Κίσαμος

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
(Ανακατεύθυνση από Κίσσαμος Χανίων)
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Κίσαμος
Τοποθεσία στο χάρτη
Τοποθεσία στο χάρτη
Κίσαμος
Περιφέρεια Κρήτης
Διοικητική υπαγωγή Δήμος Κισάμου
 • Δήμαρχος Θεόδωρος Σταθάκης
Πληθυσμός 4 236 (2011)
Ταχ. κωδ. 73400
Τηλ. κωδ. 28220
Ζώνη ώρας UTC+02:00 (επίσημη ώρα)
UTC+03:00 (θερινή ώρα)
Ιστότοπος Επίσημος ιστότοπος
Commons page Σχετικά πολυμέσα
Ο Δήμος Κισάμου στο χάρτη της Κρήτης

H Κίσαμος είναι κωμόπολη της δυτικής Κρήτης[1] (εσφαλμένα γράφεται με δύο σίγμα, «Κίσσαμος»[2]), στον κόλπο Κισάμου, δυτικά των Χανίων, με πληθυσμό 4.236 κατοίκους, έδρα του δήμου Κισάμου (με συνολικό πληθυσμό 10.790 κατοίκους[3]). Ο δήμος περιλαμβάνει τις δημοτικές ενότητες Κισάμου, Ινναχωρίου και Μηθύμνης[4].

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η αρχαία Κίσαμος, παράλια πόλη στη βορειοδυτική ακτή της Κρήτης, έχει εντοπιστεί εδώ και αρκετούς αιώνες στην πεδιάδα που πλαισιώνει τον κόλπο Κισάμου. Αυτή η αρχαία πόλη ήταν το λιμάνι της αρχαίας Πολυρρηνίας, της παλαιότερης δωρικής πόλης της Κρήτης, 7 χλμ. νότια της Κισάμου, ναυτικό και εμπορικό κέντρο της περιοχής. Μετά τη ρωμαϊκή κατάκτηση της Κρήτης (το 69 π.Χ.) η Κίσαμος γνώρισε μεγάλη οικονομική και οικιστική ανάπτυξη.

Ο Πλίνιος (4,12,59) ως Κίσαμον την τοποθετεί κοντά στην Πέργαμο και την Κυδωνία, ενώ ο Ιεροκλής (Συνέκδ. 14) μεταξύ Κυδωνίας και Καντάνου. Η «Κίσαμος πόλις»,[5] όπως την αναφέρει ο Πτολεμαίος (3,17,8), βρίσκεται στο σημερινό κόλπο της Κισάμου, στα σωζόμενα ερείπια κοντά στο Καστέλι (βενετσιάνικο φρούριο)[6].

Βρισκόταν κοντά στη μεγάλη πόλη Πολυρρηνία της οποίας ήταν επίνειο, αλλά λειτουργούσε ως αυτόνομη κοινότητα και έκοβε δικά της νομίσματα τα οποία απεικόνιζαν στη μια πλευρά κεφαλή του θεού Ερμή με πέτασο και στην άλλη ένα δελφίνι και τα γράμματα ΚΣ/ΙΩ.

Κατά τη Βενετοκρατία, λόγω του πλούτου και της τοποθεσίας της, η Κίσαμος ήταν καλά οχυρωμένη. Τα τείχη της πόλης πρωτοκτίστηκαν από τους Βενετούς, (Καλές) και τμήματά τους σώζονται ακόμα, δυτικά του Τουρκικού φρουρίου. Μάλιστα ονομάστηκε «Καστέλι» λόγω του φρουρίου της και συγκεκριμένα Καστέλι Κισάμου ώστε να αποφεύγεται η σύγχυση, καθώς η Κρήτη είχε πολλά Καστέλια.

Γεωγραφία και κλίμα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Κίσαμος βρίσκεται στο γεωγραφικό στίγμα 35°29′41″N 23°39′13″E / 35.4946°N 23.6537°E / 35.4946; 23.6537. Ο δήμος Κισάμου έχει έκταση 334 τ.χλμ. Η κωμόπολη βρέχεται από τον κόλπο της Κισάμου και βρίσκεται μεταξύ των ακρωτηρίων Γραμβούσα και Σπάθα.

Το κλίμα της περιοχής είναι ήπιο, Μεσογειακό. Επικρατούν άνεμοι βόρειοι, βορειοδυτικοί, νοτιοδυτικοί και σπανιότερα νότιοι.

Κλιματικά δεδομένα Κίσαμος, Ελλάδα
Μήνας Ιαν Φεβ Μαρ Απρ Μαι Ιουν Ιουλ Αυγ Σεπ Οκτ Νοε Δεκ Έτος
Μέση Υψηλότερη° F (°C) 57,9
(14.4)
58,8
(14.9)
61,9
(16.6)
68,2
(20.1)
75,9
(24.4)
83,7
(28.7)
86,5
(30.3)
85,8
(29.9)
81,1
(27.3)
73,6
(23.1)
67,3
(19.6)
61,2
(16.2)
71.83
Μέση Χαμηλότερη °F (°C) 45,5
(7.5)
45,9
(7.7)
47,5
(8.6)
52,0
(11.1)
58,1
(14.5)
65,3
(18.5)
69,1
(20.6)
68,9
(20.5)
64,8
(18.2)
59,2
(15.1)
53,4
(11.9)
48,7
(9.3)
56.53
Κατακρημνίσεις ίντσες (mm) 5,6 4,4 3,2 1,3 0,5 0,2 0,1 0,1 0,7 3,2 2,9 3,7 25.9
Πηγή: The Weather Channel[7]

Οικονομία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αναπαράσταση της ευρύτερης περιοχής της Κισάμου, Φραντσέσκο Μπαζιλικάτα, 1618

Η οικονομία της περιοχής είναι κυρίως αγροτική και τουριστική. Βασίζεται περισσότερο στο κρασί που παράγει, το διάσημο κρασί της Κισάμου (κύρια ποικιλία αμπελιού το ρωμαίικο), στο ελαιόλαδο και στην παραγωγή λοιπών αγροτικών προϊόντων, καθώς επίσης και στον τουρισμό ως δημοφιλής προορισμός ατόμων που κάνουν τις διακοπές τους. Τον Ιούνιο του 2018 αναρτήθηκαν τέσσερις γαλάζιες σημαίες στις παραλίες «Μαύρος Μώλος», «Παχιά Άμμος» (Φαλάσαρνα) και «Ελαφονήσι»[8].

Αξιοθέατα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μωσαϊκό στο μουσείο της Κισάμου

Προσωπικότητες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Μάνος Κατράκης (ηθοποιός)
  • Γιώργος Κουτσουρέλης (μουσικός)
  • Γιώργος Παρτσαλάκης (ηθοποιός)
  • Αλεξάνδρα Κυριακάκη (τραγουδίστρια)
  • Γιώργος Ανυφαντάκης (φωτογράφος)


Σχολεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πέντε νηπιαγωγεία, τρία δημοτικά σχολεία, δύο γυμνάσια, ένα γενικό λύκειο και ένα επαγγελματικό λύκειο.

Συγκοινωνία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η συγκοινωνία γίνεται κυρίως οδικώς και ακτοπλοϊκώς. Δεν υπάρχει σιδηρόδρομος. Το καλοκαίρι του 2007, στο συνέδριο των απόδημων Κρητών, που έγινε στο Ηράκλειο, δύο έγκριτοι συγκοινωνιολόγοι, ο Γιώργος Νάθενας και ο Βασίλης Οικονομόπουλος, πρότειναν την ανάπτυξη σιδηροδρόμου στην Κρήτη, στην διαδρομή Χανιά - Ρέθυμνο - Ηράκλειο σε 50 λεπτά (20 + 30 λεπτά) και με πρόβλεψη για επεκτάσεις προς Κίσαμο, Νέο Αεροδρόμιο Καστελίου Πεδιάδος και Άγιο Νικόλαο.[10]

Αεροδρόμια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η κωμόπολη δε διαθέτει αεροδρόμιο και εξυπηρετείται από το αεροδρόμιο Χανίων

Λιμάνι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η κωμόπολη εξυπηρετείται από το λιμάνι Καβονησίου (άγονη γραμμή Πειραιάς - Γύθειο - Κύθηρα - Αντικύθηρα - Κίσαμος) και επίσης από το λιμάνι Σούδας. Η άγονη γραμμή διεκόπη για αρκετούς μήνες το 2017 λόγω βλάβης του πλοίου Βιντζέντζος Κορνάρος[11]. Επιπλέον, εκδρομικά πλοία συνδέουν την Κίσαμο με την χερσόνησο Γραμβούσας.

Λεωφορεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το ΚΤΕΛ Χανίων - Ρεθύμνου συνδέει την Κίσαμο με τα Χανιά, τον Πλάτανο, τα Φαλάρσανα, Ελαφονήσι, Σάσσαλο, Μαλάθυρο, Κάμπο, Καλυβιανή, Βάθη, Καλαθενές, Μουρί και Λουσακιές.[12] Το δρομολόγιο Κίσαμος - Χανιά και αντίστροφα εκτελείται περίπου ανά ώρα τις καθημερινές και πιο αραιά τις Κυριακές.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Δήμος Κισάμου
  2. Ψαράκης, Γιώργος (10/10/2016). «Κίσαμος ή Κίσσαμος;». Blog "ΣΑΔΕΝΤΡΕΠΕΣΑΙ". Παπαδάκης Ιωάννης.  Ελέγξτε τις τιμές ημερομηνίας στο: |date= (βοήθεια)
  3. «ΕΛΣΤΑΤ». 2011. http://www.statistics.gr/el/statistics/-/publication/SAM03/-. 
  4. «Δήμος Κισάμου, ΠΕ Χανίων». Καλλικράτης. 
  5. «Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού | Αρχαιολογικοί Χώροι». odysseus.culture.gr. Ανακτήθηκε στις 2018-06-15. 
  6. Βορείας πλευρᾶς περιγραφή· Ἡράκλειον νδ _ λε γ Πάνορμος νδ γ λε δ Ἀπολλωνία νδ λε δ Κύταιον νδ λε δ Δῖον ἄκρον νγ _γ λε Παντομάτριον νγ _δ λε ιβ Ῥίθυμνα νγ _ λε ιβ Ἀμφιμαλὴς κόλπος νγ δ λε Δρέπανον ἄκρον νγ λε Μινωία νγ λε Πύκτου ποτ. ἐκβολαί νβ _γ λε Κυδωνία νβ _δ λε Κίσαμον ἄκρον νβ _ λε Δικτυνναῖον νβ γ ιβ λδ _γ ιβ Ψάκον ἄκρον νβ γ λδ _γ Κίσαμος πόλις νβ γ ιβ λδ _δ
  7. «Μηνιαίες Μέσες Τιμές για Κίσαμο, Ελλάδα». The Weather Channel. Ανακτήθηκε στις Aug 04, 2018.  Ελέγξτε τις τιμές ημερομηνίας στο: |accessdate= (βοήθεια)
  8. «Αναρτήθηκαν τέσσερις γαλάζιες σημαίες σε παραλίες του Δήμου Κισάμου». 25/6/18. http://www.parakritika.gr/anartithikan-tesseris-galazies-simaies-se-paralies-toy-dimoy-kisamoy/. 
  9. Αρχαιολογικό Μουσείο Κισάμου - Υπουργείο Πολιτισμού
  10. Οnline, Τα Νέα. «Το τρένο θα σφυρίξει στην Κρήτη». Τα Νέα Οnline. http://www.tanea.gr/ellada/article/?aid=4490739. Ανακτήθηκε στις 2017-09-22. 
  11. Πολύζου, Κατερίνα (2017-06-22). «Ανεκτέλεστα δρομολόγια του «Βιτσέντζος Κορνάρος» - Αντιδράσεις - ert.gr». ert.gr. http://www.ert.gr/perifereiakoi-stathmoi/chania/anektelesta-eos-tis-30-iouniou-ta-dromologia-tou-vitsentzos-kornaros-antidrasis-apo-ton-dimo-kythiron/. Ανακτήθηκε στις 2017-09-22. 
  12. «KASTELI_FROM_11-09-2017.pdf» (PDF). 

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]