Άλαβα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Άλαβα
Επαρχία και ιστορική περιοχή

Σημαία

Έμβλημα
Χώρα Flag of Spain.svg Ισπανία
Πρωτεύουσα Βιτόρια-Γκαστέις
Επίσημες γλώσσες βασκικά και ισπανικά
Έκταση
 • Συνολική 3037 χλμ²
 • Ποσοστό 0,60% της Ισπανίας
 • Κατάταξη 48η
Πληθυσμός
 • Συνολικός 326.574
 • Πυκνότητα 370 / τ.χλμ.
 • Κατάταξη 39η
ISO 3166-2 ES-VI
Ιστοσελίδα http://www.araba.eus

Η Άλαβα (ονομασία στα ισπανικά Álava ['alaβa], ονομαστία στα βασκικά Araba, Άραμπα, προφορά [a'ɾaβa], επίσημα Araba/Álava[1]) είναι ιστορική περιοχή και επαρχία της περιφέρειας της Χώρας των Βάσκων στη βόρεια Ισπανία. Πρωτεύουσά της και έδρα των κυβερνητικών θεσμών της περιφέρειας είναι η Βιτόρια-Γκαστέις. Αποτελεί την μεγαλύτερη από τις τρεις επαρχίες της περιφέρειας και αυτή με τον μικρότερο πληθυσμό, 326.574 κατοίκους το 2017.[2]

Χαρακτηρίζεται από μια μακροκεφαλία, δεδομένου ότι περίπου το 70% των κατοίκων της συγκεντρώνονται στο Γκαστέις με κωμοπόλεις όπως το Λάουδιο ή το Αμούριο να ξεπερνούν μετά βίας τις 10.000 κατοίκων. Περικλύει την κομητεία του Τρεβίνιο, εξκλάβιο της επαρχίας του Μπούργος.

Γεωγραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το ψηλότερο σημείο της είναι το όρος Γκορμπέα με ύψος 1482 μ. στα σύνορα με τη Βισκαΐα. Γενικότερα η επαρχία κυριαρχείται από την πεδιάδα της Άλαβα, ένα ευρύ οροπέδιο μεταξύ βουνών με μέσο υψόμετρο 500-600 μ. όπου εντοπίζεται και η πρωτεύουσα και που τη διαρρέει ο σημαντικότερος ποταμός της επαρχίας, Σαδόρα. Την επαρχία διαρρέει επίσης και ο Νερβιόν και στα νότια ο ποταμός Έβρος.[3]

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Την περιοχή κατοίκησαν στην αρχαιότητα διάφορες φυλές όπως οι Αυτριγώνες, οι Βάρδουλοι και οι Καρίστιοι, πιθανότατα κελτικής καταγωγής[4] ενώ τη διαπερνούσε η ρωμαϊκή οδός XXXIV που οδηγούσε από την Αστούρικα Αυγούστα στα Βουρδίγαλα. Η πρώτη αναφορά στο τοπώνυμο Άλαβα εντοπίζεται τον 9ο αιώνα στο χρονικό του Σεβαστιανού, της εποχής του αστουρλεωνού μονάρχη Αλφόνσου Γ΄. Από εκείνη την περίοδο, εποχή κατά την οποία η Άλαβα ξεκίνησε να δέχεται μαζικά τις επιδρομές των μουσουλμάνων βασιλείων της Ιβηρικής, οργανώθηκε ως κομητεία υπό την εποπτεία του αστουρλεονικού βασιλείου και έφτασε να συμμετάσχει στη νεοπαγή κομητεία της Καστίλης υπό τον Φερνάν Γκονθάλεθ. [5]

Η περιοχή ενσωματώθηκε οριστικά στο βασίλειος της Καστίλη το 1199 μετά από μια περίοδο κατά την οποία αποτέλεσε μέρος του βασιλείου της Ναβάρας. Τα σημερινά της σύνορα ανάγονται χονδρικά στην Αδελφότητα του Άρο, διοικητική υποδιαίρεση του βασιλείου που περιείχε τους περισσότερους αστικούς πυρήνες της Άλαβας μαζί με αυτούς της Ριόχα και τη γειτονική Μιράντα δελ Έβρο. Ως σύγχρονη επαρχία ιδρύθηκε μετά την χάραξη των επαρχιών της Ισπανίας από τον Χαβιέρ ντε Μπούργος το 1833.[6]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. «El Congreso avala cambiar al euskera el nombre de Álava, Vizcaya y Guipúzcoa» (στα es-ES). El Correo. 2011-02-15. https://www.elcorreo.com/vizcaya/20110215/mas-actualidad/politica/congreso-avala-cambiar-euskera-201102151806.html. Ανακτήθηκε στις 2018-07-22. 
  2. «Araba/Álava: Población por municipios y sexo». Εθνικό Ινστιτούτο Στατιστικής της Ισπανίας. 
  3. López Davalillo-Larrea (2004): Geografía Regional de España. Μαδρίτη: UNED.
  4. J. Santos, A. Emborujo y E. Ortiz de Urbina (1992) «Reconstrucción paleogeográfica de autrigones, caristios y várdulos»στο Complutum Vol 2/3, Πανεπιστήμιο Κομπλουτένσε της Μαδρίτης.
  5. Martínez Díez, Gonzalo (2005). El condado de Castilla (711-1038): la historia frente a la leyenda. Marcial Pons Historia, σελ.199.
  6. Real Decreto de 30 de noviembre de 1833.