Αλέξανδρος Μωραϊτίδης

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Αλέξανδρος Μωραϊτίδης
Όνομα Αλέξανδρος Μωραϊτίδης
Γέννηση 1850
Σκιάθος, Ελλάδα
Θάνατος 25 Οκτωβρίου 1929 (79 ετών)
Επάγγελμα/
ιδιότητες
συγγραφέας
Εθνικότητα Έλληνας
Υπηκοότητα Ελλάδα
Είδη διηγηματογράφος, θεατρικός συγγραφέας, μεταφραστής και δοκιμιογράφος

Ο Αλέξανδρος Μωραϊτίδης (15 Οκτωβρίου 1850- 25 Οκτωβρίου 1929[1]) ήταν Έλληνας διηγηματογράφος, ακαδημαικός, δημοσιογράφος, θεατρικός συγγραφέας, μεταφραστής και δοκιμιογράφος.

Βιογραφικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γεννήθηκε στη Σκιάθο. Ο πατέρας του, ξάδερφος της μητέρας του Αλεξάνδρου Παπαδιαμάντη, με τον οποίον και διατηρούσε στενή φιλική σχέση κατάγοταν απ' το Μυστρά ενώ η μητέρα του από τη Σκιάθο. Στο νησί τελείωσε το δημοτικό σχολείο και στη συνέχεια μετέβη στην Αθήνα, όπου αποφοίτησε από το Βαρβάκειο Γυμνάσιο σε ηλικία 21 ετών.

Γράφτηκε στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, απ' την οποία αποφοίτησε το 1881.Δίδαξε ως φιλόλογος σε σχολεία της Μέσης εκπάιδευσης και εργάστηκε ως δημοσιογράφος.

Από το 1872 ασχολήθηκε με τη δημοσιογραφία σε έντυπα των Βλάση Γαβριηλίδη και Δημήτριου Κορομηλά, έγινε μέλος του Φιλολογικού συλλόγου Παρνασσός και εργάστηκε για μία εικοσαετία ως καθηγητής στη Μέση Εκπαίδευση.Το 1874 ανέλαβε τη δημοσίευση των πρακτικών της Ελληνικής Βουλής στην Εφημερίδα, ενώ παράλληλα διακωμωδούσε την πολιτική κίνηση από τις στήλες της σατιρικής εφημερίδας Αγορά, την οποία εξέδιδε ο ίδιος.

Στα 1901 νυμφεύτηκε την Βασιλική Φουλάκη, με την οποία έζησε εν παρθενία. Μετά το θάνατό της στα 1914 βρέθηκε μακριά απ' τα εγκόσμια και μόνη του ασχολία είχε τη συγγραφή ως και το 1919, οπότε πείστηκε από το δημοσιογράφο Στέφανο Δάφνη να τυπώσει τον πρώτο τόμο των διηγημάτων του . Την ίδια χρονιά τιμήθηκε με το Αριστείο των γραμμάτων και των Τεχνών. Το 1926 έγινε μέλος της Ακαδημίας Αθηνών. Το 1928 αναγορεύτηκε πρόσεδρο μέλος της Ακαδημίας Αθηνών.

Λίγο πριν από το θάνατό του εκάρη μοναχός με το όνομα Ανδρόνικος ενώ στα 1929 άφησε την τελευταία του πνοή.

Εργογραφικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το πρώτο του έργο, το χαμένο ως σήμερα δράμα Μιχαήλ Κομνηνός-Δεσπότης της Ηπείρου, γράφτηκε στα 1872 και έλαβε βραβείο στο Βουτσιναίο ποιητικό διαγωνισμό όπου και κέρδισε το Ά βραβείο. Στα 1873 μετέφρασε από τα λατινικά το ποίημα Η Βερενίκης κόμη.

Το 1874 ανέλαβε τη δημοσίευση των πρακτικών της Ελληνικής Βουλής στην "Εφημερίδα" και παράλληλα εξέδωσε τη σατιρική εφημερίδα Αγορά. Την ίδια χρονιά άρχισε το συγγραφικό του έργο σαν δραματουργός δημοσίευσε το θεατρικό έργο Βάρδας Καλλέργης και το 1876 την Καταστροφή των Ψαρών (βραβεύτηκε στο Νικοδήμειο διαγωνισμό) και το ιστορικό μυθιστόρημα Δημήτριος ο πολιορκητής. Μέχρι το 1881 δημοσίευε διάφορα έργα σε εφημερίδες ημερολόγια και περιοδικά, όπως το Μη χάνεσαι. Το 1875 δημοσιεύτηκε στο Αθηναϊκόν Ημερολόγιον του Δημητρίου Κορομηλά η κωμωδία του Τις πταίει και το 1876 η κωμωδία Τα δύο δόμινα. Το 1889, με το έργο του Άλωσις της Κωνσταντινουπόλεως και το 1896 με τον Χαμάρετο έλαβε μέρος στο Λασσάνειο δραματικό διαγωνισμό. Σήμερα όμως είναι γνωστός ως συγγραφέας Διηγημάτων και Ταξιδιωτικών εντυπώσεων οί οποίες εκδόθηκαν σε 6 τόμους, Διηγήματά του και ταξιδιωτικές εντυπώσεις δημοσιεύτηκαν σε δύο εξάτομες συλλογές με τίτλο Διηγήματα και Με του βορηά (sic) τα κύματα.

«Ασχολήθηκε ακόμα με την ποίηση, την πεζογραφία, το θέατρο, τη μετάφραση και το δοκίμιο. Η ποιητική του παραγωγή είναι μικρή σε έκταση και περιλαμβάνει λυρικά και θρησκευτικά ποιήματα, γραμμένα στη δημοτική (τα νεανικά του) και την καθαρεύουσα (εκείνα της ωριμότερης περιόδου της ζωής του). Για το θέατρο έγραψε αρχικά κωμωδίες και εν συνεχεία πέρασε στο χώρο της μίμησης της σαικσπηρικής γραφής. Ωστόσο στην ιστορία της νεοελληνικής λογοτεχνίας ο Μωραϊτίδης κατέχει κυρίως θέση διηγηματογράφου. Τα διηγήματά του εντάσσονται στο χώρο της ηθογραφίας και κυριαρχούνται από πνεύμα έντονης θρησκευτικότητας και αγάπης για τη φύση. Η γλώσσα τους είναι περίτεχνη καθαρεύουσα, με εξαίρεση τα διαλογικά μέρη».[2]

Επίλογος

Η ποιητική του παραγωγή είναι μικρή σε έκταση και περιλαμβάνει λυρικά και θρησκευτικά ποιήματα, γραμμένα στη δημοτική (τα νεανικά του) και την καθαρεύουσα (εκείνα της ωριμότερης περιόδου της ζωής του). Για το θέατρο έγραψε αρχικά κωμωδίες και εν συνεχεία πέρασε στο χώρο της μίμησης της σαικσπηρικής γραφής. Ωστόσο στην ιστορία της νεοελληνικής λογοτεχνίας ο Μωραϊτίδης κατέχει κυρίως θέση διηγηματογράφου. Τα διηγήματά του εντάσσονται στο χώρο της ηθογραφίας και κυριαρχούνται από πνεύμα έντονης θρησκευτικότητας και αγάπης για τη φύση. Η γλώσσα τους είναι περίτεχνη καθαρεύουσα, με εξαίρεση τα διαλογικά μέρη. Το έργο του Μωραΐτίδη χαρακτηρίζεται από έντονη Θρησκευτικότηταόπως άλωστε και ή ίδια ή ζωή του. Έγραψε εκκλησιατικές ακολουθίες, μετέφρασε πατερικά κείμενα (Γρηγόριο Ναζιανζηνό. Μέγα Βασίλειο κ.α.) και το 1920 αποσύρθηκε στο νηοσί του όπου και περιβλήκε το μοναστικό σχήμα . Γενικά ό Μωραΐτίδης μπορεί να χαρακτηριστεί ως ένας αδύνατος αντίλαλος του Παπαδιαμάντη όχι μόνο στην χρήση της γλώσσας αλλά και στα θέματα που τον συγκίνησαν.

Εργογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Βάρδας Καλλέργης[Θεατρικό Αθήνα, τυπ.Δ.Κορομηλά] (1874)
  • Της πταίει[θεατρικό] (1875)
  • Ή καταστροφή των Ψαρών[ιστορικό διήγημα ΙΙΙ Θεολογικά κείμενα-Ά Κρατικό βραβείο διηγήματος στο Νικοδήμειο διαγωνισμό Αθήνα, τυπ. Εφημερίδος των Συζητήσεων, ) (1876)
  • Τα δυο δομινα[θεατρικό] (1876)
  • Δημήτριος ό πολιορκητής[Μυθιστόρημα-Αθήνα, τυπ. Εφημερίδος των συζητήσεων] (1877)
  • Μη χάνεσαι[διήγημα] (1881)
  • Μιχαήλ Κομμηνός-Δεσπότης της Ηπείρου[Ιστορικό διήγημα/μυθιστόρημα-Ά Κρατικό Βραβείο στον Βουτσιναίο Διαγωνισμό το 1872] (1882).
  • Άλωσις Κωνσταντινουπόλεως[ιστορικό διήγημα] (1889)
  •  Χριστούγεννα – Πρωτοχρονιά – Φώτα. Αθήνα, Γαβριηλίδης, 1890.
  • Ό Χαμαρέτος[Διήγημα-Ά Κρατικό βραβείο διηγήματος στον λασσάνειο διαγωνιισμό] (1896)
  • Εκλεκτά διηγήματα. Πειραιάς, 1921.
  • Διηγήματα• Μετά προλόγου Β.Γαβριηλίδου• Έκδοσις τιμητική επί τη πεντηκονταετηρίδι του συγγραφέως, τ.Α΄-Ε΄. Αθήνα, Ι.Ν.Σιδέρης, 1921.
  • Ακολουθία πανηγυρική του αγίου ενδόξου Προφήτου Ελισσαίου μετά παρακλητικού κανόνος. Αθήνα, Ι.Ν.Σιδέρης, 1925
  • Ιστορία της ιεράς και σεβασμίας μονής της Υπεραγίας Θεοτόκου της Εικονιστρίας της εν τη νήσω Σκιάθω. Αθήνα, Ι.Ν.Σιδέρης, 1926.
  • Διηγήματα• Εθνικόν Αριστείον 1914• Μετά προλόγου Β.Γαβριηλίδου• Έκδοσις τιμητική επί τη πεντηκονταετηρίδι του συγγραφέως, τ.Στ΄. Αθήνα, Ι.Ν.Σιδέρης, 1928.
  • Με τα πανιά και άλλα διηγήματα, Παπαδημητρίου 1976
  • Με τα πανιά και άλλα διηγήματα• Πρόλογος Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου• εικονογράφηση Ντ.Αναστασόπουλου. Αθήνα, Αστήρ, 1976.
  • Χριστουγεννιάτικα και άλλα διηγήματα• Προλεγόμενα Π.Β.Πάσχου• εικονογράφηση Ντ.Αναστασόπουλου. Αθήνα, Αστήρ, 1976.
  • Το τάξιμον, (στη σειρά Η πεζογραφική μας παράδοση ΙΙ.Θέατρο) Αθήνα Νεφέλη 1987.
  • Τα διηγήματα, Γνώση 1990
  • Κωνσταντινούπολις, Εκδοτικός Οργανισμός Π. Κυριακίδη 2006
  • Άγιον Όρος, Εκδόσεις του Φοίνικα 2006
  • Άρατε πύλας, Παρρησία 2008
  • Με του Βορηά τα κύματα, Εκδοτικός Οργανισμός Π. Κυριακίδη 2008
  • Χριστουγιεννιάτικα διηγήματα[Ά Τόμος] εκδόσεις Πατάκη 1997.
  • Χριστουγιεννιάτικα διηγήματα[Β Τόμος] εκδόσεις Πατάκη 1997.
  • Χριστουγεννιάτικα διηγήματα, [Γ Τόμος] Εκδόσεις Πατάκη 2010
  • Τα διηγήματα Α΄• Φιλολογική Επιμέλεια Νίκος Δ.Τριανταφυλλόπουλος. Αθήνα, Γνώση και Στιγμή , 1990.
  • Τα διηγήματα Β΄• Φιλολογική Επιμέλεια Νίκος Δ.Τριανταφυλλόπουλος. Αθήνα, Γνώση και Στιγμή, 1991.
  • Τα διηγήματα Γ΄• Φιλολογική Επιμέλεια Νίκος Δ.Τριανταφυλλόπουλος. Αθήνα, Γνώση και Στιγμή, 1993.
  • Τα διηγήματα Γ΄• Φιλολογική Επιμέλεια Νίκος Δ.Τριανταφυλλόπουλος. Αθήνα, Γνώση και Στιγμή, 1996.
  • Πασχαλινά διηγήματα Αρμός 2003.
  • Ό Όσιος Νήφων (1736-1809) και ή Ιερά μονή Ευαγελισμού Σκιάθου Ergo 2004.
  • Ελληνικά διηγήματα εκδόσει Πατάκη 2004.
  • Τα διηγήματα Γ΄• Φιλολογική Επιμέλεια Νίκος Δ.Τριανταφυλλόπουλος. Αθήνα, Γνώση και Στιγμή, 2004.
  • Οί πιο αγαπημένες ιστορίες για τα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά εκδόσεις Μίνωας 2007.
  • Πάσχα των ελλήνων Άγκυρα 2008.
  • Τα διηγήματα Γ΄• Φιλολογική Επιμέλεια Νίκος Δ.Τριανταφυλλόπουλος. Αθήνα, Γνώση και Στιγμή, 2010.
  • Αγαπημένες ιστορίες για τα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά εκδόσεις Μίνωας 2012.
  • Χριστούγεννα και χιονιάς εκδόσεις Νάρκισσος 2013.
  • Πάσχα των ελλήνων επανέκδοση από της εκδόσεις Άγκυρα 2013.
  • Διηγήματα των χριστουγέννων εκδόσεις Αρμός 2015.
  • Το δικό μας Πάσχα εκδόσεις Νάρκισσος 2016.
  • Διηγήματα της θάλασσας εκδόσεις Αρμός 2016.
  • Με του βορηά τα κύματα · Ταξείδια - Περιγραφαί – ΕντυπώσειςΑ΄· Σμύρνη – Διά του Αιγαίου – Σύρος – Νικομήδεια – Αιδηψός – Ελληνική ακτοπλοΐα. Αθήνα, Ι.Ν.Σιδέρης, 1922.•
  • Με του βορηά τα κύματα · Ταξείδια - Περιγραφαί – ΕντυπώσειςΒ΄· Κωνσταντινούπολις· Μετά πολλών εικόνων. Αθήνα, Ι.Ν.Σιδέρης, χ.χ.
  • Με του βορηά τα κύματα · Ταξείδια - Περιγραφαί – ΕντυπώσειςΓ΄· Άγιον Όρος· Μετά πολλών εικόνων. Αθήνα, Ι.Ν.Σιδέρης, 1924.
  • Με του βορηά τα κύματα · Ταξείδια - Περιγραφαί - ΕντυπώσειςΔ'· Εις την Αγίαν Βηθλεέμ – Από την Σκιάθον – Παναγιά η Τηνιακιά - Παραλειπόμενα. Αθήνα, Ι.Ν.Σιδέρης, 1925.
  • Με του βορηά τα κύματα · Ταξείδια - Περιγραφαί – ΕντυπώσειςΕ΄· Εις τον Ιορδάνην ποταμόν – Ο δεσπότης’ ς το χωριό – Παναγιογραφία – Ταξείδια ακτοπλοΐας και περίπατοι αναψυχής – Παραλειπόμενα. Αθήνα, Ι.Ν.Σιδέρης, 1926.
  • Με του βορηά τα κύματα · Ταξείδια - Περιγραφαί - Εντυπώσεις· Μετά πολλάς εικόναςΣτ'· Από τους Αγίους Τόπους – Εις την Αγίαν Γεσθημανή – Εις το Θαβώρειον όρος – Από το Άγιον Όρος – Περίπλους του Ακρωτηρίου του Άθωνος – Το καρούλι – Τα Καυσοκαλύβια – Η βλαχική σκίτη – Ο ησυχαστής του Μυλοποτάμου – Νυκτερινοί περίπατοι – Όρθρου Βαθέος . Αθήνα, Ι.Ν.Σιδέρης, 1927.

Μεταφράσεις Έργων

. Της βερενίκης κόμη[μετάφραση από τα λατινικά] (1873).

• Πλάτωνος Απολογία Σωκράτους. Αθήνα, Φέξης, 1911 και επανέκδοση από τον Κ.Μ.Ζαχαράκης το 2016.

• Πλάτωνος Ευθύφρων· Μετάφρασις Αλεξ.Μωραϊτίδου. Αθήνα, Φέξης, 1911.

• Του εν αγίοις πατρός ημών Γρηγορίου Ναζιανζινού του Θεολόγου παρθενίας εγκώμιον. Αθήνα, Ι.Ν.Σιδέρης, 1914.

• Του εν αγίοις πατρός ημών Γρηγορίου Ναζιανζινού του Θεολόγου Ποιήματα. Αθήνα, Ι.Ν.Σιδέρης, 1925.

• Δύο υπομνήματα του ιερού Θεοφύλακτου εις την προς Τιμόθεον Α΄ και Β΄ επιστολήν του Αποστόλου Παύλου. Αθήνα, Ι.Ν.Σιδέρης, 1929.

Βιβλιογραφία, Διαδικτυακές παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Υποσημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Βιογραφικά στοιχεία, skiathos.gr, ανάκτηση 10-7-2013.
  2. www.ekebi.gr