Αχερδούς

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
(Ανακατεύθυνση από Αχραδούς)
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Αχερδούς
Γενικά στοιχεία
ΟνομασίαἈχερδοῦς
Κύριος οικισμόςΑχερδούς
Διοικητικά στοιχεία
Ταυτότηταδήμος της αρχαίας Αττικής
Ονομασία δήμουΔήμος Αχερδούντος,
Δήμος Αχερδουσίων
Ονομασία δημότηΑχερδούσιος
ΦυλήΙπποθοωντίδα
ΤριττύςΠαραλίας
Σύστημα εξουσίαςΠόλη–κράτος
Πολιτικό σύστημαΑθηναϊκή Δημοκρατία
Τίτλος ηγέτηδήμαρχος
Λήψη αποφάσεωνΑρχαία Βουλή & Δήμος
Αριθμός βουλευτών
1η περίοδος
508 – 307/306 π.Χ.
1
2η περίοδος
307/306–224/223 π.Χ.
1
3η περίοδος
224/223–201/200 π.Χ.
1
4η περίοδος
201/200 π.Χ.– 126/127
άγνωστος
5η περίοδος
126/127–3ος αιώνας
άγνωστος
Ιστορική εξέλιξη
Ίδρυση508 ΠΚΕ
Λήξη3ος αιώνας
Λατρευτικές παραδόσεις
Αρχαιολογία
Περιοχή
Αρχαία Αττική
Greece (ancient) Attica Demos II-el.svg
Οι δήμοι της αρχαίας Αττικής

Ο Αχερδούς (αρχαία ελληνικά: Ἀχερδοῦς), (ο δήμος: Αχερδούντος) ήταν αρχαίος οικισμός - πόλη και δήμος της Ιπποθοωντίδας (περιοχή της Αρχαίας Αττικής και φυλή της αρχαίας Αθήνας).

Ονομασία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο δήμος πήρε το όνομά του, πιθανώς, από την λέξη «άχερδος» (αρχαία ελληνικά: ἄχερδος),[1] δηλαδή την «αγραπιδιά» (άγρια αχλαδιά).[2] Ο Δανιήλ ο Μάγνης, αναφέρει δυο δήμους με παραπλήσιο όνομα, και οι δυο της Ιπποθοωντίδας φυλής:

  • Αχερδούς, ο δημότης Αχερδούσιος,[3] τον οποίο αναφέρει και ο Στέφανος Βυζάντιος. Η ονομασία αυτή έχει πολλές αναφορές στις αρχαίες πηγές, οι οποίες αναφέρουν επίσης πλήθος δημοτών[4] και
  • Αχραδούς ή Αχραδείς, ο δημότης Αχραδούσιος.[5] Η ονομασία αυτή έχει πολύ λίγες αναφορές στις αρχαίες πηγές, οι οποίες επίσης δεν αναφέρουν πλήθος δημοτών.[6]

Προφανώς, ο δήμος ήταν ένας και για την ονομασία Αχραδούς, η όποια αναφορά πιθανώς είναι είτε μεταγενέστερη διπλή ονομασία είτε παραφθορά του αρχικού ονόματος, σύμφωνα και με τον ερευνητή Διονύσιο Σουρμελή.[2]

Τοποθεσία του αρχαίου δήμου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο δήμος του Αχερδούντος, ήταν δήμος της Παραλίας.[7] Οι ερευνητές υποθέτουν ότι βρίσκεται είτε στην περιοχή Γκοριτσά του Δήμου Ασπροπύργου, κοντά στον Ασπρόπυργο (πρώην «Καλύβια Χασιάς»), όπου έχουν βρεθεί λείψανα αταύτιστου αρχαίου οικισμού,[8] είτε σε περιοχές κάπου μέσα στο Θριάσιο Πεδίο, κοντά στην Ελευσίνα ή στην Δεκέλεια, αλλά η ακριβής τοποθεσία του δήμου αυτού παραμένει άγνωστη,[9] δεν έχει προσδιορισθεί και δεν έχει ακόμα ταυτιστεί επακριβώς.

Η συμμετοχή του δήμου στην αρχαία Βουλή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο δήμος, η ύπαρξη του οποίου επιβεβαιώνεται και από διάφορες επιγραφές,[10] ως μέλος της Ιπποθοωντίδας φυλής, συμμετείχε με 1 βουλευτή στην αρχαία Βουλή των 500, κατά την πρώτη περίοδο (508 – 307/306 π.Χ.). Κατά τη δεύτερη (307/306 – 224/223 π.Χ.) και την τρίτη περίοδο (224/223 – 201/200 π.Χ.) ο δήμος αντιπροσωπευόταν επίσης με 1 βουλευτή στη Βουλή των 600. Κατά την τέταρτη (201/200 π.Χ. – 126/127) και την πέμπτη περίοδο (126/127 – 3ος αιώνας) είναι άγνωστος ο αριθμός βουλευτών–αντιπροσώπων του δήμου.

Οι κάτοικοι του Αχερδούντος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο δημότης του αρχαίου Αχερδούντος ονομαζόταν Αχερδούσιος.[11]

Προσωπικότητες από τον Αχερδούντα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Υπήρξαν διάφοροι γνωστοί πολίτες από τον δήμο του Αχερδούντος, όπως ο βουλευτής Δημήτριος ο Αχερδούσιος, ο βουλευτής Δημήτριος ο Αχερδούσιος γιος του Μενεκλέους, ο Διαγόρας ο Αχερδούσιος γιος του Ολυμπίχου, ο θεσμοθέτης Δίφιλος ο Αχερδούσιος κ.α.[12]

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές - σημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. [...] "άχερδος: ἄχερδος, ο, η (Α), είδος άγριας αχλαδιάς, αγριαπιδιά. άχερδος
  2. 2,0 2,1 Διονύσιος Σουρμελής, "Αττικά: ή περί δήμων Αττικής εν οις και περί τινων μερών του Άστεως". Υπό Διονύσιου Σουρμελή. Έκδοσις πρώτη. Τύποις Αλεξάνδρου Κ. Γκαρπολά, Εν Αθήναις 1854 και "Attika hē peri dēmōn Attikēs en hois kai peri tinōn merōn asteōs", Dionysios Surmelēs, Gkarpola, 1854, σελ. 28-29: [...] "Αχερδούς, και Αχραδούς, εις δημος υπό δυσί τούτοις ονόμασι δια το ταυτόσημον αυτών• διότι άχερδος και αχράς σημαίνουσιν όπερ ημείς οι σημερινοί γκοριτζάν καλούμεν, ήτοι αγριάπιδον• ο δημότης Αχερδούσιος και Αχραδούσιος. Ότε η Άχερδος εκλήθη εν τη απαιδευσία γκοριτζά, συγχρόνως και ο δημος Αχερδούς παραφθαρείς εις Αχερδάρι προηνουμένως, μετωνομάσθη έν υστέροις γκοριτζά• και οξυτόνως μεν προφερόμενον σημαίνει το δένδρον, παροξυτόνως δε τον καρπόν, Γκορίτζα• ωνομάσθη δε ο δήμος Αχερδούς από το πλήθος της αχέρδου εν τω χωρίω τούτω καταφύτω όντι μέχρι σήμερον. Η κώμη αύτη φυλάττουσα μέχρι τούδε το φρέαρ της, κείται μεταξύ της Κρωπειάς και της Ακέρνας, απέχουσα εκατέρωθεν ανά μίαν ώραν, καλουμένη κοινώς Γκοριτζά• και το χωρίον τούτο είνε την σήμερον Μετόχιον ιδιόκτητον της εν Πάρνηθι Μονής των Κλειστών Καλουμένης. Το δε όνομα Αχερδάρι, όπερ μνημονεύω εν τοις σημειώμασι της ιστορίας των Αθηνών, ανήκει ενταύθα, και ουχί εν τω χαΐδαρίω ως ετόπασα τότε. Η υπό του γεωγράφου Μελετίου αναφερομένη Ακέρνα, καλείται νυν Μαγούλα, η δε υπό του ιδίου Στειχάς ονομάζεται Μάνδρα• είνε δε ταύτα ονόματα νεώτερα του Μεσαιώνος". [...]
  3. Δανιήλ ο Μάγνης, "Λεξικόν Ιστορικομυθικόν και Γεωγραφικόν, συντεθέν υπό Δανιήλου Δημητρίου Μάγνητος του εκ του Πηλίου όρους εκ κωμοπόλεως Αγίου Λαυρεντίου, εις χρήσιν της ελληνικής νεολαίας". Εκ της Ελληνικής τυπογραφίας Φραγκίσκου Ανδρεώλα. Εν Βενετία 1834. Lexikon historikomythikon kai geographikon (etc.)(Historisch-mythologisches und geographisches Worterbuch etc.) neograece, Daniel Demetrios Magnes, Andreola, 1834, [...] "Αχερδούς, δήμος της Αττικής, εκ της Ιπποθοωντίδος φυλής (Κάτοικ. Αχερδούσιος, και Επιρρ. Αχερδουντόθεν)". [...], σελ. 65.
  4. Αχερ Attica (IG I-III), στην ιστοσελίδα: epigraphy.packhum.org
  5. Δανιήλ ο Μάγνης, "Λεξικόν Ιστορικομυθικόν και Γεωγραφικόν, συντεθέν υπό Δανιήλου Δημητρίου Μάγνητος του εκ του Πηλίου όρους εκ κωμοπόλεως Αγίου Λαυρεντίου, εις χρήσιν της ελληνικής νεολαίας". Εκ της Ελληνικής τυπογραφίας Φραγκίσκου Ανδρεώλα. Εν Βενετία 1834. Lexikon historikomythikon kai geographikon (etc.)(Historisch-mythologisches und geographisches Worterbuch etc.) neograece, Daniel Demetrios Magnes, Andreola, 1834, [...] "Αχραδούς, ή Αχραδείς, δήμος της Αττικής, εκ της Ιπποθοωντίδος φυλής (Κάτοικ. Αχραδούσιος)". [...], σελ. 67.
  6. Αχραδ Attica (IG I-III), στην ιστοσελίδα: epigraphy.packhum.org
  7. [...] "Acherdus: (Ἀχερδοῦς; Acherdoús, from ἄχερδος; ácherdos, thorn bush, Achradus). Attic paralia(?)-deme of the phyle Hippothontis, 1 bouleutes. Localization uncertain [1. 23 (near Goritsa); 2. 217 (near Eleusis or Decelea); 3. 137], obviously within the region of Thriasia". [...], Lohmann, Hans (Bochum), Acherdus
  8. Δ.Ν.Κ., "Χρονικό: Από τους αρχαίους δήμους του ανατ. Θριασίου μέχρι τον Ασπρόπυργο[νεκρός σύνδεσμος]", (pdf), περιοδικό "Λαμπηδόνα", Τεύχος 9ο, Απρίλιος-Μάιος-Ιούνιος 1998, Σελ. 1-5, Iστορικές Εκδόσεις Ασπροπύργου Αρχειοθετήθηκε 2016-08-15 στο Wayback Machine., από την ιστοσελίδα ww.aspropyrgos.gr του Δήμου Ασπροπύργου, σελ. 4: [...] "Λείψανα αρχαίου οικισμού βρέθηκαν στις θέσεις Γκοριτσά και Σκάρπα που αποτελούν τη περιφερειά του." [...]
  9. John S. Traill: Demos and trittys. Epigraphical and topographical studies in the organization of Attica. Athenians Victoria College, Toronto 1986, p. 137.
  10. Αχερ Attica (IG I-III), στην ιστοσελίδα: epigraphy.packhum.org
  11. Στέφανος Βυζάντιος, "Εθνικά", ("Stephani Byzantii Ἐθνικων quæ supersunt." Gr. Edidit Anton Westermann, Λειψία 1839), [...] "Αχερδούς, δήμος της Ιπποθοωντίδος φυλής. ο δημότης Αχερδούσιος. τα τοπικά δήλα, Αχερδουντόθεν". [...], σελ. 67.
  12. Δημότες του Αχερδούντος. Αναζήτηση με τη λέξη-κλειδί στον τόπο (Place): AXERDOUSIOS (στα κεφαλαία αγγλικά), στις ιστοσελίδες: empressattica.com και atheniansproject.com του Προγράμματος «Αθηναίοι» = Athenians Project

Πηγές – βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πρωτογενείς πηγές

Δευτερογενείς πηγές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]



Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Acherdunte της Ιταλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).