Κριτσά Λασιθίου

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Κριτσά
Τοποθεσία στον χάρτη
Τοποθεσία στον χάρτη
Κριτσά
Διοίκηση
Χώρα Ελλάδα
Δήμος Αγίου Νικολάου
Γεωγραφία και στατιστική
Περιφερειακή ενότητα Λασιθίου
Υψόμετρο 320
Πληθυσμός 1.296 (2011)
Άλλα
Παλαιά ονομασία Κρετσά

Συντεταγμένες: 35°09′24″N 25°38′37″E / 35.156768°N 25.643543°E / 35.156768; 25.643543Η Κριτσά είναι ένα από τα μεγαλύτερα χωριά της Κρήτης, βρίσκεται στο νομό Λασιθίου και είναι χτισμένη αμφιθεατρικά στους πρόποδες του βουνού Κάστελλος σε υψόμετρο από 330 μέχρι 365 μ. Στο χωριό κατοικούν περίπου 1.300 απογεγραμμένοι κάτοικοι (2011). Απέχει 9 χλμ. από τον Άγιο Νικόλαο, την έδρα του ομώνυμου Δήμου.

Γενικά και ιστορικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Είναι ένα από τα αρχαιότερα χωριά της Κρήτης και διατηρεί σε σημαντικό βαθμό ακόμη αναλλοίωτη την παλιά αρχιτεκτονική φυσιογνωμία της και την ιδιαίτερη οργανική πολεοδομική της συγκρότηση. Ιστορικά η Κριτσά αποτελούσε στο τέλος του 19ου αιώνα το παραδοσιακό παραγωγικό κέντρο του Κάτω Μεραμπέλλου και αποτέλεσε αναμφίβολα τη μητρική γη του γειτονικού Αγίου Νικολάου. Οι κάτοικοι της συνδέονται και υπήρξαν αναμφίβολα απόγονοι των κατοίκων της κοντινής Λατούς Ετέρας, της οποίας τα ερείπια βρίσκονται 3 χλμ. βοριοανατολικά του χωριού στην περιοχή Κουτάραντος. Από τις ανασκαφές που έχουν γίνει ως τώρα στην Λατώ κυρίως στις αρχές του 20ου αιώνα, ήρθαν στο φως ο χώρος της αγοράς με το Πρυτανείο, την εξέδρα και το Ιερό της Πόλης. Αδιάκοπη θεωρείται η παρουσία ανθρώπων στον χώρο της Κριτσάς τουλάχιστον από τα υστερομινωικά χρόνια και μετά. Θεωρείται βέβαιη η ακμή της στα Βυζαντινά χρόνια και στην περίοδο της Ενετικής κυριαρχίας που την ακολούθησε από το 1211 μέχρι το 1669.[εκκρεμεί παραπομπή] Αν και ερημώθηκε από τους Άραβες (823) όταν κατέλαβαν την Κρήτη, κατοικήθηκε ξανά το 961 μετά την απελευθέρωσή της από τον Νικηφόρο Φωκά και γνώρισε νέα άνθηση στα χρόνια της Ενετοκρατίας (12ος-16ος αι.). Ήταν το μεγαλύτερο χωριό της Κρήτης καθ' όλο το Μεσαίωνα και αποτελούνταν από διαφορετικές συνοικίες οι οποίες αναφέρονταν ξεχωριστά στις απογραφές[1].

Το 1832 ξεκίνησε τη λειτουργία του το ελληνικό σχολείο του οικισμού[2], ενώ το 1867 η Κριτσά έγινε έδρα Δήμου που συμπεριλάμβανε τον Κρούστα, την Πρίνα, το Καλό Χωριό, το Μαρδάτι, τον Άγιο Νικόλαο, τα Μέσα Λακώνια και τις Τάπες. Το 1925 έγινε πάλι κοινότητα και από το 2010 αποτελεί οργανικό κομμάτι και μια από τις μεγάλες δημοτικές κοινότητες του Δήμου Αγίου Νικολάου.

Απογραφές πληθυσμού[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στην απογραφή του 1940 η Κριτσά είχε 2.572 κατοίκους αλλά από τότε ο πληθυσμός μειώνεται συνεχώς (2.548 [1951], 2.396 [1961], 2.015 [1971], 1.910 [1981],[1] 1.614 [2001]). Επίσης έχει το φαράγγι της Κριτσάς του οποίου η αρχή είναι στην Κριτσά(στις Κουκίστρες) και το τέλος στο μικρό χωριό Τάπες.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 Σπανάκης, Στέργιος (1993). Πόλεις και χωριά της Κρήτης στο πέρασμα των αιώνων, τόμος Β. Ηράκλειο: Γραφικές Τέχνες Γ. Δετοράκης, σελ. 439 -440. 
  2. Δετοράκης, Θεοχάρης (1986). Ιστορία της Κρήτης. Αθήνα, σελ. 407. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]