Τσαλαπετεινός

Τσαλαπετεινός
Κατάσταση διατήρησης
Ελαχίστης Ανησυχίας (IUCN 3.1)
Συστηματική ταξινόμηση
Βασίλειο: Ζώα (Animalia) Συνομοταξία: Χορδωτά (Chordata) Ομοταξία: Πουλιά (Αves) Τάξη: Κορακιόμορφα (Coraciiformes) Οικογένεια: Εποπίδες (Upopidae) Γένος: Έποψ (Upapa) Είδος: U. epops
Διώνυμο
Upapa epops (Έποψ ο εποψ) (Linnaeus, 1758)

Ο Τσαλαπετεινός ή Έποψ ο κοινός ή Έποψ ο γνήσιος (Upapa epops - Έποψ ο εποψ) γνωστός και με τα κοινά ονόματα αγριοκόρακας, εποπάς, κουκοπετεινός, κουτσουλιανός είναι το μοναδικό είδος της οικογένειας Εποπίδες. Πρόκειται για ζωηρόχρωμο πουλί το οποίο είναι διαδεδομένο σχεδόν σε όλη την Ευρώπη, στις θερμές περιοχές της Ασίας και στην Αφρική. Έχει χαρακτηριστική κραυγή που ο ήχος της μοιάζει σαν «ουπ-ουπ» από την οποία πήρε το όνομα του στην διεθνή βιβλιογραφία. Τσαλαπετεινός ονομάσθηκε από το λοφίο του που κινεί όταν θέλει· το ανασηκώνει σε περίπτωση που θα ενοχληθεί και όταν φτάνει στη φωλιά του. Περνά το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας αναζητώντας την τροφή του, η οποία αποτελείται από σκουλήκια και έντομα. Φωλιάζει σε κουφάλες δένδρων, ανοίγματα τοίχων, κοιλότητες βράχων ή μέσα σε σωρούς από πέτρες, όπου το θηλυκό αποθέτει 4-7 αβγά· όσο το θηλυκό επωάζει τα αβγά (15-19) ημέρες, τρέφεται από το αρσενικό.

Σχέσεις με τους ανθρώπους

Με πράσινη σήμανση οι τόποι μόνιμης διαμονής και με μπλέ οι τόποι διαχείμασης.

Στην αρχαία Αίγυπτο θεωρούνταν ιερό πουλί γι αυτό και απεικονίζονταν στους τοίχους των τάφων και τους ναούς, ενώ στην αρχαία ελληνική κωμωδία αναφέρεται από τον Αριστοφάνη στις «Όρνιθες» ως ο βασιλεύς των πτηνών. Ο Τσαλαπετεινός επιλέχθηκε ως το εθνικό πουλί του Ισραήλ το Μάιο του 2008, σε συνδυασμό με την 60η επέτειο της χώρας, μετά από μια εθνική έρευνα των 155.000 πολιτών. Ο Τσαλαπετεινός εμφανίζεται και στο λογότυπο του Πανεπιστημίου του Γιοχάνεσμπουργκ και είναι η επίσημη μασκότ (MASCOTT) των αθλητικών εκδηλώσεων του Πανεπιστημίου.

Πηγές

• Εκπαιδευτική Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια, τόμ. 11 «Ζωολογία», Εκδοτική Αθηνών 1983