Μεταγειτνιών

Ο Μεταγειτνιών είναι ο δεύτερος μήνας στο αττικό ημερολόγιο και ο έβδομος στο Δηλιακό. Ήταν αφιερωμένος στο Μεταγείτνιο Απόλλωνα και η μεγαλύτερη γιορτή του μηνός ήταν τα Μεταγείτνια την έβδομη μέρα του μήνα ( εβδόμη ισταμένου ή αύξοντος ), τα Ηράκλεια εν Κυνοσάργει, που εορτάζονταν την ίδια μέρα και στην ίδια περιοχή με την προαναφερθείσα και τα Ελευσίνια άθλα, εορτές στην Ελευσίνα με αθλήματα νέων και εφήβων, που διαρκούσαν τέσσερις μέρες, απο την 13η έως και την 16η.

Το νωρίτερο της εμφανίσεως του με το σύγχρονο ημερολόγιο είναι η 25η Ιουλίου, και η αργότερη, η 20η Αυγούστου, αρχίζει δηλαδή με τη δεύτερη νέα σελήνη μετά το καλοκαιρινό ηλιοστάσιο.

Η παραδοσιακή-μυθολογική εξήγηση της ονομασίας, είναι η μετοίκηση μετα-γειτνίαση των αθηναίων όταν ο Θησεύς ένωσε τους διασκορπισμένους οικισμούς σε μία πόλη, τις Αθήνες.

Ο λεξικογράφος Αρποκρατίων γράφει ότι ο Απόλλων Μεταγείτνιος λατρευόταν κατά το μήνα αυτόν: εν δε τούτω Απόλλωνι Μεταγειτνίω θύουσιν, ως Λυσιμαχίδης εν τω περί Αθήνησι μηνών [στο λήμμα, Σουίδας].

Ο Φώτιος γράφει ότι ο μήνας ονομάστηκε έτσι για να τιμήσουν αυτήν την αλλαγή διαμονής: Ωνομάσθαι δε φασιν από της μεταβάσεως της εις το άστυ, ταύτης τω μηνί τούτω γενομένης υπό Θησέως [ Λεξικό Φώτιος].

Και ο Πλούταρχος αναφέρει ότι η εορτή στην οποία εορτάζονταν η ανάμνηση αυτού του Μετοικισμού, ονομαζόταν Μεταγείτνια και εορταζόνταν τον συγκεκριμένο μήνα: ἆρα οὖν ξένοι καὶ ἀπόλιδές εἰσιν Ἀθηναίων οἱ μεταστάντες ἐκ Μελίτης εἰς Διόμεια, ὅπου καὶ μῆνα Μεταγειτνιῶνα καὶ θυσίαν ἐπώνυμον ἄγουσι τοῦ μετοικισμοῦ τὰ Μεταγείτνια, τὴν πρὸς ἑτέρους γειτνίασιν ευκόλως και ιλαρώς εκδεχόμενοι και στέργοντες [ Πλούταρχος, Ηθικά – περί φυγής 6].

Πηγές

• Πλούταρχος, Ηθικά – περί φυγής 6
• Φώτιος, ''Λεξικόν''
• August Mommsen (1898). «Feste der Stadt Athen im Altertum, geordnet nach attischem Kalender» (στα Γερμανικά). B. G. Teubner. Ανακτήθηκε στις 20 Αυγούστου 2009. 

• Νουμηνία Αρχειοθετήθηκε 2019-08-05 στο Wayback Machine.