Βραχάσι Λασιθίου
Συντεταγμένες: 35°16′22″N 25°33′51″E / 35.27278°N 25.56417°E
| Βραχάσι | |
|---|---|
 | |
Χάρτης  | |
| Διοίκηση | |
| Χώρα | Ελλάδα |
| Αποκεντρωμένη Διοίκηση | Κρήτης |
| Περιφέρεια | Κρήτης |
| Περιφερειακή Ενότητα | Λασιθίου |
| Δήμος | Αγίου Νικολάου |
| Δημοτική Ενότητα | Βραχασίου |
| Δημοτική Κοινότητα | Βραχασίου |
| Γεωγραφία | |
| Νομός | Λασιθίου |
| Υψόμετρο | 360 |
| Πληθυσμός | |
| Μόνιμος | 321 |
| Έτος απογραφής | 2021 |
Το Βραχάσι, παλαιότερα γνωστό ως Βραχάσιον, είναι ορεινό παραδοσιακό χωριό (από το 1998) και έδρα ομώνυμης κοινότητας του δήμου Αγίου Νικολάου και της τέως Επαρχίας Μιραμπέλλου στην Περιφερειακή Ενότητα Λασιθίου της Κρήτης.[1][2][3]
Βρίσκεται ανατολικά του Ηρακλείου και βορειοδυτικά από τον Άγιο Νικόλαο.
Τοποθεσία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Το χωριό είναι κτισμένο αμφιθεατρικά στη νότια πλαγιά του βουνού Αναύλοχος, σε υψόμετρο 360 μέτρων[1], στο 46ο χιλιόμετρο της (παλιάς) εθνικής οδού Ηρακλείου - Αγίου Νικολάου[4]. Η ονομασία του χωριού φαίνεται να αποτελεί παράγωγο της λέξης βράχος.
Ιστορία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Λόγω θέσης αποτελούσε συχνά κατά τη διάρκεια του 19ου αιώνα θέατρο συγκρούσεων ανάμεσα στους Κρητικούς επαναστάτες και τις οθωμανικές δυνάμεις. Αποτελεί γενέτειρα του, οπλαρχηγού της επανάστασης του 1866, Κωνσταντίνου Σφακιανάκη και του Ιωάννη Σφακιανάκη[5], ιατρού και πολιτικού που διετέλεσε επικεφαλής της πρώτης Εκτελεστικής Επιτροπής της Κρητικής Πολιτείας[4]. Το 1913 ενώθηκε - από κοινού με την υπόλοιπη Κρήτη - με την Ελλάδα και η πρώτη απογραφή του ελληνικών αρχών που διενεργήθηκε το ίδιο έτος, βρήκε στον οικισμό 1586 κατοίκους. Διοικητικά υπήχθη αρχικά στην Επαρχία Μεραμβέλλου ως έδρα κοινότητας που περιλάμβανε και τα χωριά Σείσι, Επάνω Σείσι, Καρτσινιανός, Πύργος και Αγία Βαρβάρα ενώ από το 1998 μέχρι το 2006 υπαγόταν στο Δήμο Νεάπολης.
Μετά από αντιδράσεις των κατοίκων στη συγχώνευση της τοπικής αυτοδιοίκησης με βάση το σχέδιο Καποδίστρια, με το Νόμο 3448/15-3-2006, το Βραχάσι (μαζί με τα Ζωνιανά Ρεθύμνου και την Τσαριτσάνη Λάρισας) αναγνωρίστηκαν επίσημα ως ξεχωριστές Κοινότητες[6].
Από το 2011, μετά την την εφαρμογή του Προγράμματος «Καλλικράτης», ανήκει ως Κοινότητα Βραχασίου στον διευρυμένο δήμο Αγίου Νικολάου[4].
Κοντά στο Βραχάσι βρίσκονται τα απομεινάρια του μοναστηριού του Αγίου Γεωργίου Βραχασιώτη, από το οποίο σώζεται μόνο ο κύριος ναός[7].
Δημογραφία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]| Απογραφή | 1913 | 1928 | 1940 | 1951 | 1961 | 1971 | 1981 | 1991 | 2001 | 2011 | 2021 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Πληθυσμός | 1586[8] | 1426[1] | 1273[1] | 1199[1] | 999[1] | 804[1] | 636[1] | 522[1] | 382 | 311[9] | 321 |
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Μιχαήλ Σταματελάτος - Φωτεινή Βαμβά Σταματελάτου, Γεωγραφικό Λεξικό της Ελλάδας, ΤΑ ΝΕΑ, 2012, Α΄ τόμος, σελ. 147.
- ↑ «estia - Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας». estia.minenv.gr. Ανακτήθηκε στις 17 Φεβρουαρίου 2026.
- ↑ «Βραχάσι Λασιθίου». Διοικητικές μεταβολές των ΟΤΑ. Ελληνική Εταιρία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης. Ανακτήθηκε στις 17 Φεβρουαρίου 2026.
- 1 2 3 «Βραχάσι». dimosagn.gr. Δήμος Αγίου Νικολάου. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Σεπτεμβρίου 2017. Ανακτήθηκε στις 3 Ιανουαρίου 2017.
- ↑ «Επιστημονικό Συμπόσιο "Ιωάννης Σφακιανάκης (1848-1924).Ο πολιτικός, ο γιατρός, ο λόγιος"». historical-museum.gr. Ιστορικό Μουσείο Κρήτης. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 Οκτωβρίου 2019. Ανακτήθηκε στις 3 Ιανουαρίου 2017.
- ↑ «Ένταση για τον "Καποδίστρια"». hri.org. ΕΡΑ. 2 Μαρτίου 2006. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 Σεπτεμβρίου 2008. Ανακτήθηκε στις 3 Ιανουαρίου 2017.
- ↑ Λευτέρη Κ. Κρυοβρυσανάκη, Κρητικός Πανδέκτης, εκδόσεις Χαλκιαδάκη, Ρέθυμνο 1989, σελ. 77.
- ↑ Βασίλειον της Ελλάδος. Υπουργείον Εθνικής Οικονομίας, Διεύθυνσις Στατιστικής, Απαρίθμησις των κατοίκων των νέων επαρχιών της Ελλάδος του έτους 1913, Εν Αθήναις, 1915, σελ. 84.
- ↑ «Βραχάσι (το) Δήμου Αγίου Νικολάου Τοπική Κοινότητα Βραχασίου. Λασίθι – Κρήτη». dhmos.gr. Δήμοι, πόλεις και χωριά Ελλάδας. Ανακτήθηκε στις 3 Ιανουαρίου 2017.[νεκρός σύνδεσμος]
