρνηση.[30][31][19]

Στις 2 Αυγούστου 1940 αρκετοί εξόριστοι υπουργοί συμμετείχαν σε σύσκεψη στην περιοχή Λε Περτούς της Γαλλίας, κοντά στα σύνορα με την Ισπανία. Εκεί αποφάσισαν να μετακινηθούν στο Λονδίνο, κάτι που τελικά κατάφεραν στις 22 Οκτωβρίου.[32]

Συνάντηση με το Χίτλερ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Λεοπόλδος απέρριψε τη συνεργασία με τους Ναζί και αρνήθηκε να διαχειριστεί το Βέλγιο σύμφωνα με τις επιθυμίες τους, καθώς είχαν εγκαταστείσει μια στρατιωτική κυβέρνηση. Ο Λεοπόλδος προσπάθησε να επιβάλει την εξουσία του ως μονάρχης και επικεφαλής της βελγικής κυβέρνησης, αν και στην ουσία ήταν αιχμάλωτος των Γερμανών. Παρά την περιφρόνησή του για τους Γερμανούς, η εξόριστη βελγική κυβέρνηση στο Λονδίνο υποστήριζε ότι ο Βασιλιάς δεν εκπροσωπούσε την κυβέρνηση, καθώς θεωρούνταν ότι ήταν σε αδυναμία να κυβερνήσει. [33]

Οι Γερμανοί τον έθεσαν αρχικά σε κατ' οίκον περιορισμό στο Βασιλικό Παλάτι του Λάεκεν στις Βρυξέλλες. Ο Λεοπόλδος έχοντας εκφράσει την επιθυμία του για μια συνάντηση με τον Αδόλφο Χίτλερ από τον Ιούνιο του 1940, τελικώς θα τον συναντήσει στις 19 Νοεμβρίου 1940. Επιθυμούσε να πάρει μια δημόσια δήλωση του Χίτλερ ότι το Βέλγιο θα αποκτήσει ανεξαρτησία στο μέλλον. Ο Χίτλερ όμως αρνήθηκε να μιλήσει για την ανεξαρτησία του Βελγίου. Χωρίς να υπάρχει αυτή η δήλωση ο Λεοπόλδος φαινόταν πλέον ως όργανο των Γερμανών στο Βέλγιο, κάτι που αργότερα θα του στερήσει το θρόνο.[34][35]

Δεύτερος γάμος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στις 11 Σεπτεμβρίου 1941 ο Λεοπόλδος θα παντρευτεί κρυφά την Λίλιαν Μπάελς σε μια θρησκευτική τελετή που δεν είχε καμία εγκυρότητα υπό το βελγικό δίκαιο, καθώς η βελγική νομοθεσία απαιτούσε πριν από το θρησκευτικό γάμο να έχει προηγηθεί ο πολιτικός. Ο πολιτικός γάμος διεξήχθη στις 6 Δεκεμβρίου, ενώ επτά μήνες αργότερα απέκτησαν ένα παιδί.[36][37]

Στις 7 Δεκεμβρίου ανακοινώθηκε ότι ο Βασιλιάς Λεοπόλδος ξαναπαντρεύτηκε και ότι η νέα σύζυγός του θα ήταν γνωστή ως Λίλιαν Πριγκίπισσα του Ρέθι και όχι Βασίλισσα Λίλιαν. Έγινε γνωστό, επίσης, ότι τα παιδιά τους δεν θα είχαν δικαιώματα επί του θρόνου της χώρας. Ο νέος γάμος του Λεοπόλδου έκανε περαιτέρω ζημιά στην εικόνα του.[38]

Η Πολιτική Διαθήκη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Νόμισμα του 1941 που απεικονίζει τον Βασιλιά Λεοπόλδο Γ΄.

Οι υπουργοί έκαναν αρκετές προσπάθειες κατά τη διάρκεια του πολέμου για να έρθουν σε συμφωνία με τον Λεοπόλδο. Τον Ιανουάριο του 1944 έστειλαν τον γαμπρό του Πιερλό ως απεσταλμένο για να μεταφέρει μια επιστολή συμφιλίωσης με την εξόριστη βελγική κυβέρνηση. Η επιστολή δεν έφτασε ποτέ στον προορισμό της, καθώς ο γαμπρός του Πιερλό δολοφονήθηκε από τους Γερμανούς καθ 'οδόν. Οι υπουργοί δεν ήξεραν τι συνέβη στην επιστολή και στον αγγελιοφόρο, και υπέθεσαν ότι ο Λεοπόλδος τους αγνοούσε.[39]

Λίγο μετά την αποτυχία της συμφιλίωσης που επιχείρησαν οι εξόριστοι υπουργοίμ ο Λεοπόλδος θα γράψει ένα κείμενο με τίτλο Πολιτική Διαθήκη, το οποίο σχεδίαζε να δημοσιευτεί σε περίπτωση που ο ίδιος δεν ήταν στο Βέλγιο, όταν θα έφταναν οι συμμαχικές δυνάμεις. Η πολιτική διαθήκη, η οποία είχε αυταρχικό και αρνητικό ύφος, θεωρούσε την ενδεχόμενη κίνηση των Συμμάχων στο Βέλγιο ως κατοχή και όχι ως απελευθέρωση. Ταυτόχρονα αγνοούσε την αντίσταση των Βέλγων στις δυνάμεις του Άξονα. Ο Λεοπόλδος θεωρούσε ότι έπρεπε να αποκηρυχθούν οι συμφωνίες που είχε κάνει η εξόριστη κυβέρνηση με τους Συμμάχους, όπως η αμερικανική εκμετάλλευση ουρανίου από το Βελγικό Κονγκό.[40]

Η βελγική κυβέρνηση, μετά την απελευθέρωση, δεν δημοσίευσε την Πολιτική Διαθήκη και προσπάθησε να την αγνοήσει, κυρίως εξαιτίας του φόβου για αυξημένη υποστήριξη προς το κομμουνιστικό κόμμα της χώρας.[41]

Εξορία και παραίτηση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 1944 ο στρατάρχης των Ες Ες Χάινριχ Χίμλερ διέταξε την μεταφορά του Λεοπόλδου και της οικογένειάς του στη Γερμανία. Οι Ναζί κράτησαν την οικογένεια έγκλειστη σε ένα κάστρο στο Χιρστάιν της Σαξωνίας από τον Ιούνιο του 1944 μέχρι το Μάρτιο του 1945, ενώ έπειτα τους μετέφεραν στο Στρομπλ της Αυστρίας.[42][43][44]

Οι κυβερνήσει των ΗΠΑ και της Βρετανίας εξέφραζαν ανησυχίες για το ενδεχώμενο της επιστροφής του Βασιλιά. Ο Αμερικανός Πρέσβης στις Βρυξέλλες Τσαρλς Σόγιερ προειδοποίησε ότι μια άμεση επιστροφή του Λεοπόλδου θα συναντήσει πολλές δυσκολίες. Οι φόβοι αυτοί είχαν να κάνουν με την αύξηση των εθνικιστικών αισθημάτων στη γαλλόφωνη Βαλλονία.[45]

Ο Λεοπόλδος και η οικογένειά του ελευθερώθηκαν από τον αμερικανικό στρατό στις αρχές Μαΐου 1945. Λόγω της ανάμιξής του, κατά την διάρκεια του πολέμου, δεν ήταν σε θέση να επιστρέψει στο Βέλγιο και πέρασε τα επόμενα έξι χρόνια εξόριστος στην Ελβετία. Ήδη από το 1944 το βελγικό κοινοβούλιο είχε διορίσει ως Αντιβασιλέα τον αδελφό του Λεοπόλδου, τον Κάρολο.[46][47][48]

Αντίδραση στην επιστροφή του[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο πρύτανης του Ανοικτού Πανεπιστημίου των Βρυξελλών, Φαν ντεν Ντούνγκεν, θα γράψει στις 25 Ιουνίου 1945 στον Λεοπόλδο σχετικά με τις ανησυχίες του αναταραχές στη Βαλονία: «Το ερώτημα δεν είναι εάν οι κατηγορίες εναντίον σας είναι σωστές ή όχι... Δεν είστε πλέον ένα σύμβολο της βελγικής ενότητας». Από την πλευρά του, ο Προέδρος της βελγικής γερουσίας, Ζιγιό, είπε στον Βασιλιά ότι υπάρχει απειλή σοβαρής αναταραχής: «Αν υπάρξουν μόλις δέκα ή είκοσι άνθρωποι νεκροί, η κατάσταση θα γίνει τρομερή για το Βασιλιά». Παρόμοια άποψη είχαν και άλλοι αξιωματούχοι της χώρας.[49][50]

Το 1946 μια εξεταστική επιτροπή αθώωσε τον Λεοπόλδο από το αδίκημα της προδοσίας. Παρ' όλα αυτά η διαμάχη συνεχιζόταν με αποτέλεσμα να διεξαχθεί ένα καθοριστικό δημοψήφισμα το 1950 για το αν θα έπρεπε ή όχι να επιστρέψει στο θρόνο ο Βασιλιάς Λεοπόλδος Γ΄. Το 57% των πολιτών υποστήριξε την επιστροφή του. Ωστόσο, το χάσμα που είχε δημιουργηθεί ήταν μεγάλο, καθώς μόλις 42% των Βαλλόνων υποστήριξε την επιστροφή τουυπερψηφίζεται στη Βαλλονία, έναντι του 70% των Φλαμανδών.[51][52]

Διαδηλώσεις του 1950[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η σημαία της Βαλλονίας.
Κύριο λήμμα: Βασιλικό Ερώτημα

Με την επιστροφή του στο Βέλγιο το 1950, ο Λεπόλδος, ήρθε αντιμέτωπος με τις πιο βίαιες διαδηλώσεις στην ιστορία του Βελγίου. Αποτέλεσμα αυτών των διαδηλώσεων ήταν ο θάνατος τριών διαδηλωτών από πυρά ανδρών της χωροφυλακής. Η χώρα βρισκόταν στο χείλος του εμφυλίου πολέμου, ενώ η σημαία του Βελγίου είχε αντικατασταθεί από τη βαλλονική σημαία σε πολλές περιοχές της Βαλονίας.[53][54]

Για να αποφευχθεί η διχοτόμηση της χώρας, αλλά και για να διατηρηθεί ο θεσμός της μοναρχίας, ο Λεοπόλδος αποφάσισε την 1η Αυγούστου 1950 να παραιτηθεί υπέρ του 20χρονου γιου του Βαλδουίνου. Η παραίτησή του τέθηκε σε ισχύ στις 16 Ιουλίου 1951 αν και στην πραγματικότητα η κυβέρνηση είχε εκδώσει το διάταγμα της παραίτησης από την 1η Αυγούστου 1950.[55][56]

Ο Λεοπόλδος μετά την παραίτηση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Λεοπόλδος και η σύζυγός του συνέχισαν να συμβουλεύουν τον Βασιλιά Βαλδουίνο μέχρι το γάμο του τελευταίου το 1960. Μερικοί Βέλγοι ιστορικοί υποστηρίζουν ότι εκείνη η περίοδος ήταν περίοδος διαρχίας.[57]

Κατά την συνταξιοδότησή του ακολούθησε το πάθος του ως ερασιτέχνης κοινωνικός ανθρωπολόγος και εντομολόγος και πραγματοποίησε ταξίδια στον κόσμο.[58]

Ο Λεοπόλδος πέθανε το 1983 στην Βολιβέ-Σαν Λαμπέρ. Ετάφη δίπλα στην Βασίλισσα Άστριντ, ενώ αργότερα ετάφη πλησίον του και η δεύτερη σύζυγός του Λίλιαν.[59]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Leopold III | biography - king of Belgium | Encyclopedia Britannica
  2. The Belgian Monarchy: Home - History - Leopold III
  3. The Belgian Monarchy: Home - History - Duke of Brabant
  4. Wedding of Leopold III and Astrid of Sweden | Unofficial Royalty
  5. Leopold III
  6. Belgian Abdication: Profile of Leopold III | The Royal Forums
  7. First Reigning Monarch to Visit the USA - Santa Barbara, CA - Signs of History on Waymarking.com
  8. Chic Vintage Brides
  9. [1][νεκρός σύνδεσμος]
  10. Crypt open on anniversary of death Queen Astrid - News Summary R O Y A L B L O G. N L
  11. Royal crypt opens on anniversary of Queen Astrid’s death | Royalista
  12. Belgian Royal Burial Sites | Unofficial Royalty
  13. http://www.noblesseetroyautes.com/2010/02/portrait-lilian-de-rethy/
  14. [2][νεκρός σύνδεσμος]
  15. Belgium in World War II | World War II Database
  16. World War II - Belgium
  17. German Invasion of Western Europe, May 1940
  18. Judgment: The Invasion Of Belgium, The Netherlands And Luxemburg
  19. 19,0 19,1 "Belgian Royal Question" - the Abdication Crisis of King Leopold III of the Belgians
  20. [3][νεκρός σύνδεσμος]
  21. Belgium surrenders to Nazis... - RareNewspapers.com
  22. Yapou Governments in Exile - Chapter 4 - Belgium
  23. Go2War2.nl - Leopold III as commander-in-chief
  24. Leopold III, Leopold Filips Karel Albert Meinrad Hubertus Maria | WW2 Gravestone
  25. Discours d'Hubert Pierlot le 28 mai 1940 | toudi
  26. The Downfall of France | Foreign Affairs
  27. Christelijke Religieuze Kennis | God schenkt geluk. Laat het gokken dus over aan God
  28. Belgian bid to restore honour of their king - Telegraph
  29. A Belgian king is the only ruler to be acquitted in a treason case - thenews.com.pk
  30. The World at War - BELGIUM 1939 - 1951
  31. WHKMLA : History of Belgium, 1940-1945
  32. A Small Nation in the Turmoil of the Second World War: Money, Finance and Occupation (Belgium, Its Enemies, Its Friends, 1939-1945), Herman van der Wee, Monique Verbreyt, 2009. ISBN 978-9058677594
  33. Belgium surrenders unconditionally - May 28, 1940 - HISTORY.com
  34. H R H Princess Liliane of Belgium - Telegraph
  35. Abdication of King Leopold III of the Belgians | Unofficial Royalty
  36. 11 September 1941, Thursday, What happened on | TakeMeBack.to
  37. Leopold III | World War II Database
  38. Leopold III : Second Marriage to Marie Lilianne Baels
  39. Leopold III of Belgium, Post abdication life, The Political Testament
  40. "Belgian Royal Question" - the Abdication Crisis of King Leopold III of the Belgians
  41. Les mémoires d’André de Staercke au regard d’un intermittent saltimbanque passionné de critique historique. | toudi
  42. http://www.jephellis.com/rawflashfiles/BXL.swf
  43. hirschstein.de - Belgische Königsfamilie als Staatsgefangene auf Schloss Hirschstein
  44. Die Monarchie in Belgien: Startseite - Geschichte - Albert II
  45. http://www.journalbelgianhistory.be/en/system/files/article_pdf/BTNG-RBHC,%2009,%201978,%201-2,%20pp%20001-016.pdf
  46. 106th_WWII_History2
  47. BBC ON THIS DAY | 18 | 1950: Government falls as Belgians vote for king
  48. Leopold III - Elastolin and Lineol Portrait Figures
  49. Leopold III of Belgium, Exile and abdication, Deportation and exile
  50. Bouleversement possible de l'échiquier politique wallon | toudi
  51. A Belgian king is the only ruler to be acquitted in a treason case - thenews.com.pk
  52. Leopold III's DOWNFALL
  53. History: 50 years since “strike of the century” in Belgium | socialistworld.net
  54. Belgium in 1950
  55. La Question Royale contraint Léopold III de Belgique à l’abdication
  56. King Leopold Dies - Led The Belgians - Nytimes.Com
  57. La Couronne et la rose, Baudouin et le monde socialiste 1950-1974, Le Cri, Brussels, 2010, ISBN 978-2-87106-537-1.
  58. [4][νεκρός σύνδεσμος]
  59. Leopold III, King of Belgium, 1931-1951

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα