Αλμογάβαροι

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Οι Αλμογάβαροι ή Αμογάβαροι -κατά τον Γεώργιο Παχυμέρη- ήσαν επίλεκτα τμήματα στρατού στην υπηρεσία του στέμματος της Αραγώνας. Έδρασαν στην περιοχή της Μεσογείου κατά τους 13ο και 14ο αιώνες.

Ετυμολογία της λέξης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Υπάρχουν διάφορες θεωρίες για την προέλευση της λέξης: από το αραβικό αλ μουγαβάρ (al-mugavar) που σημαίνει «αυτοί που προκαλούν ταραχές» ή το αλ μουκαβίρ (al-mukhavir) που σημαίνει «αυτός που φέρνει νέα». Μία τρίτη θεωρία την ετυμολογεί από τη λέξη γαμπάρ (gabar) που σημαίνει «περήφανος» ή «ακατάδεχτος» ένώ κατ' άλλους σημαίνει στα αραβικά «αυτοί που φέρουν όπλα».[εκκρεμεί παραπομπή]

Προέλευση των Αλμογάβαρων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αλμογαβάροι στην κατάκτηση της Μαγιόρκα

Τις πρώτες αναφορές για τους Αλμογάβαρους τις έχουμε από τον 13ο αιώνα, όταν αρχίζουν να κάνουν επιδρομές μικρής διάρκειας στο μουσουλμανικό έδαφος της Ισπανίας, σε σχηματισμούς των δώδεκα ατόμων, με επικεφαλής τον almugaten (από τα αραβικά al-mucaddem, που σημαίνει «ο αρχηγός ή ο καπετάνιος», «αυτός που διευθύνει»)[1]. Αν επρόκειτο για επιχείρηση μεγαλύτερης ολκής, ο αρχηγός ονομάζονταν adali από το αραβικό al-dalla, «αυτός που δείχνει το δρόμο», ο «οδηγός», που ορίζονταν από τον βασιλιά.

Τα τμήματα αυτά είχαν σαν αρχηγούς Καταλάνους και Αραγωνέζους, αλλά ο κύριος όγκος ήσαν χωρικοί και βοσκοί προερχόμενοι από την περιοχή των Πυρηναίων (αν και διαφορετικών προελεύσεων: από την Βαλένθια, την Ναβάρρα, ακόμη και Σικελοί). Οι Αλμογάβαροι είχαν χάσει τις περιουσίες τους από τις συνεχείς αραβικές επιδρομές και εξ αιτίας αυτού υπηρετούσαν ως μισθοφόροι τον Βασιλιά της Αραγωνίας. Χαρακτηρίζονταν ως επίλεκτες μονάδες πεζικού, με ελαφρά όπλα και αποσκευές, συνήθως δύο μικρά ακόντια (τις azconas), ένα μακρύ μαχαίρι (το καλούμενο coltell) και μοναδικό μέσο άμυνας μια μικρή στρογγυλή ασπίδα. Έφεραν μακρυά γενειάδα και ενδύονταν φτωχικά, με κοντό χιτώνιο (χειμώνα - καλοκαίρι), μια χοντροκομμένη ζώνη και φόραγαν μπότες από δέρμα. Έφεραν επίσης τσακμακόπετρα, με την οποία πριν την μάχη χτυπούσαν τα όπλα τους έτσι ώστε να βγάλουν μεγάλες σπίθες, οι οποίες σε συνδυασμό με τις τρομερές τους πολεμικές ιαχές έσπειραν τον πανικό στους εχθρούς των. Έμπαιναν στη μάχη κραυγάζοντας «Desperta Ferro!» (ξύπνα σίδερο), ή «Sant Jordi!» ή «Aragón!» (Αραγωνία!)[2].

Με το τέλος της Ανακατάληψης της Ιβηρικής Χερσονήσου, αλλά και της Σικελίας, έδρασαν στην Ανατολή, κυρίως στο Βυζάντιο του 14ου αιώνα. Η δράση των Αλμογάβαρων στο Βυζαντινή Αυτοκρατορία είναι αποτέλεσμα τριών παραγόντων:

Το εκστρατευτικό σώμα των Αλμογάβαρων που συστήθηκε για να παρέχει τις έμμισθες υπηρεσίες του στον Αυτοκράτορα του Βυζαντίου, υπό την ηγεσία του Ροζέ ντε Φλoρ, ονομάστηκε Καταλανική Εταιρεία (Companyia Catalana d'Orient - Καταλανική Κομπανία της Ανατολής).

Επιρροές στη σύγχρονη κουλτούρα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ονομασία χρησιμοποιείται σήμερα από ένα σωματείο οπαδών - υποστηρικτών της Μπαρτσελόνα ονόματι «Penya Almogàvers»[3].

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Morris, Paul N., 'We Have Met Devils!'. The Almogavars of James I and Peter III of Catalonia-Aragon, Anistoriton v. 4 (2000).

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]