Θεογάμια

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Τα Θεογάμια ήταν αρχαίες ελληνικές εορτές που γίνονταν σε διάφορες πόλεις σε ανάμνηση γάμων μεταξύ θεών της Ελληνικής Μυθολογίας.

Κυριότερες τέτοιες γιορτές ήταν σε ανάμνηση των γάμων του Δία και της Ήρας που γίνονταν στην Αττική, την 4η φθίνοντος του μηνός, εξ ου και η αττική ονομασία ενός από τους μήνες του Γαμηλιώνα κατά τη διάρκεια του οποίου τελούνταν τα Θεογάμια, και κατά τον οποίο ο Αθηναίοι προτιμούσαν να τελούν τους γάμους τους, που έκλειναν πάντα με κοινή θυσία των νεονύμφων προς τιμήν του Θεϊκού ζεύγους. Στην Αθήνα τη μέρα της γιορτής δίνονταν μεγάλο γεύμα παρουσία όλων των πολιτών, των έχοντων δικαίωμα ψήφου.

Ο Διόδωρος ο Σικελιώτης μας παραδίδει: «...ΛΕΓΟΥΣΙΝ ΔΕ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΓΑΜΟΥΣ ΤΟΥ ΤΕ ΔΙΟΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΗΡΑΣ ΕΝ ΤΗι ΚΝΩΣΙΩΝ ΧΩΡΑι ΓΕΝΕΣΘΑΙ ΚΑΤΑ ΤΙΝΑ ΤΟΠΟΝ ΠΛΗΣΙΟΝ ΘΗΡΗΝΟΣ ΠΟΤΑΜΟΥ, ΚΑΘ' ΟΝ ΝΥΝ ΙΕΡΟΝ ΕΣΤΙΝ ΕΝ Ωι ΘΥΣΙΑΣ ΚΑΤ' ΕΝΙΑΥΤΟΝ ΑΓΙΟΥΣ ΥΠΟ ΤΩΝ ΕΓΧΩΡΙΩΝ ΣΥΝΤΕΛΕΙΣΘΑΙ, ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΓΑΜΟΥΣ ΑΠΟΜΙΜΕΙΣΘΑΙ, ΚΑΘ'ΑΠΕΡ ΕΞ ΑΡΧΗΣ ΓΕΝΕΣΘΑΙ ΠΑΡΕΔΟΘΗΣΑΝ».

Στη Σάμο ο «Ιερός Γάμος» γιορτάζονταν κάθε άνοιξη, με πομπή του πανάρχαιου ανεικονικού αγάλματος της θεάς Ήρας («άξοος σανίς») συνοδεία πάνοπλων πολεμιστών και ανθηφόρων γυναικών. Το άγαλμα ήταν περιβεβλημένο με το μεγαλοπρεπές ένδυμα των νυμφευομένων γυναικών και στεφανωμένο με νέα άνθη, από όπου ονομάστηκε η θεά «Ανθεία». Ο Παυσανίας αναφέρει: «ΤΗΣ ΔΕ ΗΡΑΣ Ο ΝΑΟΣ ΤΗΣ ΑΝΘΕΙΑΣ ΕΣΤΙ ΤΟΥ ΙΕΡΟΥ ΤΗΣ ΛΗΤΟΥΣ ΕΝ ΔΕΞΙΑι...». Το άγαλμα ακολουθούσε η συνοδεία του Υμεναίου, η οποία οδηγούσε τη Θεά προς τον θείο σύζυγό της. Η αναπαράσταση του Ουρανίου Υμεναίου ήταν η ίδια η εικόνα της άνοιξης, εκφρασμένη με την πλήρη δύναμη της χαροποιού γονιμότητας.

Στην Κρήτη γιόρταζαν τα «Θεογάμια» προς τιμήν του θεϊκού ζεύγους. Η γιορτή περιελάμβανε μιμικές γαμήλιες τελετές και σπονδές και τελούνταν κοντά στον ποταμό Θήρηνα (σημερινό Πλατυπέραμα) της Κνωσσού καθώς και στη Γόρτυνα.

Ο Παναγής Λεκατσάς στο βιβλίο του Διόνυσος αναφέρει ότι ο κρηταγενής Ζευς πέθαινε κάθε χρόνο και ξαναγεννιόταν. Έτσι ο συμβολικός κύκλος της «ιστορίας» του ήταν γέννηση, εφήβωση, θεογαμία, θάνατος.

Σπουδαία επίσης εορτή θεογαμίων τελούνταν με ιδιαίτερη λαμπρότητα και στη Σικελία σε ανάμνηση των γάμων της Περσεφόνης με τον Πλούτωνα.

ΠΗΓΕΣ :

Οι εορτές στην αρχαία Αθήνα ~ H. W. Parke

Λεξικό τελετών, εορτών και αγώνων των αρχαίων Ελλήνων ~ Λάμπρος Σ. Βρεττός