Δαμάσι Λάρισας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Συντεταγμένες: 39°42′45″N 22°11′15″E / 39.71250°N 22.18750°E / 39.71250; 22.18750

Δαμάσι
Τοποθεσία στον χάρτη της χώρας
Τοποθεσία στον χάρτη της χώρας
Διοίκηση
Χώρα Ελλάδα
Δήμος Τυρνάβου
Γεωγραφία και στατιστική
Νομός Λάρισας
Υψόμετρο 200
Πληθυσμός 1.380 (2011)

Το Δαμάσι είναι οικισμός του Δήμου Τυρνάβου του Νομού Λάρισας. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Απογραφής του 2011, ο πληθυσμός του οικισμού ανέρχεται σε 1.380 κατοίκους[1]. Οι κάτοικοι ασχολούνται κυρίως με τη γεωργία ( αμπελοκαλλιέργεια, κηπευτικά, οπωροφόρα ) και την κτηνοτροφία.

Τοποθεσία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο οικισμός είναι κτισμένος ανάμεσα σε δυο απότομους λόφους, τη Βίγλα προς τα νότια και τον Άγιο Θεόδωρο προς το βορρά, δίπλα στη δεξιά όχθη του Τιταρήσιου ποταμού κοντά στο δημόσιο δρόμο Τυρνάβου - Ελασσόνας[2]. Βρίσκεται 28 χιλιόμετρα βορειοδυτικά της πρωτεύουσας του νομού, Λάρισας. Σύμφωνα με μια εκδοχή, το Δαμάσι είναι χτισμένο στη θέση της αρχαίας πόλης Μύλες, ερείπια της οποίας φέρονται να βρέθηκαν στο λόφο ανάμεσα στο Δαμάσι και το γειτονικό Δαμασούλι[2].

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κατά τη διάρκεια της τουρκοκρατίας, το χωριό αποτελούσε τσιφλίκι Οθωμανών μπέηδων. Το 1881, παρά την ενσωμάτωση του μεγαλύτερου μέρους της Θεσσαλίας στο ελληνικό κράτος, το Δαμάσι παρέμεινε υπό οθωμανικό έλεγχο.Μάλιστα, η κατοχή του, σε συνδυασμό με την ανάγκη των κατοίκων για πότισμα των ποιμνίων τους στον Πηνείο, αποτέλεσε επιχείρημα των Οθωμανών διπλωματών στην προσπάθεια να διατηρήσουν την κυριαρχία τους για 24 χλμ νοτιότερα από τη συνοριακή γραμμή που τελικά καθορίστηκε[3]. Από το 1881 και έπειτα, το Δαμάσι βρισκόταν πλησίον των τότε ελληνοτουρκικών συνόρων. Απομεινάρια αυτών των συνόρων είναι τα μέχρι σήμερα σωζόμενα τουρκικά φυλάκια (καζάρμες). Τρία φυλάκια υπάρχουν στο βουνό Προφήτης Ηλίας μέχρι τον Τιταρήσιο ποταμό σε απόσταση ενός χιλιομέτρου περίπου η μία από την άλλη. Απέναντι από τον Τιταρήσιο ποταμό (μετά το Μπουγάζι), επάνω στο βουνό Λουτόμι υπάρχουν τρια φυλάκια κι ένα στην λεγόμενη τουρκογέφυρα (Πηνειό). Κατά τον Απρίλιο του 1897, το Δαμάσι έγινε θέατρο συγκρούσεων, στα πλαίσια του ελληνοτουρκικού πολέμου[4]. Το Δαμάσι, απελευθερώθηκε από τον ελληνικό στρατό στις 5 Οκτωβρίου 1912, χωρίς αντίσταση των οθωμανικών δυνάμεων[2].

Μνημεία - Αξιοθέατα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κοντά στο Δαμάσι υπάρχουν τα ερείπια βυζαντινού κάστρου, το οποίο χρονολογείται γύρω στον 6ο αιώνα. Συγκεκριμένα σώζονται το φυλάκιο καθώς και τμήμα διπλών τειχών. Στη βόρεια πλευρά του κάστρου διασώζονται αρχαίοι δόμοι, οι οποίοι μαρτυρούν την ύπαρξη οχύρωσης και κατά την αρχαιότητα[5]. Στην ευρύτερη περιοχή του Δαμασίου υπάρχουν επίσης ερείπια παλιών νερόμυλων με παραδοσιακά υδροτριβεία. Στο Δαμάσι υφίσταται και μνημείο αφιερωμένο στην απελευθέρωση του χωριού το 1912[2].

Πολιτισμός - Αθλητισμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο χωριό δραστηριοποιούνται ο Εκπολιτιστικός – Μορφωτικός Σύλλογος Δαμασίου που διαθέτει χορευτικό και φυσιολατρικό τμήμα και ο ποδοσφαιρικός σύλλογος «Α.Ο. Δαμασιακός», από τον οποίο ξεκίνησε την καριέρα του, ο Δημήτρης Μουσιάρης[6].

Κάθε έτος, στις 5 Οκτωβρίου πραγματοποιούνται τα «Ελευθέρια», εκδηλώσεις αφιερωμένες στην απελευθέρωση του χωριού κατά τους Βαλκανικούς Πολέμους[7]. Άλλα πολιτιστικά δρώμενα πραγματοποιούνται την Καθαρά Δευτέρα καθώς και στις 6 Ιανουαρίου με την αναβίωση τοπικών παραδοσιακών εθίμων ( Λοκατσάρια και Καμήλα ).

Απογραφές Πληθυσμού[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Απογραφή 1913 1928 1940 1951 1961 1971 1981 1991 2001 2011
Πληθυσμός 701[8] 1107[9] 1209[4] 1456[4] 1379[4] 1383[4] 1413[4] 1428[4] 1374[10] 1380[1]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 Εφημερίς της Κυβερνήσεως της Ελληνικής Δημοκρατίας, αρ. φύλλου 3465, τεύχος δεύτερο, 28 Δεκεμβρίου 2012, σελ. 51454.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Δήμος Τυρνάβου: Δαμάσι.
  3. Αγγελική Σφήκα - Θεοδοσίου, Η προσάρτηση της Θεσσαλίας - Η πρώτη φάση στην ενσωμάτωση μιας ελληνικής επαρχίας στο ελληνικό κράτος ( 1881 - 1885 ), Διδακτορική Διατριβή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Θεσσαλονίκη 1988, σελ. 191.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 Σταματελάτος Μιχαήλ - Βαμβά Σταματελάτου Φωτεινή, Γεωγραφικό Λεξικό της Ελλάδας, ΤΑ ΝΕΑ, 2012, Α' τόμος, σελ. 179.
  5. Κάστρο Δαμασίου.
  6. Κοκολίτσιος - Μουσιάρης, το φριχτό πέναλτι της μοίρας.
  7. Το Δαμάσι τιμά την απελευθέρωσή του.
  8. Βασίλειον της Ελλάδος, Υπουργείον Εθνικής Οικονομίας, Διεύθυνσις Στατιστικής, Απαρίθμησις των κατοίκων των νέων επαρχιών της Ελλάδος του έτους 1913, σ. 35.
  9. Σύγχρονος Εγκυκλοπαίδεια Ελευθερουδάκη, έκδοσις πέμπτη εκσυγχρονισμένη δια συμπληρώματος κατά τόμον, τόμος 7, σελ. 248.
  10. Απογραφή 2001, σελ 223.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]