Έγκλημα στο Οριάν Εξπρές (ταινία, 1974)

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Έγκλημα στο Οριάν Εξπρές (ταινία, 1974)
ΕγκλημαστοΟριανΕξπρες1974.png
Η σκηνή της αποκάλυψης του δολοφόνου με όλο το καστ συγκεντρωμένο
ΣκηνοθεσίαΣίντνεϊ Λουμέτ[1][2][3][4][5]
ΠαραγωγήJohn Knatchbull, 7th Baron Brabourne
ΣενάριοPaul Dehn και Anthony Shaffer
Βασισμένο σεΈγκλημα στο Οριάν Εξπρές
ΠρωταγωνιστέςΆλμπερτ Φίνεϊ[1][4][6][5], Λορίν Μπακόλ[1][3][4][6][5], Ίνγκριντ Μπέργκμαν[1][3][6][5], Ζακλίν Μπισέ[1][3][4][6][5], Μάικλ Γιορκ[1][6][5], Ζαν-Πιέρ Κασέλ[6], Σον Κόνερι[1][6][5], Τζον Γκίλγκουντ[1][6][5], Γουέντι Χίλερ[1][6][5], Rachel Roberts[1][6][5], Άντονι Πέρκινς[1][6][5], Richard Widmark[1][6][5], Βανέσα Ρεντγκρέιβ[1][6][5], Colin Blakely[1][6][5], Μάρτιν Μπάλσαμ[1][4][6][5], Τζορτζ Κουλούρις[1][6][5], Denis Quilley[6][5], Βέρνον Ντόμπτσεφ[1][6][5], Richard Rodney Bennett, Robert Rietti[7] και Jeremy Lloyd[7]
ΜουσικήRichard Rodney Bennett
ΦωτογραφίαΤζέφρι Άνσγουορθ
ΜοντάζΑνν Β. Κόουτς
Πρώτη προβολή21  Νοεμβρίου 1974[8], 24  Νοεμβρίου 1974[9], 28  Δεκεμβρίου 1974[10] και 6  Μαρτίου 1975
Διάρκεια131 λεπτό
ΠροέλευσηΗνωμένο Βασίλειο
ΓλώσσαΑγγλικά, Τουρκικά, Γαλλικά, Γερμανικά, Ιταλικά και σουηδικά

Το Έγκλημα στο Οριάν Εξπρές - (Murder on the Orient Express), είναι αστυνομική ταινία μυστηρίου που βασίζεται στο ομώνυμο μυθιστόρημα της Αγκάθα Κρίστι.

Με πρωταγωνιστή τον διάσημο ντετέκτιβ της Κρίστι, Ηρακλή Πουαρό η ιστορία της δολοφονίας ενός Αμερικανού εκατομμυριούχου, και η ανακάλυψη του δράστη, εκτυλίσσεται μέσα στο διάσημο τραίνο της εποχής εκείνης, το Οριάν Εξπρές, κατά τη διαδρομή από Κωνσταντινούπολη σε Παρίσι.
Η ταινία, σε σκηνοθεσία Σίντνεϊ Λουμέτ και με πρωταγωνιστές διάσημους αστέρες του κινηματογράφου, όπως τον Άλμπερτ Φίνεϊ στον ρόλο του Ηρακλή Πουαρό, τον Σον Κόνερι, την Βανέσα Ρεντγκρέιβ, την Ίνγκριντ Μπέργκμαν και άλλους, κυκλοφόρησε στις αγγλικές κινηματογραφικές αίθουσες πρώτα, στις 24 Νοεμβρίου του 1974, και έγινε μεγάλη εμπορική επιτυχία εκείνη την εποχή.
Στην Ελλάδα η ταινία έκανε πρεμιέρα στους κινηματογράφους την Πέμπτη 6 Μαρτίου του 1975.[11]

Η ταινία ήταν υποψήφια σε 6 κατηγορίες των βραβείων Όσκαρ, από τις οποίες κέρδισε μόνο αυτήν του Όσκαρ Β´ Γυναικείου Ρόλου που δόθηκε στην Ίνγκριντ Μπέργκμαν και σε 10 κατηγορίες των βραβείων BAFTA από τις οποίες κέρδισε τις 3: Βραβείο BAFTA Καλύτερου Β΄ Ανδρικού Ρόλου στον Τζον Γκίλγκουντ και Βραβείο BAFTA Καλύτερου Β΄ Γυναικείου Ρόλου στην Ίνγκριντ Μπέργκμαν καθώς και Βραβείο BAFTA Καλύτερης Μουσικής Επένδυσης στον Ρίτσαρντ Μπένετ.
Επίσης το βραβείο της λονδρέζικης εφημερίδας "Evening Standard", "Evening Standard British Film Awards", κέρδισε ο Σίντνεϊ Λουμέτ στην κατηγορία «Καλύτερης ταινία», ο Άλμπερτ Φίνεϊ στην κατηγορία «Καλύτερος ηθοποιός» και η βρετανή Γουέντι Χίλερ στην κατηγορία «Καλύτερης Ηθοποιού».

Υπόθεση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τον Δεκέμβριο του 1935 και αφού ο Ηρακλής Πουαρό (Άλμπερτ Φίνεϊ) ολοκλήρωσε με επιτυχία μια αποστολή που είχε αναλάβει στην Ιορδανία για λογαριασμό του βρετανικού στρατού, επιστρέφει στο Λονδίνο, με το περίφημο τραίνο της εποχής, το Οριάν Εξπρές, που κάνει τη διαδρομή Κωνσταντινούπολη - Παρίσι, με ανταπόκριση για το Καλαί. Χάρη στην γνωριμία του με τον διευθυντή της εταιρείας Compagnie Internationale des Wagons-Lits του Οριάν Εξπρές, τον Ιταλό κύριο Μπιάνκι, (Μάρτιν Μπάλσαμ) καταφέρνει να βρει κουκέτα, στο ήδη πλήρες τραίνο. Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, γνωρίζεται με έναν επιβάτη του συγκεκριμένου βαγονιού, τον Αμερικανό πολυεκατομμυριούχο Σάμιουελ Ράτσετ (Ρίτσαρντ Γουίντμαρκ), τον γραμματέα του (Άντονι Πέρκινς) και τον μπάτλερ του (Τζον Γκίλγκουντ). Ο Ράτσετ - εξαιτίας κάποιων ανώνυμων απειλητικών για την ζωή του γραμμάτων που λαμβάνει τελευταία, δίνει μια τεράστια αμοιβή στον Ηρακλή Πουαρό προκειμένου να αναλάβει την φύλαξή του. Ο Πουαρό αρνείται - ως μη ενδιαφέρουσα - την θέση αυτή, και το ίδιο βράδυ ο Ράτσετ δολοφονείται.
Το πτώμα του ανακαλύπτεται το επόμενο πρωινό, και ενώ το τραίνο είναι ακινητοποιημένο, εξαιτίας χιονόπτωσης που έχει κλείσει τις γραμμές, λίγο έξω από τον επόμενο σταθμό του, την πόλη Σλαβόνσκι Μπροντ, της σημερινής ανατολικής Κροατίας. Ο Μπιάνκι τρομοκρατημένος από το ενδεχόμενο του σκανδάλου που θα ξεσπάσει εις βάρος της εταιρείας, με αυτόν τον φόνο, παρακαλεί τον Πουαρό, να αναλάβει να βρει τον ένοχο εντός ολίγων ωρών, και να τον παραδώσουν αθόρυβα στην γιουγκοσλαβική αστυνομία για τα περαιτέρω, όταν θα φτάσουν στο Μπροντ. Ο Πουαρό δέχεται, και μετά την αυτοψία του πτώματος που κάνει ο Έλληνας γιατρός, δόκτωρ Κωνσταντίνου (Τζορτζ Κουλούρις), που τυχαίνει να ταξιδεύει και αυτός με το τραίνο, ο Πουαρό αρχίζει την ανάκριση.
Ο γιατρός ανακαλύπτει ότι ο Ράτσετ είχε ναρκωθεί πρώτα, με κάποιο βαρύ υπνωτικό χάπι και μαχαιρωθεί 12 φορές με στιλέτο. Ύποπτοι δεν μπορεί να είναι παρά μόνο όσοι ταξίδευαν στο ίδιο με αυτόν βαγόνι, καθώς και το προσωπικό του τραίνου που είχε βάρδια το προηγούμενο βράδυ στο συγκεκριμένο βαγόνι. Έτσι, ο Πουαρό αρχίζει να ανακρίνει τους άλλους επιβαίνοντες στο βαγόνι για το Καλαί, που είναι: η Αμερικανίδα Χάρριετ Χάμπαρτ (Λορίν Μπακόλ), η Σουηδή ιεραπόστολος Γκρέτα Όλσον (Ίνγκριντ Μπέργκμαν), η κόμησσα και ο κόμης Ελένα και Ρούντολφ Αντρένι (Ζακλίν Μπισσέ) και (Μάικλ Γιορκ) αντιστοίχως, ο συνταγματάρχης του αγγλικού στρατού Άρθρουνοτ (Σον Κόνερι), η νεαρή Εγγλέζα δασκάλα Μαίρη Ντέμπενχαμ (Βανέσα Ρεντγκρέιβ, η Ρωσίδα πριγκίπισσα Νατάλια Ντραγκομίροφ (Γουέντι Χίλερ) και η καμαριέρα της γερμανίδα Χίλντεγκραντ Σμιτ (Ρέιτσελ Ρόμπερτς), ο Γάλλος ελεγκτής του βαγονιού Πιερ - Πωλ Μισέλ (Ζαν-Πιέρ Κασέλ), ο Αμερικανός θεατρικός ατζέντης Σάιρους Χάρντμαν (Κόλιν Μπλέικλι), ο ιταλο-αμερικανός πωλητής αυτοκινήτων Αντόνιο Φοσκαρέλλι, (Ντένις Κυίλι) και βέβαια, ο γραμματέας Έκτωρ ΜακΚουίν (Άντονι Πέρκινς) και ο μπάτλερ του Ράτσετ, Έντουαρντ Μπέντοους (Τζον Γκίλγκουντ).
Ο Πουαρό κάνοντας από δυο ή τρεις ερωτήσεις στον καθένα, με διακριτικότητα και ηρεμία, καταφέρνει να ενώσει τα κομμάτια και να συνδέσει όλους αυτούς - τους φαινομενικά άσχετους και άγνωστους μεταξύ τους επιβάτες - τον έναν με τον άλλον, αλλά και όλους μαζί με μια ιστορία που είχε λάβει χώρα, 5 χρόνια πριν, το 1930, στην Αμερική και που τότε είχε συγκλονίσει την κοινή γνώμη.
Η ιστορία (με την περιγραφή της οποίας αρχίζει η ταινία), είχε να κάνει με την απαγωγή και τη δολοφονία της μικρής κόρης του ζεύγους Άρμστρονγκ, της Νταίζη Άρμστρονγκ. Το μωρό των Άρμστρονγκ απήχθη αιφνιδίως από το σπίτι του ζευγαριού στο Λογκ Άιλαντ της Νέας Υόρκης. Ο Άρμστρονγκ αν και πλήρωσε τα λύτρα που του ζητήθηκαν δεν κατάφερε να σώσει το παιδί του, που στο μεταξύ είχε δολοφονηθεί. Ο δράστης τελικά βρέθηκε, δικάστηκε και καταδικάστηκε σε θάνατο. Λίγο πριν την εκτέλεσή του, ο δράστης αποκάλυψε το όνομα του εγκέφαλου της απαγωγής, ο οποίος παίρνοντας τα χρήματα των λύτρων εξαφανίστηκε για πάντα από την Αμερική. Η γυναίκα του Άρμστρονγκ, Σόνια, πέθανε κατά τη διάρκεια της γέννας του δεύτερου παιδιού της, η καμαριέρα που είχε κατηγορηθεί αδίκως από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, αυτοκτόνησε μην αντέχοντας την εχθρότητα που περίγυρού της, και την ίδια τύχη είχε και ο γενναίος συνταγματάρχης του Βρετανικού στρατού, Χάρις Άρμστρονγκ. Στην τελική σκηνή της ταινίας, και λίγο πριν το τραίνο ξεκινήσει και πάλι, ο Πουαρό, σε έναν μονόλογο 20 λεπτών, ξεδιπλώνει με ακρίβεια τα κίνητρα, αλλά και τις πράξεις του δολοφόνου, ή μάλλον των δολοφόνων, αφού τελικά αποκαλύπτεται ότι ο δράστης δεν ήταν ένας, αλλά 12, όσες και οι μαχαιριές που είχε δεχτεί το στήθος του Ράτσετ.
Με ενορχηστρωτή του σχεδίου, την μητέρα της Σόνια Άρμστρονγκ - (Λίντα Άρντεν ή Ελίζαμπερθ Χάμπαρντ) οι δώδεκα μυημένοι συναντιούνται σε αυτό το τραίνο για να δολοφονήσουν τον Κασέτι (Ράτσετ), και να εκδικηθούν για την τραγωδία της οικογένειας Άρμστρονγκ. Ο νεαρός γιός του ανακριτή της υπόθεσης Άρμστρονγκ, ένα νεαρό αγόρι που αγαπούσε και εκτιμούσε την Σόνια Άρμστρονγκ, καταφέρνει να γίνει γραμματέας του Κασέτι (Ράτσετ) και να αποκτήσει πολύτιμη πρόσβαση στην καθημερινότητά του. Αυτό το αγόρι είναι ο νεαρός άντρας Έκτορ Μακ Κουήν. Αλλά και ο υπηρέτης του Κασέτι (Ράτσετ) δεν είναι άλλος από τον μπάτλερ της οικογένειας Άρμστρονγκ. Πίσω επίσης, από τον ελεγκτή του τραίνου, κρυβόταν ο πατέρας της καμαριέρας της οικογένειας Άρμστρονγκ, Πωλέτ, που ήθελε να εκδικηθεί τον ηθικό αυτουργό της αυτοκτονίας της κόρης του. Αλλά και πίσω από την κόμησα Αντρένι, κρυβόταν η αδερφή της Σόνια Άρμστρονγκ, όπως και πίσω από την πριγκίπισσα Ντραγκομίροφ κρυβόταν η νονά της μικρής Νταίζη. Πίσω από την δεσποινίδα Ντέμπενχαμ κρυβόταν η γραμματέας της Σόνια Άρμστρονγκ όπως και πίσω από τον συνταγματάρχη Άρθρουνοτ, ο επιστήθιος φίλος του συνταγματάρχη Άρμστρονγκ. Αλλά και το υπηρετικό προσωπικό της οικογένειας Άρμστρονγκ ήθελε να εκδικηθεί για το χαμό των αφεντικών τους. Η Χίλντεργκαρντ Σμιτ ήταν η μαγείρισσα της οικογένειας ενώ ο Φοσκαρέλι, ο σωφέρ του συνταγματάρχη Άρμστρονγκ ενώ η μις Όλσον ήταν η νταντά της μικρής Νταίζης.

Ο Πουαρό αλλά και ο κύριος Μπιάνκι είναι ικανοποιημένοι από την λύση του μυστηρίου αλλά όχι τόσο όσο να παραβλέψουν το ποιόν του Κασέτι (Ράτσετ) και το ότι ήταν υπεύθυνος άμεσα ή έμεσα για 5 θανάτους, αθώων ανθρώπων. Πιστεύοντας ότι η δολοφονία ήταν η σωστή τιμωρία για τον Κασέτι, αποφασίζουν να μην πουν την αλήθεια στη γιουγκοσλαβική αστυνομία. Αντιθέτως, θα ισχυριστούν ότι ένας πληρωμένος δολοφόνος ανέβηκε στον τελευταίο σταθμό που έκανε το τραίνο, στο Βελιγράδι, σκότωσε τον Κασέτι, και εξαφανίστηκε όταν το τραίνο ακινητοποιήθηκε από τα χιόνια.

Το θρυλικό Οριάν Εξπρές την δεκαετία του 1930

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]