Παλαιογραφία

Κομμάτι αρχαίας ελληνικής επιγραφής.
Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο.

Παλαιογραφία ονομάζεται η επιστημονική μελέτη των αρχαίων συστημάτων γραφής. Συγκαταλέγεται στις βοηθητικές επιστήμες της ιστορίας και είναι κλάδος της φιλολογίας. Η παλαιογραφία ερευνά την εξέλιξη της γραφής και των τύπων μέσα στο χρόνο. Οι παλαιογράφοι αναλύουν μεθοδικά τα χαρακτηριστικά των γραμμάτων, γραμματοσειρών, τύπων, σημείων στίξεως ή και των συνήθων συντομεύσεων, ως αναγνωρίσιμα και διακριτικά χαρακτηριστικά της εποχής τους. Με την βοήθεια της παλαιογραφίας είναι δυνατός ο προσδιορισμός της ηλικίας αχρονολόγητων κειμένων, ή η διασταύρωση διαθέσιμων πληροφοριών για το χρονικό, γεωγραφικό ή ιστορικό τους πλαίσιο. Μια από τις εφαρμογές της παλαιογραφίας είναι η χρονολόγηση επιγραφών επάνω σε σκληρό υλικό (π.χ. πέτρα, πέτρωμα, μάρμαρο κλπ.), όταν οι επιγραφές αυτές δεν φέρουν κάποια ιδιαίτερη χρονολογία.

Ανάλογα με το αλφάβητο διακρίνουμε και επί μέρους κλάδους, την

• λατινική παλαιογραφία
• ελληνική παλαιογραφία
• αραβική παλαιογραφία
• κυριλλική παλαιογραφία, κλπ.

Δείτε επίσης

• Επιγραφική

Πηγές

• Bernhard Bischoff: Paläographie des römischen Altertums und des abendländischen Mittelalters. 3. unveränderte Auflage. Erich Schmidt Verlag, Berlin 2004, ISBN 3-503-07914-9, (Grundlagen der Germanistik 24).
• Hartmut Günther, Otto Ludwig: Schrift und Schriftlichkeit. Ein interdisziplinäres Handbuch internationaler Forschung. = Writing and its use. An Interdisciplinary Handbook of International Research. 2 Bände. de Gruyter, Berlin-New York 1994-1996, ISBN 3-11-011129-2, ISBN 3-11-014744-0, (Handbücher zur Sprach- und Kommunikationswissenschaft 10, 1–2).
• Malte Rehbein, Patrick Sahle, Torsten Schaßan (Hrsg.): Kodikologie und Paläographie im digitalen Zeitalter. = Codicology and Palaeography in the Digital Age. BoD, Norderstedt 2009, ISBN 978-3-8370-9842-6.
• Karin Schneider: Gotische Schriften in deutscher Sprache. I.: Vom späten 12. Jahrhundert bis um 1300. Textband- und Tafelband. Reichert Verlag, Wiesbaden 1987, ISBN 3-88226-281-8.
• Karin Schneider: Gotische Schriften in deutscher Sprache. II.: Die oberdeutschen Schriften von 1300 bis 1350. Text- und Tafelband. Reichert Verlag, Wiesbaden 2009, ISBN 978-3-89500-603-6.
• Karin Schneider: Paläographie und Handschriftenkunde für Germanisten. Eine Einführung. Max Niemeyer, Tübingen 1999, ISBN 3-484-64007-3, (Sammlung kurzer Grammatiken germanischer Dialekte B, Ergänzungsreihe 8).
• Malte Rehbein, Patrick Sahle, Torsten Schaßan (Hrsg.): Kodikologie und Paläographie im digitalen Zeitalter. BoD, Norderstedt 2009, Volltext, ISBN 3-8370-9842-7 (Schriften des Instituts für Dokumentologie und Editorik 2)
• Franz Fischer, Christiane Fritze, Georg Vogeler (Hrsg.): Kodikologie und Paläographie im digitalen Zeitalter 2. BoD, Norderstedt 2010, ISBN 978-3-8423-5032-8 (Schriften des Instituts für Dokumentologie und Editorik 3)

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

• Virtual Library - Βοηθητικές επιστήμες της ιστορίας του Πανεπιστημίου του Μονάχου (Τμήμα Παλαιογραφία)