Μετάβαση στο περιεχόμενο

Ατζαρία

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Ατζαρία

Σημαία

Έμβλημα
ΧώραΓεωργία
Διοικητική υπαγωγήΓεωργία
ΠρωτεύουσαΜπατούμι
Ίδρυση1991
ΓλώσσεςΓεωργιανά
Διοίκηση
  ΕπικεφαλήςZurab Pataradze (από 2026)
Έκταση2.919 km²
Πληθυσμός402.929 (2024)[1]
Γεωγραφικές συντεταγμένες41°39′0″N 42°0′0″E
ΙστότοποςΕπίσημος ιστότοπος
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Η Αυτόνομη Δημοκρατία της Ατζαρίας και απλός η Ατζαρία[α][β] ή Άτζαρα (γεωργιανά: აჭარა) είναι μία από τις δύο αυτόνομες δημοκρατίες στη Γεωργία (παράλληλα με την Αμπχαζία), η οποία βρίσκεται στο νοτιοδυτικό τμήμα της χώρας, δίπλα στη Μαύρη Θάλασσα, και συνορεύει με την Τουρκία από τα νότια. Πρωτεύουσα είναι το Μπατούμι. Ιδρύθηκε με βάση την Αυτόνομη Σοβιετική Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Ατζαρίας. Η αυτόνομη δημοκρατία αποτελείται από την ιστορικογεωγραφική περιοχή της Ατζαρίας και τα παράκτια ιστορικά εδάφη της Γκούριας. Η αυτόνομη δημοκρατία έχει το δικό της σύνταγμα και διοικητικά όργανα, καθώς και τη δική της σημαία και οικόσημο. Αποτελείται από 6 δήμους (Κομπουλέτι, Χελβατσαούρι, Κέντα, Σουαχέβι, Χούλο και το διοικητικό κέντρο Μπατούμι).

Η Ατζαρία ήταν τμήμα της αρχαίας Κολχίδας και της Ιβηρίας, από τα αρχαία χρόνια. Αποικίστηκε από Έλληνες τον 5ο αιώνα π.Χ. και στη συνέχεια υποτάχθηκε στους Ρωμαίους, το 2ο αιώνα π.Χ. Τον 9ο αιώνα ενσωματώθηκε στο ενωμένο Βασίλειο της Γεωργίας. Το 1614 η περιοχή καταλήφθηκε από τους Οθωμανούς και η πλειοψηφία των κατοίκων της Ατζαρίας εξαναγκάστηκε σε Ισλάμ,[2] ειδικά όσοι ζούσαν στην ορεινή, ιστορική Ατζαρία. Το 1878 η Ατζαρία προσαρτήθηκε στην τότε Ρωσική Αυτοκρατορία. Το 1919, δημιουργήθηκε η Δημοκρατία του Μπατούμι, η οποία ήταν ένα βρετανικό πληρεξούσιο κράτος στην Ατζαρική επικράτεια, ως συνέπεια του Α' Παγκοσμίου Πολέμου και υπήρχε μέχρι το 1920, όταν έγινε μέρος της Λαϊκής Δημοκρατίας της Γεωργίας και το 1921 η κυβέρνηση της Άγκυρας παραχώρησε την Ατζαρία στη Γεωργία. Την περίοδο εκείνη τέθηκε υπό το σοβιετικό καθεστώς και έγινε αυτόνομη δημοκρατία, η οποία συνεχίστηκε κατά τη διάρκεια της ανεξάρτητης Γεωργίας.

Τον περασμένο αιώνα, ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού επέστρεψε στην Ορθόδοξη πίστη,[3] ειδικά στις παράκτιες περιοχές.

Έπειτα από τη διάλυση της ΕΣΣΔ το 1991, η Ατζαρία αποτέλεσε τμήμα της Δημοκρατίας της Γεωργίας. Πρώτος ηγέτης ανέλαβε ο Ασλάν Αμπασίτζε, ο οποίος κατηγορήθηκε για διαφθορά και για παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η Γεωργία κώφευσε σε αυτά τα γεγονότα. Ωστόσο, η στάση της Γεωργίας άλλαξε μετά την Επανάσταση των Ρόδων, το 2003, όταν ανατράπηκε ο Σεβαρντνάτζε και ανέλαβε ο Μιχαήλ Σαακασβίλι. Ο νέος Πρόεδρος υποσχέθηκε να καταπολεμήσει τις αποσχιστικές τάσεις.

Την άνοιξη του 2004 ξέσπασε μεγάλη κρίση, που απείλησε να εξελιχθεί σε ένοπλη σύρραξη. Η κεντρική κυβέρνηση θέλησε να επαναφέρει τον έλεγχο στην περιοχή. Τα τελεσίγραφα του Σαακασβίλι και η αυταρχική διακυβέρνηση από τον Αμπασίτζε επέφεραν την παραίτηση του τελευταίου και την αυτοεξορία του στη Ρωσία.

Πολιτική και εκλογές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το καθεστώς της Ατζαρίας είναι αυτόνομη δημοκρατία της Γεωργίας. Νέο Σύνταγμα τέθηκε σε ισχύ μετά την ανατροπή του Αμπασίτζε. Το τοπικό νομοθετικό σώμα είναι το Ανώτατο Συμβούλιο (Κοινοβούλιο) που αποτελείται από 30 μέλη (εκλέγονται για θητεία 4 ετών). Πρόεδρος της κυβέρνησης από τις 7 Απριλίου 2025 είναι ο Σουλχάν Ταμαζασβίλι.

Υποδιαιρείται σε 6 διοικητικές ενότητες:

  1. Μπατούμι
  2. Κέντα
  3. Κομπουλέτι
  4. Χελβακάουρι
  5. Σουαχέβι
  6. Χούλο

Πρόεδροι της Κυβέρνησης

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
# Όνομα (Γέννηση-Θάνατος) Εικόνα Από Έως Θητεία Πολιτικό κόμμα
1 Ασλάν Αμπασίτζε (1938-) 18 Αυγούστου 1991 5 Μαΐου 2004 12 έτη, 261 ημέρες Δημοκρατική Ένωση για Αναγέννηση
2 Λεβάν Βαρσαλομίτζε (1973-) 20 Ιουλίου 2004 30 Οκτωβρίου 2012 8 έτη, 102 ημέρες Ενωμένο Εθνικό Κίνημα
3 Αρχίλ Χαμπάτζε (1980-) 30 Οκτωβρίου 2012 15 Ιουλίου 2016 3 έτη, 259 ημέρες Γεωργιανό Όνειρο
4 Ζουράμπ Παταράτζε (1973-) 15 Ιουλίου 2016 21 Ιουλίου 2018 2 έτη, 6 ημέρες Άγνωστο
5 Τόρνικε Ριζβάτζε (1989-) 21 Ιουλίου 2018 4 Απριλίου 2025[4] 6 έτη, 257 ημέρες Γεωργιανό Όνειρο
6 Σουλχάν Ταμαζασβίλι (1983-)
7 Απριλίου 2025[5] Σημερινός 1 έτος, 132 ημέρες Γεωργιανό Όνειρο

Γεωγραφία, οικονομία, πληθυσμός

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Λόφοι και βουνά καλύπτουν το μεγαλύτερο τμήμα της Ατζαρίας. Περίπου το 60% της Ατζαρίας καλύπτεται από δάση.Το κλίμα της είναι υγρό. Πρόκειται για κάποια από τις υγρότερες περιοχές στο βόρειο ημισφαίριο. Στην Ατζαρία καλλιεργείται τσάι, εσπεριδοειδή και καπνός. Με βουνά και δάση, το κλίμα της είναι υποτροπικό. Εκτός από τα προαναφερθέντα προϊόντα παράγεται και αβοκάντο. Άλλοι σημαντικοί τομείς για την οικονομία είναι η κτηνοτροφία και οι βιομηχανίες. Η τοπική πρωτεύουσα, το Μπατούμι, χρησιμεύει ακόμα και για τη μεταφορά πετρελαίου. Αρκετοί τουρίστες επισκέπτονται κάθε χρόνο την αυτόνομη δημοκρατία.

Ακτές του Ευξείνου Πόντου κοντά στο θέρετρο Κβαριάτι

Ο πληθυσμός της Ατζαρίας, με βάση την απογραφή του 2014 είναι 333.953. Οι κάτοικοί της είναι Αζαριανοί (μείγμα γεωργιανών) και ενώ μιλούν τα αζαριανά (κράμα γεωργιανών), η γλώσσα που γράφουν είναι η γεωργιανή. Οι εθνικές μειονότητες συμπεριλαμβάνουν τους Ρώσους, τους Αρμένιους, τους Έλληνες, τους Αμπχάζιους και άλλους.[6]

Έπειτα από την Αραβική κατάκτηση της χώρας που την διαδέχτηκε η Οθωμανική κυριαρχία ο Ορθόδοξος χριστιανικός πληθυσμός της περιοχής σταδιακά ασπάστηκε το Ισλάμ στην πλειοψηφία του όπως έγινε στην Αίγυπτο και την Συρία. Όμως μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης οι κάτοικοι, ιδίως οι νέοι σε ηλικία, έγιναν ξανά Χριστιανοί.[7]. Τη διαδικασία φέρονται να βοήθησαν οι ίδιοι οι κυβερνητικού παράγοντες. Ωστόσο,σήμερα στην Ατζαρία υπάρχουν ακόμα κάποιες κοινότητες Σουνιτών Μουσουλμάνων, ιδίως στην επαρχία Χούλο. Σύμφωνα με στατιστικά στοιχεία του 2006, το 70% είναι Χριστιανοί (στην συντριπτική τους πλειοψηφία Ορθόδοξοι) και το 30% είναι Μουσουλμάνοι[6]. Οι Ορθόδοξοι χριστιανοί αποτελούν το 63% του πληθυσμού της περιοχής και οι υπόλοιποι χριστιανοί κάτοικοι αναφορικά με το δόγμα είναι Αρμένιοι Χριστιανοί (0,8%), Καθολικοί (0,2%) και άλλων χριστιανικών(προτεσταντικών) δογμάτων (6%).[6]

Διάσημοι κάτοικοι της χώρας

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  1. Βλ., ενδεικτικά, «Επενδυτικός Οδηγός Αυτόνομης Δημοκρατίας της Ατζαρίας - Γεωργία», Εμπορικό & Βιομηχανικό Επιμελητήριο Θεσσαλονίκης, 13 Φεβρουαρίου 2018· το δελτίο τύπου για τη «Δήλωση της Προεδρίας εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής ΄Ενωσης σχετικά με την Γεωργιανή Αυτόνομη Δημοκρατία της Ατζαρίας»· Εuropean Commission - Press releases database, 4 Μαΐου 2004· «Φωτογραφική έκθεση με θέμα “Πόντιοι Έλληνες στην Ατζαρία - Το παρελθόν και το μέλλον” με την ευκαρία του εορτασμού της 25ης Μαρτίου», Ελληνική Δημοκρατία. Η Ελλάδα στη Γεωργία (ΥΠΕΞ), 2 Απριλίου 2019· πρβ. «Η Γεωργία αναλαμβάνει τον έλεγχο της Ατζαρίας στη μετά Αμπασίντζε εποχή», in.gr, 8 Μαΐου 2004 -ανακτήθηκαν στις 23-04-2019.
  2. Στην ελληνική γλώσσα η χώρα έχει αναφορές και ως Ατζαριστάν και Αζαρία· βλ., αντίστοιχα, στο λήμμα «Γεωργία», Εγκυκλοπαίδεια ΔΟΜΗ (6η έκδ., Αθήνα 1974), τόμ. 4, σελ. 160 και «Εκτονώθηκε η ένταση στην Αζαρία». Η Καθημερινή. 19 Μαρτίου 2004. Ανακτήθηκε στις 23 Απριλίου 2019. Πρβ. ωστόσο την καταχώριση «Ατζαριστάν» στον τόμ. 16 της παραπάνω έκδοσης της Δομής (o 1ος τόμος του Εγκυκλοπαιδικού λεξικού ευρετηρίου της), σελ. 136, όπου μέσα σε παρένθεση δίνεται η εναλλακτική ονομασία Ατζαρία.
  1. «საქართველოს მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2024».
  2. «Islam and Religious Transformation in Adjara». ciaotest.cc.columbia.edu. Ανακτήθηκε στις 5 Αυγούστου 2026.
  3. «Religious Conversions in Ajaria, Georgia - East-West Church Report». www.eastwestreport.org. Ανακτήθηκε στις 5 Αυγούστου 2026.
  4. თორნიკე რიჟვაძემ აჭარის მთავრობის თავმჯდომარის თანამდებობა დატოვა, 10:31, 04.04.2025.
  5. აჭარის უმაღლესმა საბჭომ მთავრობის თავმჯდომარის თანამდებობაზე სულხან თამაზაშვილის კანდიდატურა დაამტკიცა, 15:17, 07.04.2025.
  6. 1 2 3 «Τμήμα Στατιστικής της Ατζαρίας». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Απριλίου 2019. Ανακτήθηκε στις 13 Ιανουαρίου 2008.
  7. George Sanikidze και Edward W. Walker (2004), Islam and Islamic Practices in Georgia. Berkeley Program in Soviet and Post-Soviet Studies. Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας, Ινστιτούτο Berkeley για σλαβικές, ανατολικοευρωπαϊκές και ευρασιατικές μελέτες.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]