Θριάσιο Πεδίο

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Τοπογραφικός χάρτης του Θριασίου

Το Θριάσιο Πεδίο είναι πεδιάδα της Αττικής, δυτικά των Αθηνών. Οριοθετείται από το Όρος Πατέρας στα δυτικά, την Πάρνηθα στα βόρεια, τα όρη Ποικίλο και Αιγάλεω στα ανατολικά - νοτιοανατολικά και τον κόλπο της Ελευσίνας στα νότια. Οφείλει την ονομασία του στον αρχαίο αττικό Δήμο Θρίας, που τοποθετείται στη σημερινή θέση της βιομηχανικής πόλης του Ασπροπύργου. Επρόκειτο για τόπο μυστηριακό που συνδεόταν με τα Ελευσίνια Μυστήρια και τιμούσε με το όνομά του τον τοπικό ήρωα Θριάσιο.

Σήμερα η περιοχή αποτελεί σημαντική βιομηχανική περιοχή, ενώ αντιμετωπίζει και σοβαρά περιβαλλοντικά προβλήματα.

Οι κυριότεροι οικισμοί του Θριασίου πεδίου είναι:

Χείμαρροι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Θριάσιο πεδίο διαρρέουν δύο μεγάλοι χείμαρροι: ο Σαρανταπόταμος (στην αρχαιότητα Θριάσιος Κηφισός), που συγκεντρώνει νερά από τα όρη Πατέρας και Πάστρα και εκβάλλει στη θάλασσα κοντά στην Ελευσίνα και ο Κελάδωνας που πηγάζει από τη δυτική Πάρνηθα και διέρχεται από την περιοχή του Ασπροπύργου.

Η ετυμολογία του ονόματος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ετυμολογία της ονομασίας Θριάσιο πεδίο, καθώς και αυτή του αρχαίου δήμου Θριας, που εντοπίζεται εντός των ορίων του σύγχρονου δήμου Ασπροπύργου, σχετίζεται με τις Θρίες.

Σύμφωνα με τις μυθολογικές παραδόσεις, οι Θρίες ήταν φτερωτές νύμφες, τροφοί του Απόλλωνα που κατοικούσαν στο Παρνασσό και μπορούσα να μαντέψουν το μέλλον από την κίνηση των χαλικιών μέσα στο νερό. Έτσι, τα μικρά χαλίκια που χρησημοποιούνται στην μαντική έχουν την ονομασία Θριες.

Άλλες παραδόσεις αναφέρουν ότι οι Θριες δίδαξαν την μαντική τέχνη με τα χαλίκια στην Αθηνά, ενώ άλλες ότι η Αθηνά ήταν αυτή που την επινόησε.

Ο ερευνητής της ελληνικής μυθολογίας Ζαν Ρισπεν μας πληροφορεί σχετικά με μια παράδοση που υποστήριζε ότι ο Απόλλωνας ενοχλήθηκε με την δραστηριότητα της Αθήνας, καθως θα ήθελε να κρατήσει για τον εαυτο του το προνόμιο του αποκλειστικού διερμηνέα των βολών του Δία. Έτσι, παραπονέθηκε στον τελευταίο, ο οποίος τον δικαίωσε. Η Αθηνά ενοχλημένη πέταξε τα χαλίκια στο κάμπο και από τότε ονομάστηκε Θριάσιο.

Μιά άλλη ετυμολογία συσχετίζει το Θριάσιο πεδίο με το δέντρο της συκιάς, καθώς "θριον" σημαίνει φύλλο συκής. Την πρώτη συκιά της Αττικης την χάρισε η θεα Δήμητρα στον Φύταλο, προκειμένου να τον ευχαριστήσει για την φιλοξενία που της προσέφερε στο σπίτι του, στις όχθες του Αθηναϊκού Κηφισού.

Το Θριάσιο Πεδίο στην αρχαιότητα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Θριάσιο Πεδίο συνδεόταν με την Αθήνα μέσω δυο δρόμων.

Ο πρώτος ξεκινούσε από την πόλη με βορινή κατεύθυνση και, αφού διέσχιζε της Αχαρνές, στρεφότανε δυτικά και περνούσε μέσα από στενό πέρασμα που σχημάτιζε μεταξύ του Ποικίλους όρου και της Πάρνηθας. Από εκεί έφτανε στο βόρειο τμήμα του Θριάσιου πεδιού που απλωνόταν στα νότια μέχρι την θάλασσα.

Ο δεύτερος και σαφώς σημαντικότερος δρόμος δεν ήταν άλλος από την περίφημη Ιερά Οδό. Αυτή ξεκινούσε από το δίπυλο της μεγάλης πύλης τον μακρών τοιχών, δίπλα στο νεκροταφείο του Κεραμικού, με κατεύθυνση προς τα δυτικά και διέσχιζε την έκταση που καταλαμβάνουν σήμερα οι δήμοι Αιγάλεω και Χαϊδαρίου, το παραλιακό τμήμα του Θριάσιου πεδίου και κατέληγε στο ιερό της Ελευσίνας. Το Δίπυλο ήταν γνωστό μέχρι τα τέλη του 4ου αιώνα ως Θριάσιαι ή Κεραμικού Πύλαι.

Το Θριάσιο Πεδίο θεωρείται από τούς κατοίκους της αρχαίας Αττικής ως η πιο εύφορη πεδιάδα τους, διότι, σύμφωνα με την μυθολογική παράδοση, εδώ αναπτύχθηκε για πρώτη φορά η γεωργία με την καθοδήγηση της θέα Δήμητρας. Η πεδιάδα αρδευόταν από τον ελευσινιακό Κηφισό (Σαρανταπόταμος) και παρήγαγε δημητριακά, γάλα και κρασί. Η συστηματική καλλιέργεια του Θριασιου πεδιου συνεχίστηκε σχεδόν χωρίς διακοπή έως τις πρώτες δεκαετίες του 20ου αιώνα, όταν ξεκίνησε η εκβιομηχάνιση της περιοχής και κατ' ουσία η καταστροφή της.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]