Γεώργιος Γιαγκλής

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Γεώργιος Γιαγκλής
Georgios Giaglis.jpg
Γενικές πληροφορίες
Γέννηση 1869
Ιερισσός
Θάνατος 1944 ή 1946
Κελλί Τιμίου Προδρόμου Μονής Ιβήρων
Κατοικία Νιγρίτα
Εθνικότητα Ελληνική
Υπηκοότητα Ελλάδα
Εκπαίδευση και γλώσσες
Ομιλούμενες γλώσσες Νέα ελληνική γλώσσα
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότητα Οπλαρχηγός
Οικογένεια
Σύζυγος Φωτεινή Τράκκα
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Ο Γεώργιος Γιαγκλής ή Γιαγλής (1869 - 1946) ήταν Έλληνας οπλαρχηγός του Μακεδονικού Αγώνα από την Ιερισσό της Χαλκιδικής.[1] Η δράση του χαρακτηρίστηκε ως αμφιλεγόμενη καθώς ενεργούσε αυτοβούλως και δημιουργούσε αρκετά προβλήματα στον Αγώνα εξαιτίας των αλλοπρόσαλλων ενεργειών του και των ακροτήτων του.[2]

Βιογραφικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πρώιμη δράση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Γεώργιος Γιαγκλής του Θεοδώρου και της Ασημίνας γεννήθηκε το 1869 στην Ιερισσό Χαλκιδικής.[3] Σε νεαρή ηλικία εγκαταστάθηκε στη Νιγρίτα, όπου νυμφεύθηκε την Φωτεινή Τράκκα.[1] Το 1890 σκότωσε κάποιον Οθωμανό χωροφύλακα της περιοχής και αναγκάστηκε να καταφύγει στο Άγιο Όρος.[1] Έδρασε για ένα χρονικό διάστημα ως λησταντάρτης στη Χαλκιδική και στον Λαγκαδά[4][5] και έπειτα προσλήφθηκε ως αρχιφύλακας (αρχισερδάρης) στις Καρυές. Ως αρχιφύλακας του Αγίου Όρους κατόρθωσε να αντιμετωπίσει με επιτυχία τις ληστρικές συμμορίες που δρούσαν στην ευρύτερη περιοχή. Αργότερα καταδικάστηκε από τις οθωμανικές αρχές σε ισόβια κάθειρξη με κατηγορία περί αντιτουρκικής δράσης, αποφυλακίστηκε όμως το 1901 με παρέμβαση του πατριάρχη Ιωακείμ Γ΄.[3] Το 1902 μετέβη στην Αθήνα, όπου υπηρέτησε ως δεκανέας στην Ανακτορική Φρουρά μέχρι το 1903. Κατά την παραμονή του στην Αθήνα γνωρίστηκε με τους αδελφούς Θεοχάρη και Μαυρουδή Γερογιάννη που κατάγονταν και εκείνοι από την Χαλκιδική και είχαν ιδρύσει τον Κεντρικό Μακεδονικό Σύλλογο «Μέγας Αλέξανδρος», ο οποίος δρούσε αυτόνομα από την κεντρική επιτροπή του Μακεδονικού Αγώνα.[4]

Στον Μακεδονικό Αγώνα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σε συνεργασία με τους αδελφούς Γερογιάννη, τέθηκε επικεφαλής ένοπλου σώματος και ανέλαβε δράση στη Μακεδονία το 1903, στις περιοχές Κρουσσίων[6], Βισαλτίας, Βερτίσκου και Κερδυλίων[1] ενώ το 1904 δρούσε στην περιοχή της Χαλκιδικής.[7]

Γρήγορα κατάφερε να περιορίσει τη δράση των βουλγαρικών ομάδων στην ευρύτερη περιοχή των Σερρών, και να εξασφαλίσει την απρόσκοπτη μεταφορά πολεμοφοδίων, από τα παράλια της Χαλκιδικής έως την ενδοχώρα. Στις 7/8 Νοεμβρίου (π.ημ.) του 1906 σε συνεργασία με τον μετέπειτα οπλαρχηγό Μητρούση Γκογκολάκη μετέβη με τους άνδρες του στο Καρατζάκιοϊ (Μονοκκλησιά) το οποίο ήταν σημαντικό κέντρο των ντόπιων κομιτατζήδων και όπου σύμφωνα με κάποιες πληροφορίες είχαν βρει καταφύγιο οι δολοφόνοι της οικογένειας του Γκογκολάκη. Εκεί, μεταμφιεσμένοι σε Οθωμανούς αξιωματικούς κάλεσαν για ανάκριση 65 Βούλγαρους χωρικούς από τους οποίους σκότωσαν[4] 36 ενώ στη συνέχεια πυρπόλησαν έξι οικίες του χωριού.[8][9] Η συγκεκριμένη σφαγή που προήλθε από την αυτόβουλη[10] ενέργεια του Γιαγκλή και του Γκογκολάκη προκάλεσε δριμύτατες επικρίσεις κατά της Ελλάδας και του τοπικού προξενείου και είχε ως αποτέλεσμα την ανάκληση των δύο οπλαρχηγών στην Αθήνα, όπου παρέμειναν για έξι μήνες.[11]

Ο οπλαρχηγός Γεώργιος Γιαγκλής με τους άνδρες του

Αργότερα επέστρεψε στην Μακεδονία αλλά στην περιοχή της Χαλκιδικής ενώ του απαγορεύτηκε η μετάβαση στην περιοχή των Σερρών. Κατά το 1907[12] είχε αξιόλογη δράση και στην περιοχή της Νιγρίτας[13] όμως το 1908 ήλθε σε ρήξη με τον αξιωματικό Π. Παπατζανετέα, ο οποίος είχε επιφορτιστεί τον συντονισμό των ελληνικών αντάρτικων σωμάτων στη Χαλκιδική.[1] Στη συνέχεια συνεργάστηκε με τον Ιωάννη Δεμέστιχα στον εξοπλισμό του πλοίου «Κουρσάρος» που μετέφερε πολεμικό υλικό στη Μακεδονία[1] ενώ επανήλθε στην περιοχή των Σερρών μετά από απόφαση του τοπικού ελληνικού προξενείου καθώς η επιστροφή του σώματός του κρίθηκε επιβεβλημένη.[13]

Το 1908 με την επικράτηση του κινήματος των Νεοτούρκων και την χορηγούμενη αμνηστία παρουσιάστηκε μαζί με τους αντάρτες του στη Νιγρίτα.[14]

Ύστερη δράση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Γεώργιος Γιαγκλής με το σώμα του κατά την χορήγηση αμνηστίας από τους Νεότουρκους

Επανήλθε στη ενεργό δράση κατά κατά τον Α΄ Βαλκανικό Πόλεμο συγκροτώντας δικό του ένοπλο σώμα, αποτελούμενο από άνδρες που προέρχονταν κυρίως από την περιοχή της Βισαλτίας και τη γενέτειρά του Ιερισσό. Στις 24 Οκτωβρίου του 1912 κατευθυνόμενος πρός την Νιγρίτα, ενημερωμένος ότι οι Τούρκοι είχαν αποχωρήσει, και η πόλη της Νιγρίτας διοικούνταν απο το Βουλγαρικό εναπομείναν σώμα, σχεδίασε και εκτέλεσε ένα στρατιωτικό τέχνασμα που επέτρεψε να εισέλθει στη Νιγρίτα ο Ελληνικός Στρατός τρεις μέρες μετά. Κατευθυνόμενος λοιπόν πρός την Νιγρίτα, έστειλε το πρωτοπαλλήκαρο του Κωνσταντίνο Κανδύλα, Μακεδονομάχο καταγόμενο απο τον Σοχό, στην Θεσσαλονίκη και προμηθεύτηκε Ελληνικά Στρατιωτικά πηλίκια, τα οποία φορώντας τα, εισήλθαν στην πόλη της Νιγρίτας, προφασιζόμενοι ότι ήταν η εμπροσθοφυλακή του προελαύνοντος Ελληνικού Στρατού. Στην συνέχεια κατευθύνθηκε στο κέντρο της πόλης και στο εκεί ευρισκόμενο Βουλγαρικό Διοικητήριο. Απαίτησε απο τον Βούλγαρο Διοικητή την αποχώρηση της Βουλγαρικής Φρουράς και την παράδοση της πόλης.

Κατάφερε να κάμψει τίς αντιρρήσεις των Βουλγάρων και να πετύχει την αποχώρηση ων Βουλγάρων και έτσι η πόλη της Νιγρίτας παραδόθηκε στον Ελληνικό Στρατό τρείς ημέρες αργότερα.

Κατά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και τη Βουλγαρική κατοχή που ακολούθησε, διώχθηκε και αναγκάστηκε να καταφύγει στο Άγιο Όρος. Τελικά, αποσύρθηκε τυφλός στο κελλί του Τιμίου Προδρόμου της Μονής Ιβήρων στο Άγιο Όρος όπου μόνασε με το όνομα Γαβριήλ έως το θάνατό του, το 1944[3] ή το 1946.[1][15][16] Στο Β΄ Επιστημονικό Συμπόσιο της Νιγρίτας το 1996 παρουσιάστηκαν άγνωστες πτυχές από τη ζωή και τη δράση του Μακεδονομάχου Γ. Γιαγκλή.[17]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 Ιωάννης Σ. Κολιόπουλος (επιστημονική επιμέλεια), Αφανείς, γηγενείς Μακεδονομάχοι, Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών, University Studio Press, Θεσσαλονίκη, 2008, σελ. 184
  2. Βασίλης Γούναρης, Ο Μακεδονικός Αγώνας μέσα από τις φωτογραφίες του ( 1904 - 1908 ), ΤΑ ΝΕΑ, α' έκδοση, 2000, σ. 108.
  3. 3,0 3,1 3,2 Διακόνημα, Ο Μακεδονομάχος καπετάν Γιαγκλής και το κελλί του στο Άγιο Όρος
  4. 4,0 4,1 4,2 Γ. Χ. Μόδη, Μακεδονικός Αγών και Μακεδόνες αρχηγοί, ΕΜΣ, Θεσσαλονίκη 2007, β' έκδοση σ. 321.
  5. Κυριάκος Παπακυριάκου, Ο Μακεδονικός Αγώνας στο νομό Σερρών, Σέρρες 2012, σ. 121.
  6. Ανέκδοτο Μητρώο των Μαχητών του μακεδονικού Αγώνα, Κωνσταντίνος Αποστόλου Βακαλόπουλος, Ίδρυμα Μελετών Χερσονήσου του Αίμου
  7. Παύλου Λ. Τσάμη, Μακεδονικός Αγών, ΕΜΣ, Θεσσαλονίκη 1975, σ. 297.
  8. Κυριάκος Παπακυριάκου, Σέρρες 2012, σ. 121, 126.
  9. «Εμπρός». 1 Νοεμβρίου 1906, σ. 4. http://efimeris.nlg.gr/ns/pdfwin_ftr.asp?c=108&pageid=-1&id=13209&s=0&STEMTYPE=0&STEM_WORD_PHONETIC_IDS=ARmASJASZASJAScASOASEASSASRASX&CropPDF=0. 
  10. Παύλου Λ. Τσάμη, Θεσσαλονίκη 1975, σ. 395.
  11. Κυριάκος Παπακυριάκου, Σέρρες 2012, σ. 121 - 122.
  12. Παύλου Λ. Τσάμη, Θεσσαλονίκη 1975, σ. 402.
  13. 13,0 13,1 Κυριάκος Παπακυριάκου, Σέρρες 2012, σ. 122.
  14. Παύλου Λ. Τσάμη, Θεσσαλονίκη 1975, σ. 433.
  15. Επετηρίς Αγωνιστών Μακεδονικού Αγώνος 1903-1909, αύξων αριθμός 534
  16. Κωνσταντίνος Αποστόλου Βακαλόπουλος, Ο ένοπλος αγώνας στη Μακεδονία 1904-1908, εκδόσεις Ηρόδοτος, Θεσσαλονίκη, 1999, σσ. 201, 240, 249
  17. Πρακτικά Β΄ Επιστημονικού Συμποσίου, Νιγρίτα 1996. Η Νιγρίτα - η Βισαλτία διά μέσου της ιστορίας,1996, σσ. 501-513, Βασίλειος Ν. Πάππας.

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Κωνσταντίνος Αποστόλου Βακαλόπουλος, Ο ένοπλος αγώνας στη Μακεδονία 1904-1908, εκδόσεις Ηρόδοτος, Θεσσαλονίκη, 1999.
  • Βασίλης Γούναρης, Ο Μακεδονικός Αγώνας μέσα από τις φωτογραφίες του (1904 - 1908), ΤΑ ΝΕΑ, α΄ έκδοση, 2000.
  • Ιωάννης Σ. Κολιόπουλος (επιστημονική επιμέλεια), Αφανείς, γηγενείς Μακεδονομάχοι, Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών, University Studio Press, Θεσσαλονίκη, 2008.
  • Γ. Χ. Μόδη, Μακεδονικός Αγών και Μακεδόνες αρχηγοί, ΕΜΣ, β΄ έκδοση, Θεσσαλονίκη 2007.
  • Κυριάκος ΠαπακυριάκουΟ Μακεδονικός Αγώνας στο νομό Σερρών, Σέρρες 2012.
  • Παύλου Λ. Τσάμη, Μακεδονικός Αγών, ΕΜΣ, Θεσσαλονίκη 1975.


Εξωτερικοί Σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]