Νιγρίτα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Συντεταγμένες: 40°54′17″N 23°29′29″E / 40.9047°N 23.4914°E / 40.9047; 23.4914

Νιγρίτα
Πόλη
Νιγρίτα βρίσκεται στο τόπο Greece
Νιγρίτα
Νιγρίτα
Χώρα Ελλάδα
Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας
Δήμος Νιγρίτης
Πληθυσμός 3.533 (2011)
Τηλεφωνικός κωδικός 23220

Η Νιγρίτα είναι κωμόπολη του νομού Σερρών της Μακεδονίας, πρωτεύουσα του Καλλικρατικού Δήμου Βισαλτίας. Η σύνθεση του Δήμου φαίνεται στο λήμμα Δήμος Βισαλτίας. Για την προέλευση του ονόματος υπάρχουν διάφορες εκδοχές. Σε παλαιά κείμενα η Νιγρίτα αναφέρεται ως Ιγρίτα και ως Νεγρίτα. Είναι προφανές ότι το σημερινό όνομα της Νιγρίτας προέκυψε από την Ιγρίτα, σύμφωνα με το σχήμα: την Ιγρίτα > τη Νιγρίτα > Νιγρίτα. Κατά ανάλογο σχήμα πρέπει η αφετηρία του ονόματος Νεγρίτα να ήταν η Εγρίτα, πλην όμως αυτό δεν επικράτησε. Οι αφετηρίες του ονόματος Ιγρίτα και Εγρίτα οδηγούν στις ταυτόσημες τουρκικές λέξεις, eğri, iğri που σημαίνουν μεταξύ άλλων επικλινής (αγγλ.slope), πλάγιος (αγγλ.oblique). Η θέση της Νιγρίτας, χωρίς την Σούρπα,στους πρόποδες του βουνού δικαιολογεί το συσχετισμό. Οι λ.-de,-da,-ta,-te ως δεύτερα συνθετικά στην τούρκικη γλώσσα μπαίνουν στην θέση προθέσεων που προσδιορίζουυ τόπο, εις, επί, παρά, μέσα, κλπ. Κατά συνέπεια τα egri-ta ή igri-ta σε ελεύθερη μετάφραση σημαίνουν στον επικλινή τόπο.

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αρχαιότητα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κοντά στη σημερινή Νιγρίτα έχουν επισημανθεί διάφορες θέσεις αρχαίων οικισμών της ελληνιστικής και ρωμαϊκής εποχής. Παλιότεροι μάλιστα ερευνητές τοποθετούσαν εδώ την αρχαία Βέργη. Πιθανότερο όμως φαίνεται να βρίσκεται κοντά στη Νιγρίτα η θέση της αρχαίας πόλης Βισαλτίας, πρωτεύουσας των Βισαλτών, που μας είναι γνωστή από τον Στέφανο Βυζάντιο. Η εικασία αυτή ενισχύεται ακόμη περισσότερο από την πιθανή ταύτιση του αρχαίου ποταμού Βισάλτη με το κοντινό «Μεγάλο Ρέμα», που κυλάει τα νερά του πλάι στο σημερινό χωριό Θερμά.[1] Τέλος, μια ακόμη ένδειξη προσφέρει το γεγονός ότι η Νιγρίτα ήταν στα νεότερα χρόνια ο μεγαλύτερος οικισμός της επαρχίας Βισαλτίας.

Νεότεροι χρόνοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η κεντρική πλατεία της Νιγρίτας

Ο οικισμός της Νιγρίτας δημιουργήθηκε, κατά την πιθανότερη άποψη, στα μέσα του 16ου αιώνα από κατοίκους ορεινών περιοχών και ο πληθυσμός αυξήθηκε βαθμηδόν ως τις αρχές του 20ού αιώνα, οπότε έφθασε στους 4.300 κατοίκους. Στις παραμονές της Ελληνικής Επανάστασης, ο περιηγητής Ε. Consinery, που επισκέφθηκε την Μακεδονία, σημειώνει ότι η κωμόπολη, όπως και η διπλανή Σούρπα ή Σύρπη, ανθούσε οικονομικά και οι κάτοικοι της, στο σύνολο Έλληνες, επιδίδονταν στην καλλιέργεια βαμβακιού, στη χρυσοχοΐα και στη χαλκουργία. Οι κάτοικοι της Νιγρίτας συμμετείχαν στην επανάσταση του 1821. Σπουδαίοι αγωνιστές της επανάστασης του 1821 ήταν ο Μανωλάκης Χαριζάνης,[2] ο Αναστάσιος Δημητρίου (γεν. 1800), ο Ιωάννης Δημητρίου,ο Αντώνιος Γιωργαράς, ο Γεώργιος Γιωργαράς[3][Σημ. 1][4][Σημ. 1] και ο αξιωματικός Αθανάσιος Νικολάου.[5][Σημ. 1] Στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα λειτουργούσε στη Νιγρίτα «ελληνικόν σχολείον» και, λίγες δεκαετίες αργότερα, τα σχολεία της Νιγρίτας και της Σούρπας αριθμούσαν περισσότερους από 250 μαθητές. Στη διάρκεια του Μακεδονικού αγώνα, η Νιγρίτα έδωσε πλήθος αγωνιστών που πρωτοστάτησαν στον αγώνα για την απελευθέρωση, σημαντικότεροι εκ των οποίων, ήταν οι Βασίλειος Κουφοκώτσιος, Κωνσταντίνος Κουφοκώτσιος, Δημήτριος Μπιτσιακάνος, Γεώργιος Μασλαρινός, Στέργιος Καραστέργιος, Αθανάσιος Καραμανίδης και Κωνσταντίνος Γεροσέλας.[6] Σημαντική μορφή για τη Μακεδονία, υπήρξε επίσης ο λόγιος και ιατρός Μιχαήλ Παπαδόπουλος.[7] Κατά τον Α' Βαλκανικό πόλεμο η Νιγρίτα απελευθερώθηκε από τον ελληνικό στρατό. Στις 24 Οκτωβρίου 1912 η Νιγρίτα ελευθερώθηκε από τους Τούρκους από τον Γεώργιο Γιαγκλή και κατόπιν, με επέμβαση του ελληνικού στρατού. Στις 16 Ιουνίου 1913 εκδηλώθηκε η πρώτη συντονισμένη βουλγαρική επίθεση εναντίον ελληνικών τμημάτων κατά τη διάρκεια του Β' Βαλκανικού πολέμου. Στις 19 Ιουνίου 1913 πραγματοποιήθηκαν ελληνοβουλγαρικές συγκρούσεις στην περιοχή. Στις 29 Ιουνίου 1913 οι Βούλγαροι πυρπόλησαν την Νιγρίτα και αποχώρησαν.

Δήμος Νιγρίτης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Δήμος Νιγρίτης ανασυστάθηκε με το σχέδιο Καποδίστριας και αποτελούνταν από τον πρώην ομώνυμο δήμο καθώς και από τις κοινότητες Ανθής, Θερμών, Τερπνής και Φλάμπούρου, οι οποίες καταργήθηκαν. Έδρα του δήμου ορίστηκε η Νιγρίτα. Επίσης δίπλα στην πρωτεύουσα του δήμου, την Νιγρίτα, υπάρχουν και οι περίφημες ιαματικές πηγές του.

Πηγή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. [1] Δ. Κ. Σαμσάρης, Ιστορική γεωγραφία της Ανατολικής Μακεδονίας κατά την αρχαιότητα, Θεσσαλονίκη 1976 (Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών), σ. 109, 115. ISBN 960-7265-16-5.
  2. Τα παλιά χρόνια όταν η Ελλάδα Κασσανδρινοί και άλλοι Μακεδόνες στη Σκόπελο (1831), Αθανάσιος Ε. Καραθανάσης, Μακεδονικά Σύμμεικτα, Θεσσαλονίκη
  3. Γενικά Αρχεία του Κράτους, Φάκελοι Αγωνιστών του 1821
  4. Γενικά Αρχεία του Κράτους, Αριστεία Αγωνιστών του 1821
  5. Γενικά Αρχεία του Κράτους, Αριστεία Αγωνιστών του 1821
  6. Ιωάννης Σ. Κολιόπουλος (επιστημονική επιμέλεια), Αφανείς, γηγενείς Μακεδονομάχοι, Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών, University Studio Press, Θεσσαλονίκη, 2008, σσ. 147, 148, 149
  7. Βάια Ε. Δραγάτη, Οι Μακεδόνες στο Ελληνικό Βασίλειο στα μέσα του 19ου αιώνα, μεταπτυχιακή διατριβή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Τμήμα Ιστορίας & Αρχαιολογίας, σσ. 62, 63

Σημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 1,2 Από το ιστολόγιο του αρχαιολόγου Νικόλαου Παπαοικονόμου: doumbia-istoria.blogspot.com

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

voyage logo
Στα Βικιταξίδια υπάρχουν ταξιδιωτικές οδηγίες για τoν προορισμό