Λήναια

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Τα Λήναια ήταν αρχαία Ελληνική εορτή προς τιμήν του Διονύσου η οποία ελάμβανε χώρα στην αρχαία Αθήνα κατά το μήνα Γαμηλιώνα 12 εως και 15η μεσούντος του μηνός (Γενάρη-Φλεβάρη) υπό την ευθύνη του αρμοδίου για τα θρησκευτικά ζητήματα άρχοντα βασιλιά .

'Ηταν παλαιότατη νυκτερινή εορτή γι αυτό και ήταν υπό την ευθύνη του αρμοδίου για τα θρησκευτικά ζητήματα άρχοντα Βασιλιά ενώ για τα Διονύσια ο ἄρχων ἐπώνυμος.

Το κοινό των Ληναίων ήταν αποκλειστικά αθηναϊκό, ενώ των Διονυσίων ήταν πανελλήνιο, αφού τον Ελαφηβολιώνα ήταν πια ξανά εφικτή η ναυσιπλοΐα.

Οι χορηγοί των Διονυσίων ήταν υποχρεωτικά Αθηναίοι πολίτες, ενώ στα Λήναια χορηγοί μπορούσαν να ήταν και μέτοικοι. Στα Διονύσια παρουσιάζονταν 10 κύκλιοι χοροί ανδρών, 10 αγοριών, 3 τραγικές τετραλογίες και 5 κωμωδίες —τρεις σε κάποιες περιπτώσεις κατά τα χρόνια του Πελοποννησιακού Πολέμου. Στα Λήναια παρουσιάζονταν 2 τραγικές διλογίες (δεν υπήρχε δηλαδή σατυρικό δράμα) και πέντε κωμωδίες.

Στα Λήναια, δηλαδή, κυριαρχούσε και ποσοτικά και ποιοτικά η κωμωδία. Οι σημαντικότεροι τραγικοί ποιητές δεν εμφανίζονταν συχνά.

Ως θρησκευτική γιορτή τα Λήναια ήταν πολύ αρχαιότερα των Διονυσίων. Οι θεατρικοί αγώνες όμως,τουλάχιστον οι αγώνες τραγωδίας, εισάγονται στα Λήναια μόλις τη δεκαετία του 440-430 παχχ.

Ο αγώνας τραγικών υποκριτών εισάγεται στα Διονύσια το 447 π.Χ., ενώ στα Λήναια τη δεκαετία 440-430.

Χώρος των εορτών θεωρείται σωστά απο τον Ησύχιο το ιερό του θεού στην Αγορά : <<ήταν ενας χώρος με έναν εκτεταμένο περίβολο και μεσα σ αυτόν γίνοταν θεατρικοί αγώνες προτού κτιστεί το θέατρο (του Διονύσσου)>>.

Εξ αυτής της εορτής πήρε το όνομά του και ο μήνας Ληναιών, που διατηρήθηκε έτσι σε άλλες ιωνικές πόλεις.

Μετά τα μέσα του 4ου αι παχχ, ανετέθη στους επιστατες των Ελευσινιων μυστηρίων να βοηθούν στην διοργάνωση. Αυτο φαινεται απο το ότι στους θεατρικούς διαγωνισμούς , ο Δαδούχος κρατωντας εναν δαυλό, κραυγάζει προς το κοινό : «Κλείτε τον Θεόν»! 

Το κοινό κραυγαζει με την σειρα του : «Σεμέλι΄ Ίακχε πλουτοδότα». Ο Ίακχος ειναι θεοτητα των κραυγών που λόγω του συνειρμου του ονόματος, ενσωματώθηκε στον Βάκχο .Απο την άλλη , ο Ελευσινιακής προέλευσης χαρακτηρισμός πλουτοδότης ειναι και επίθετο της Δήμητρας.

Κατά τη διάρκεια των εορταστικών εκδηλώσεων αρχικά παρουσιάζονταν μόνο κωμωδίες. Απ΄τα μέσα του 5ου αιώνα π.Χ. υπάρχουν μαρτυρίες για διαγωνισμό ηθοποιών. Περίπου στα 432 π.Χ. όμως ξεκίνησε και επίσημος αγώνας τραγωδίας με την παρουσίαση δύο τραγωδιών από κάθε ποιητή. Χώρος των εορτών θεωρείται το ιερό του θεού στις Λίμνες, άλλες πηγές [1] όμως το τοποθετούν στην Αγορά. Ετυμολογικά η ονομασία των εορτών αποδίδεται είτε στις γυναίκες που ορμούν σα "Λήναι" (μαινάδες) είτε στη λέξη ληνός (πατητήρι).

Εξ αυτής της εορτής πήρε το όνομά του και ο μήνας Ληναιών, που διατηρήθηκε έτσι σε άλλες ιωνικές πόλεις.

Σημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. LESKY Α, σελ. 340

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Lesky, Albin, Ιστορία της Αρχαίας Ελληνικής Λογοτεχνίας, εκδοτικός οίκος Αφών Κυριακίδη, Θεσσαλονίκη 1983
  • H.W.PARKE Οι εορτες στην αρχαια Αθηνα.
  • Αριστοφανους Αχαρνής.
  • Ησύχιος Λεξικόν