Εραλδική

Η εραλδική αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους βοηθητικούς κλάδους μελετών της ιστορίας, στην οποία περιλαμβάνονται επιμέρους: η οικοσημολογία, η γενεαλογία, η βιβλιοσημολογία, καθώς και άλλες ιστορικές μελέτες των μεσαιωνικών χρόνων, ιπποτικών χρόνων και μετέπειτα που λαμβάνουν εξ αντικειμένου αντίστοιχες ονομασίες.

Όνομα

Ο όρος εραλδική είναι η ελληνική απόδοση του γαλλικού όρου héraldique, που αποτελεί εξέλιξη του αρχαιότερου όρου herauld (= κήρυξ), που με τη σειρα του προέρχεται από τη λέξη haraldus, εκλατινισμένη απόδοση της γερμανικής λέξης herwald. Ο όρος φέρεται να αναπτύχθηκε και να επικράτησε κατά τον Μεσαίωνα, όταν οι σιδηρόφρακτοι τότε ιππότες εισέρχονταν στο στίβο αγώνων όπου οι κήρυκες διαλαλούσαν τα εμβλήματά τους, και εξ αυτών τα ονόματα και την καταγωγή τους. Συνέπεια αυτών ήταν τελικά τα ίδια τα φερόμενα σύμβολα, εμβλήματα, θυρεοί, σημαίες και χρώματα να αποτελούν και τα σημάδια αναγνώρισης των ίδιων των ιπποτών σε οποιονδήποτε χώρο και αν βρίσκονταν.

Ιστορική αξία

Γενικά οι ιστορικές μελέτες επί των παραπάνω, οι καλούμενες "εραλδικές μελέτες", είναι ιδιαίτερα χρήσιμες στους ιστορικούς ερευνητές των γενεαλογιών, στην ιστορική διπλωματία, όπως βεβαίως και στη στρατιωτική ιστορία. Ειδικά για την ιστορική αξία της εραλδικής ο Γάλλος ιστορικός συγγραφέας Ζεράρ ντε Νερβάλ (Gerard de Nerval) έφθασε στο σημείο να αναγνωρίσει ότι "η γνώση των οικοσήμων είναι η κλείδα της ιστορίας της Γαλλίας". Σήμερα πολλά εθνόσημα και σημαίες χωρών προέρχονται από παλαιότερα εμβλήματα, θυρεούς και σημαίες, που αποτελούν αντικείμενο μελέτης της εραλδικής.

Συγγενείς κλάδοι

Η εραλδική, μαζί με τη νομισματική, τη σιγιλλογραφία, την επιγραφική και την παλαιογραφία, αποτελούν βοηθητικούς κλάδους της γενικότερης ιστορίας της τέχνης.

Σημειώσεις

• Οι παραπάνω υπαγωγές των βοηθητικών αυτών κλάδων της ιστορίας δεν είναι ευρύτατα αποδεκτές από χώρα σε χώρα. Έτσι πολλοί τους θεωρούν αυτόνομους και ανεξάρτητους μεταξύ τους κλάδους, με συνέπεια κάποιοι εξ αυτών, στο ερευνητικό πεδίο, να θεωρούνται σχεδόν συνώνυμοι, όπως π.χ. οικοσημολογία και εραλδική, όπου η μεν πρώτη είναι τέχνη παραγωγής σημάτων και εμβλημάτων, ενώ η δεύτερη γενικότερα η ιστορική μελέτη επ' αυτών.
• Οι ασχολούμενοι ιδιαίτερα με την εραλδική ονομάζονται εραλδιστές.

Δείτε επίσης

Σύμβολο Έμβλημα

Θυρεός Οικόσημο

Πολιόσημο Εθνόσημο

Σημαία Νόμος των όπλων

Πηγές

• "Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια" τομ. ΙΑ΄, σ. 436.
• Ιωάννης Τυπάλδος-Λασκαράτοw - Π. Δ. Καγκελάρης. "Οι Κεφαλονίτες σπουδαστές του Πανεπιστημίου της Πάδοβας και τα οικόσημά τους από τον ανέκδοτο Κώδικα 482 του Archivio Antico", Κεφαλληνικά Χρονικά 2 (1977).
• Ι. Τυπάλδος-Λασκαράτος, Ν. Οικονόμου, Μάριος Μπλέτας, Π. Δ. Καγκελάρης. "Τα Οικόσημα του ανέκδοτου Κώδικα 482 του Archivio Antico della Università di Padova", Δελτίο Εραλδικής και Γενεαλογικής Εταιρείας Ελλάδος 6 (1986).

Εξωτερικοί Σύνδεσμοι

• Παναγιώτης Δ. Καγκελάρης - Μελέτες: Οικόσημα Κεφαλονιτών Σπουδαστών
• Παναγιώτης Δ. Καγκελάρης - Μελέτες: Οικόσημα Ελλήνων Σπουδαστών