Ρίτσαρντ Γουίντμαρκ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Ρίτσαρντ Γουίντμαρκ
Kazan's Panic in the Street trailer screenshot (21).jpg
Γέννηση26 Δεκεμβρίου 1914 (1914-12-26)
Θάνατος24 Μαρτίου 2008 (93 ετών)
ΕθνικότηταFlag of the United States.svg Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής
Χώρα πολιτογράφησηςΗνωμένες Πολιτείες Αμερικής
ΣπουδέςLake Forest College
Ιδιότηταηθοποιός ταινιών, ηθοποιός θεάτρου και ηθοποιός τηλεόρασης
ΣύζυγοςΤζιν Χαζλγουντ (1942–1997) και Σούζαν Μπλαντσάρντ (1999–2008)
ΤέκναΆνι Χελθ Γουίντμαρκ[1]
Είδος τέχνηςΓουέστερν
ΒραβεύσειςΧρυσή Σφαίρα Καλύτερου πρωτοεμφανιζόμενου ηθοποιού (1948)
Commons page Πολυμέσα σχετικά με τον καλλιτέχνη

Ο Ρίτσαρντ Γουίντμαρκ (αγγλικά:Richard Weedt Widmark) (26 Δεκεμβρίου 1914 - 24 Μαρτίου 2008) ήταν Αμερικανός ηθοποιός και παραγωγός, του κινηματογράφου του θεάτρου και της τηλεόρασης.

Ηταν υποψήφιος για το βραβείο Όσκαρ Β' Ανδρικού Ρόλου για το ρόλο του ως κακού Τόμι Ούντο στην πρώτη του ταινία, «Το Φίλι του Θανάτου» (1947),[2] [3] για την οποία κέρδισε επίσης το βραβείο Χρυσής Σφαίρας Υποσχόμενου Νέου Ηθοποιού. Στις αρχές της καριέρας του, ο Γουίντμαρκ υποδύωνταν συχνά παρόμοιους ρόλους κακοποιών ή αντι-ήρωων σε φιλμ νουάρ, αλλά αργότερα πρωταγωνίστησε σε πιο ηρωικούς και υποστηρικτικούς ρόλους σε γουέστερν, δράματα και ταινίες τρόμου μεταξύ άλλων.

Για τη συνεισφορά του στην κινηματογραφική βιομηχανία, ο Γουίντμαρκ έχει το αστέρι 6800 στη Λεωφόρο της Δόξας του Χόλυγουντ. Το 2002, εντάχθηκε στη αίθουσα της δόξας των καλλιτεχνών των ταινιών γουέστερν στο Εθνικό Μουσείο Κληρονομιάς Καουμποϊ & Γουέστερν στην Οκλαχόμα Σίτι της Οκλαχόμα.

Πρώτα χρόνια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Γουίντμαρκ γεννήθηκε στις 26 Δεκεμβρίου 1914 στο Σάνραϊζ Ταούνσιπ της Μινεσότα,[4] και ήταν γιος της Έθελ Μάε (το γένος Μπαρ 1897–1956) και του Καρλ Χένρι Γουίντμαρκ (1892–1968).[5][6][7] Ο πατέρας του ήταν Σουηδικής καταγωγής και η μητέρα του ήταν Αγγλικής και Σκωτικής καταγωγής.[8] Ο Γουίντμαρκ μεγάλωσε στο Πρίνστον του Ιλινόις και έζησε στο Χένρι του Ιλινόις για λίγο, μετακομίζοντας συχνά λόγω της δουλειάς του πατέρα του ως ταξιδιωτικού πωλητή.[2] Παρακολούθησε το Κολλέγιο Φόρεστ Λέικ, όπου σπούδασε υποκριτική και παράλληλα δίδαξε, ενώ αποφοίτησε με πτυχίο Bachelor of Arts το 1936.[9]

Καριέρα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Γουίντμαρκ σε σκηνή από την «Πανικός στους Δρόμους».

Ο Γουίντμαρκ έκανε το ντεμπούτο του στο Μπρόντγουεϊ το 1943 με τη παράσταση «Kiss and Tell», ενώ το ντεμπούτο του στον κινηματογράφο χρονολογείται από το 1947 στο φιλμ νουάρ «Το Φίλι του Θανάτου», σε σκηνοθεσία Χένρι Χάθαγουεϊ, στο οποίο έπαιξε το ρόλο του Τόμι Ούντο, ενός ψυχοπαθή γκάνγκστερ που, σε μια σκηνή που έχει παραμείνει διάσημη, σκοτώνει μια ανάπηρη ηλικιωμένη γυναίκα σε αναπηρικό καροτσάκισπρώχνοντάς την κάτω από τις σκάλες. Για αυτήν την ερμηνεία, ο Γουίντμαρκ έλαβε μεικτές κριτικές από τους κριτικούς, και κέρδισε μια υποψηφιότητα για Όσκαρ, ενώ κέρδισε μια Χρυσή Σφαίρα.[3]

Αφού υπέγραψε ένα επταετές συμβόλαιο με την 20th Century Fox,[10] άλλαξε ρόλους από ανταγωνιστικούς σε πρωταγωνιστικούς σε ταινίες όπως ο «Κίτρινος Ουράνος» (1948), και «Δρόμος Χωρίς Όνομα» (1948). Το 1950 συνεργάστηκε με τη σκηνοθέτη Ελία Καζάν, ο οποίος τον ήθελε να είναι ο πρωταγωνιστής της ταινίας του «Πανικός στους Δρόμους».

Στη δεκαετία του 1950 η δημοτικότητά του αυξήθηκε χάρη σε πρωταγωνιστικούς ρόλους σε ταινίες όπως «Η Νύχτα και η Πόλη» του Ζιλ Ντασέν (1950), «Ο Πορτοφολάς της Σάουθ Στριτ» του Σάμιουελ Φούλερ (1953), «Ο Κήπος του Κακού» του Χένρι Χάθαγουεϊ (1954), «Αγία Τζιοβάννα» του Ότο Πρέμινγκερ (1957) αλλά και υποστηρικτικούς ρόλους δίπλα στους Γκάρι Κούπερ, Σπένσερ Τρέισι, Χένρι Φόντα, Άντονι Κουίν και Μέριλιν Μονρόε[11]

Στη δεκαετία του '60 και του '70 παρέμεινε στο αποκορύφωμα της καριέρας του συμμετέχοντας σε μεγάλες παραγωγές του Χόλιγουντ όπως: το «Οχυρό Άλαμο» (1960), «Τα απόρρητα της Νυρεμβέργης» (1961), «Αλβάρεζ Κέλλυ» (1966) και «Έγκλημα στο Όριεντ Έξπρες» (1974) και συνεργάστηκε με σπουδαίους σκηνοθέτες όπως ο Τζον Φορντ, Σίντνεϊ Λιούμετ, Στάνλεϊ Κρέιμερ, Έντουαρντ Ντμίτρικ και Ντον Σίγκελ.

Προσωπική ζωή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Ζαν Χάζλεγουντ και ο Ρίτσαρντ Γουίντμαρκ στη δεκαετία του 1950

Ο Γουίντμαρκ παντρεύτηκε την σεναριογράφο Ζαν Χάζλεγουντ από το 1942 μέχρι το θάνατό της το 1997. Είχαν μια κόρη, την Ανν Χιθ Γουίντμαρκ, μια καλλιτέχνιδα και συγγραφέα που παντρεύτηκε τον παίκτη του μπέιζμπολ Σάντι Κούφαξ από το 1969 έως το 1982. Το 1999, ο Γουίντμαρκ παντρεύτηκε τη Σούζαν Μπλάσαρντ, η οποία ήταν η τρίτη σύζυγος του Χένρι Φόντα.

Η Γκριν Σίτι είναι η τοποθεσία του Αεροδρομίου Γουίντμαρκ στο βορειοανατολικό Μιζούρι. Οι πόλεις που έχουν μέγεθος σαν αυτήν, με πληθυσμό 688 κατοίκους το 2000, συνήθως δεν έχουν αεροδρόμια, αλλά ο Γουίντμαρκ κατείχε ένα αγρόκτημα βοοειδών στην περιοχή κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1950 και του 1960 και συνέβαλε με κεφάλαια για την κατασκευή ενός αεροδρομίου, το οποίο πήρε και το όνομά του προς τιμή του.

Παρά το γεγονός ότι πέρασε ένα σημαντικό μέρος της καριέρας του υποδύωμενος ρόλους όπως καουμπόηδες, αστυνομικούς, γκάνγκστερ και στρατιώτες, στον Γουίντμαρκ δεν άρεσαν τα πυροβόλα όπλα και συμμετείχε σε αρκετές πρωτοβουλίες ελέγχου των όπλων. Το 1976, δήλωσε:

«Ξέρω ότι η βία ήταν μέρος της καριέρας μου, αλλά μισώ τη βία. Είμαι ένθερμος υποστηρικτής του ελέγχου των όπλων. Μου φαίνεται απίστευτο ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι το μόνο πολιτισμένο έθνος που δεν βάζει κάποιο αποτελεσματικό έλεγχο στα όπλα».[12]

Ο Γουίντμαρκ ήταν δια βίου μέλος του Δημοκρατικού Κόμματος των ΗΠΑ.[2]

Φιλμογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Έτος Ταινία Ρόλος Σημειώσεις
1947 Το Φίλι του Θανάτου Τόμι Ούντο Κινηματογραφικό ντεμπούτο
1948 Δρόμος Χωρίς Όνομα Άλεξ Στάιλς
1948 Road House Jefferson T. "Jefty" Robbins
1948 Κίτρινος Ουράνος Ντάντι
1949 Down to the Sea in Ships First Mate Dan Lunceford
1949 Slattery's Hurricane Lt. Willard Francis Slattery
1950 Η Νύχτα και η Πόλη Χάρι Φαμπιάν
1950 Πανικός στους Δρόμους Lt. Cmdr. Clinton "Clint" Reed M.D.
1950 No Way Out Ray Biddle Co-starring Sidney Poitier
1951 Halls of Montezuma Lt. Anderson
1951 The Frogmen Lt. Cmdr. John Lawrence
1952 Red Skies of Montana Cliff Mason
1952 Don't Bother to Knock Jed Towers
1952 O. Henry's Full House Johnny Kernan Segment: "The Clarion Call"
1952 My Pal Gus Dave Jennings
1953 Destination Gobi CPO Samuel T. McHale
1953 Ο Πορτοφολάς της Σάουθ Στριτ Σκιπ Μακόι
1953 Take the High Ground! Sgt. Thorne Ryan
1954 Hell and High Water Capt. Adam Jones
1954 Ο Κήπος του Κακού Φισκ
1954 Broken Lance Ben Devereaux
1955 A Prize of Gold Sergeant Joe Lawrence
1955 The Cobweb Dr. Stewart "Mac" McIver
1956 Το Μαστίγιο Τζιμ Σλέιτερ
1956 Run for the Sun Michael "Mike" Latimer
1956 The Last Wagon Comanche Todd
1957 Αγία Τζιοβάννα The Dauphin, Charles VII
1957 Time Limit Col. William Edwards Producer
1958 The Law and Jake Wade Clint Hollister
1958 The Tunnel of Love August "Augie" Poole
1959 Η Παγίδα Ραλφ Αντερσον
1959 Γουάρλοκ Τζόνι Γκάνον
1960 Οχυρό Άλαμο Colonel Jim Bowie
1961 The Secret Ways Michael Reynolds Producer; uncredited director
1961 Two Rode Together First Lt. Jim Gary
1961 Τα απόρρητα της Νυρεμβέργης Col. Tad Lawson
1962 How the West Was Won Mike King
1964 The Long Ships Rolfe Second film with Sidney Poitier
1964 Flight from Ashiya L:t. Col. Glenn Stevenson
1964 Cheyenne Autumn Capt. Thomas Archer
1965 The Bedford Incident Captain Eric Finlander U.S.N. Producer; third film with Sidney Poitier
1966 Αλβάρεζ Κέλλυ Col. Tom Rossiter
1967 The Way West Lije Evans
1968 Madigan Det. Daniel Madigan
1969 Death of a Gunfighter Marshal Frank Patch
1969 A Talent for Loving Major Patten
1970 The Moonshine War Dr. Emmett Taulbee
1972 When the Legends Die Red Dillon
1974 Έγκλημα στο Όριεντ Έξπρες Lenfranco Cassetti
1976 To the Devil a Daughter John Verney
1976 The Sell Out Sam Lucas
1977 Twilight's Last Gleaming Gen. Martin MacKenzie – Commanding General SA
1977 The Domino Principle Tagge
1977 Rollercoaster Agent Hoyt
1978 Κώμα Δρ. Χάρις
1978 The Swarm Gen. Slater
1979 Bear Island Otto Gerran
1982 National Lampoon Goes to the Movies Stan Nagurski "Municipalians"
1982 Hanky Panky Ransom Directed by Sidney Poitier
1982 Who Dares Wins Secretary of State Arthur Currie
1984 Against All Odds Ben Caxton
1991 True Colors Sen. James Stiles Τελευταίος κινηματογραφικός ρόλος

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Darryl Roger Lundy: (Αγγλικά) The Peerage.
  2. 2,0 2,1 2,2 Harmetz, Aljean (March 26, 2008). «Actor Richard Widmark Dies at 93». The New York Times. https://www.nytimes.com/2008/03/26/arts/26cnd-widmark.html?hp=&pagewanted=all. Ανακτήθηκε στις March 26, 2008. 
  3. 3,0 3,1 «Tough-guy actor Richard Widmark dies at 93». CNN. Associated Press. March 26, 2008. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις March 28, 2008. https://web.archive.org/web/20080328230755/http://www.cnn.com/2008/SHOWBIZ/Movies/03/26/obit.widmark.ap/index.html. Ανακτήθηκε στις March 26, 2008. 
  4. «Sunrise: Birthplace of Hollywood Actor Richard Widmark». Sunrise Township. Ανακτήθηκε στις 26 Μαρτίου 2008. 
  5. «Richard Widmark Biography (1914–)». Filmreference.com. Ανακτήθηκε στις 20 Οκτωβρίου 2015. 
  6. Films in Review. Then and There Media, LCC. (1986)
  7. «Richard Widmark». Findagrave.com. Ανακτήθηκε στις 6 Ιανουαρίου 2020. 
  8. «'Juvenile' in Gangster Role Reaches Apex of Terror». Los Angeles Times: σελ. 23. October 19, 1947. https://www.newspapers.com/search/#lnd=1&query=%27Juvenile%27+in+Gangster+Role+Reaches+Apex+of+Terror&t=4312. Ανακτήθηκε στις February 22, 2019. 
  9. Kassabaum, Bartlett Lee (March 18, 2016). «Richard Widmark: A Princeton legend». Bureau County Republican. http://www.bcrnews.com/2016/03/11/richard-widmark-a-princeton-legend/a7pkjd9/. Ανακτήθηκε στις February 22, 2019. 
  10. «Actor Richard Widmark Dies». New York Daily News. Associated Press. March 26, 2008. http://www.nydailynews.com/entertainment/movies/2008/03/26/2008-03-26_actor_richard_widmark_dies.html. 
  11. «'Marilyn Monroe was God-awful to work with. Impossible, really'». The Daily Telegraph (London). June 1, 2016. https://www.telegraph.co.uk/tv/2016/04/05/marilyn-monroe-was-impossible-to-work-with-richard-widmark-inter/. Ανακτήθηκε στις February 22, 2019. 
  12. Hinckley, David (March 26, 2008). «Actor Richard Widmark dies». New York Daily News. http://articles.nydailynews.com/2008-03-26/entertainment/17893302_1_tommy-udo-susan-blanchard-henry-hathaway. Ανακτήθηκε στις April 12, 2011. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]