Κλασικός Μαραθώνιος Αθηνών

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Το Παναθηναϊκό Στάδιο, ο χώρος που γίνεται ο τερματισμός του Μαραθωνίου

Ο Κλασικός Μαραθώνιος Αθηνών είναι ένας διεθνής ετήσιος αγώνας μαραθωνίου που συνήθως διεξάγεται το Νοέμβριο. Κάθε χρόνο μετέχουν πάνω από 5.000 αθλητές και αθλήτριες, ενώ ο αριθμός τους αγγίζει τους 8.000 αθλητές με τη συμμετοχή αθλητών στους αγώνες των 5 και των 10 χλμ.

Ο αγώνας γίνεται στην κλασική διαδρομή και καθιερώθηκε προς τιμήν του άγνωστου Αθηναίου οπλίτη, ο οποίος το 490 π.Χ. έτρεξε από το Μαραθώνα στην Αθήνα για να ανακοινώσει την νίκη των Αθηναίων εναντίον των Περσών στη μάχη που διεξήχθη εκεί. Πρόλαβε να πει "Νενικήκαμεν" και στη συνέχεια εξαντλημένος έπεσε νεκρός. Μία μεταγενέστερη παράδοση, που όμως δεν μαρτυρείται από τις αρχαίες πηγές, ταυτίζει τον οπλίτη εκείνον με τον Αθηναίο ημεροδρόμο Φειδιππίδη.

Γενικές πληροφορίες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Διεξήχθη για πρώτη φορά το 1955 και γινόταν ανά διετία ως το 1967. Το 1967 μετατράπηκε σε ετήσιο και ως ημερομηνία διεξαγωγής καθορίστηκε η 6η Απριλίου, ημέρα έναρξης της Ολυμπιάδας 1896, η οποία καθορίστηκε να εορτάζεται ως "ολυμπιακή ημέρα" από την Επιτροπή Ολυμπιακών Αγώνων της Ελλάδας. Από το έτος αυτό ξεκίνησε νέα αρίθμηση των Διεθνών Μαραθωνίων της 6ης Απριλίου. Ο αγώνας στη νέα μορφή του αποτελούσε και τον αγώνα του πανελλήνιου πρωταθλήματος.

Το 1972 αποφασίστηκε να μεταφερθεί τον Οκτώβριο και παράλληλα να γίνει ανοικτός και σε μη συστηματικούς αθλητές. Όμως, η απήχηση του ολυμπιακού μαραθωνίου της 6ης Απριλίου συνετέλεσε ώστε να μην διακοπεί, με αποτέλεσμα από το 1973 ως το 1980 να διεξάγονται δύο διεθνείς μαραθώνιοι: ένας τον Απρίλιο στις εορτές για την ολυμπιακή ημέρα και ένας τον Οκτώβριο. Από το 1974 γίνεται παράλληλα και γυναικείος αγώνας. Διοργανώνεται από τον ΣΕΓΑΣ.

Από το 1983 γίνεται στη μνήμη του βαλκανιονίκη Γρηγόρη Λαμπράκη και έκτοτε ξεκινά η σημερινή αρίθμηση της διοργάνωσης.

Θεωρείται ως ένας από τους δυσκολότερους αγώνες Μαραθωνίου στον κόσμο, καθώς οι αθλητές καλούνται να διανύσουν 10 χλμ. ανηφόρας. Ο αγώνας ξεκινά από τον Μαραθώνα, περνάει από την Νέα Μάκρη και καταλήγει στο Παναθηναϊκό Στάδιο της Αθήνας. Οι Έλληνες αθλητές έχουν κερδίσει τους περισσότερους τίτλους στον μαραθώνιο αυτό, ωστόσο σήμερα, αθλητές από την Ανατολική Αφρική και την Ιαπωνία κυριαρχούν στους αγώνες.

Από το 1990, ο αγώνας αυτός είναι ο επίσημος αγώνας σύμφωνα με τον ΣΕΓΑΣ για τον πανελλήνιο τίτλο του μαραθωνίου. Το 2010 η διεξαγωγή του κλασικού Μαραθωνίου αποτέλεσε μέρος των εκδηλώσεων για τον εορτασμό των 2.500 χρόνων από την μάχη του Μαραθώνα, με αποτέλεσμα να προβληθεί ιδιαίτερα το γεγονός και να υπάρξει μεγάλη αύξηση των συμμετεχόντων που ξεπέρασαν τους 20.000.[1][2] To 2011 μετείχαν 9000 μαραθωνοδρόμοι και 8500 δρομείς στα άλλα αγωνίσματα (5 και 10 χλμ).

Το 2013 οι συνολικές δηλώσεις συμμετοχής ξεπέρασαν τις 31.000 σε όλα τα αγωνίσματα (μαραθώνιος, 5χλμ, 10χλμ, δυναμικό βάδισμα, 1000μ Special Οlympics, αγώνας παιδιών).[εκκρεμεί παραπομπή]

Ιστορικό της διοργάνωσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Από την προπολεμική περίοδο είχε ληφθεί η απόφαση να καθιερωθεί ένας διεθνής μαραθώνιος αγώνας στην κλασική διαδρομή. Το 1938 με απόφαση του ΣΕΓΑΣ ορίστηκε να διεξάγεται "Διεθνής Αγών Μαραθωνίου εις την Κλασσικήν Διαδρομήν ανά παν δεύτερον έτος", δηλαδή ανά διετία, με έναρξη το 1939, στα τέλη Μαΐου με αρχές Ιουνίου. Ο αγώνας θα μετρούσε ταυτόχρονα και ως πανελλήνιο πρωτάθλημα για τους Έλληνες δρομείς. Τελικά, αποφασίστηκε ο πρώτος "Διεθνής Μαραθώνιος των Αθηνών" να διεξαχθεί στις 8 Οκτωβρίου 1939, συγχρόνως με την τελευταία ημέρα των 10ων Βαλκανικών Αγώνων και θα μετρούσε παράλληλα για το πανελλήνιο και το βαλκανικό πρωτάθλημα. Ο ΣΕΓΑΣ προώθησε τη διαδικασία, έστειλε προσκλήσεις, τύπωσε φυλλάδια, παρήγγειλε έπαθλα και μετάλλια καθώς και βαρύτιμο αργυρό κύπελλο για το νικητή αξίας 100.000 δρχ. Το κύπελλο ήταν αντίγραφο αρχαίας αθηναϊκής υδρίας με παραστάσεις δρομέων, το πρωτότυπο της οποίας υπάρχει στο Βρετανικό Μουσείο. Σύμφωνα με τα σχέδια στις πλευρές του ασημένιου κυπέλλου θα υπήρχαν χαράξεις από χρυσό και σμάλτο των αρχαίων παραστάσεων.[3] Το κύπελλο ουδέποτε παραλείφθηκε από την Ελβετία, όπου είχε γίνει η παραγγελία και τελικά χάθηκε στη λαίλαπα του πολέμου.

Η προετοιμασία είχε προχωρήσει και ως τα μέσα Ιουλίου είχαν δηλώσει πως θα συμμετάσχουν με δρομείς τους τα βαλκανικά κράτη και άλλες επτά χώρες: Αγγλία, Γαλλία, Γερμανία, Σουηδία, Φινλανδία, Ινδίες και Περού. Όμως, η έναρξη του Β΄ παγκοσμίου πολέμου ματαίωσε τη συμμετοχή τους και διεξήχθη μόνον ως βαλκανικός (και ταυτόχρονα πανελλήνιος) μαραθώνιος με συμμετοχή 10 δρομέων: 5 Ελλήνων, 2 Γιουγκοσλάβων, 1 Ρουμάνου και 2 Τούρκων. Νικητής αναδείχθηκε ο Στέλιος Κυριακίδης με χρόνο 2:52.07.[4]

Η ιδέα ξεχάστηκε ως το 1955, όταν την υπενθύμισε στον ΣΕΓΑΣ η ομοσπονδία της Φινλανδίας. Ο τότε πρόεδρος του ΣΕΓΑΣ Απόστολος Νικολαΐδης αποδέχτηκε την πρόταση και προώθησε τη διεξαγωγή του διεθνούς μαραθωνίου, με δυο αλλαγές: ως εποχή διεξαγωγής ορίστηκε ο Οκτώβριος ενώ ο αγώνας απεξαρτήθηκε από το πανελλήνιο πρωτάθλημα.[5]

Η πρώτη περίοδος 1955 ως 1965[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο πρώτος διεθνής μαραθώνιος αγώνας διεξήχθη στις 2 Οκτωβρίου 1955 με επιτυχία αν και έβρεχε καταρρακτωδώς και συνδυάστηκε με αγώνες στίβου εφήβων Ελλάδας-Γιουγκοσλαβίας που διεξήχθησαν στο Παναθηναϊκό Στάδιο μετά τον τερματισμό. Αφέτης ήταν ο Στέλιος Κυριακίδης, θριαμβευτής στη Βοστόνη λίγα χρόνια νωρίτερα. Συμμετείχαν 21 αθλητές: δώδεκα Έλληνες, τέσσερις Αιγύπτιοι, δύο Γιουγκοσλάβοι, ένας Ιταλός, ένας Γερμανός και ένας Φινλανδός, ο Βέικο Κάρβονεν που ήταν και ο τελικός νικητής με χρόνο 2:27.30. Στη δεύτερη και τρίτη θέση τερμάτισαν δίπλα-δίπλα οι Αιγύπτιοι Αμπντουλκερίμ και Χαμέντ. Πρώτος Έλληνας ήταν ο Δημήτρης Δερβένης του Εθνικού Γ.Σ. που τερμάτισε ένατος τριάντα λεπτά μετά το νικητή (2:57.11). Ακολούθησε ο Κύπριος Μέλης Χαραλάμπους του Γ.Σ. Ολύμπια με 3:00.10.[6]

Στους νικητές του πρώτου διεθνούς κλασσικού μαραθωνίου απονεμήθηκαν τα μετάλλια τα οποία είχε παραγγείλει ο ΣΕΓΑΣ προπολεμικά στην Ελβετία και τα οποία βρέθηκαν. Αντίθετα, τα κύπελλα που είχαν παραγγελθεί προπολεμικά στη Γερμανία είχαν χαθεί.

Ακολούθησαν άλλες δύο διοργανώσεις ανά διετία, σύμφωνα με τον προγραμματισμό: το 1957 με 16 συμμετοχές και νικητή τον Σέρβο Μίχαλιτς και το 1959 με 19 συμμετοχές και νικητή το Φινλανδό Όκσανεν. Από το 1961 ο αγώνας μεταφέρθηκε το Μάιο και διεξαγόταν ταυτόχρονα με το πανελλήνιο πρωτάθλημα. Το 1961 υπήρξε η πιο λαμπρή συμετοχή στην ιστορία του αγωνίσματος, αφού μετείχε και νίκησε ο ολυμπιονίκης της Ρώμης Αμπέμπε Μπικίλα από την Αιθιοπία. Με αυτή τη μορφή (παράλληλα με το πανελλήνιο πρωτάθλημα) η διοργάνωση συνέχισε να διεξάγεται ως το 1965.

O Μαραθώνιος Ολυμπιακής Hμέρας 1967 ως 1980[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Από το 1967 ως ημερομηνία διεξαγωγής καθιερώθηκε η 6η Απριλίου, την οποία η ελληνική "Επιτροπή Ολυμπιακών Αγώνων" είχε καθιερώσει ως ολυμπιακή ημέρα, εις ανάμνηση της ημερομηνίας έναρξης των Α΄ Ολυμπιακών Αγώνων το 1896. Ο αγώνας μετατράπηκε σε ετήσιο και διεξαγόταν ως το 1980. Αποτελούσε ταυτόχρονα και το πανελλήνιο πρωτάθλημα μαραθωνίου. Το 1967, πριν από την πρώτη διοργάνωση με τη νέα της μορφή, έγιναν βελτιώσεις και νέα σχεδίαση της διαδρομής, εν όψει και των πανευρωπαϊκών αγώνων στίβου του 1969 που είχαν προγραμματιστεί να γίνουν στην Αθήνα. Το σημείο εκκίνησης μεταφέρθηκε στην είσοδο του Μαραθώνα και προστέθηκε μια κυκλική διαδρομή 870μ γύρω από τον αρχαίο Τύμβο. Η νέα μορφή της διοργάνωσης έγινε αμέσως δημοφιλής και γι' αυτό συνεχίστηκε και μετά το 1972, όταν ο διεθνής μαραθώνιος μεταφέρθηκε το Σεπτέμβριο, με αποτέλεσμα από το 1973 ως το 1980 να υπάρχουν δύο διεθνείς μαραθώνιοι στην κλασική διαδρομή.

Πολλοί σπουδαίοι ήταν οι αγώνες του 1969, στους οποίους υπήρξαν υψηλού επιπέδου συμμετοχές, αφού μετείχαν οι πέντε πρώτοι της Ολυμπιάδας του 1968 στο Μεξικό. Νικητής αναδείχθηκε ο Βρετανός Μπιλ Άντκοκς με ρεκόρ κλασικής διαδρομής: 2:11.07.2, το οποίο παρέμεινε ακατάρριπτο ως το 2004 που το κατέρριψε ο Ιταλός ολυμπιονίκης Μπαλντίνι με 2:10:55. Παρέμεινε όμως ως ρεκόρ αγώνα.

Ο "Χρυσός" Μαραθώνιος 1982[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 1982 έγινε μια απόπειρα καθιέρωσης ενός νέου ανοιξιάτικου διεθνούς μαραθώνιου, με χορηγό τη "Citizen" και την ονομασία "Χρυσός Μαραθώνιος" ("Golden Marathon"). Η διοργάνωση ήταν υπό την αιγίδα της IAAF και εντασσόταν στην προσπάθεια της Διεθνούς Ομοσπονδίας να ελέγξει τον επαγγελματισμό που είχε αρχίσει να εισβάλει στον κλασικό αθλητισμό καθιερώνοντας τα "Golden Events", αγώνες με χρηματικά βραβεία για τους νικητές. Ως ημερομηνία διεξαγωγής του ορίστηκε η 7η Μαρτίου και υπήρξε συμμετοχή αθλητών υψηλού επιπέδου. Ξεκίνησαν 37 και τερμάτισαν 30 δρομείς. Είναι χαρακτηριστικό πως ο νικητής Μεξικανός Γκόμεζ απείλησε το ρεκόρ κλασικής διαδρομής πετυχαίνοντας χρόνο 2:11.49, το δεύτερο καλύτερο όλων των εποχών, που είναι ο τέταρτος χρόνος ως τις ημέρες μας. Ενώ ο Έλληνας Φάνης Τσιμιγκάτος τερμάτισε 20ος με νέο ελληνικό ρεκόρ κλασικής διαδρομής (2:19.55).

Η IAAF στη συνέχεια προχώρησε στη δημιουργία των "Golden Gran Prix", στα οποία όμως δεν συμπεριέλαβε τον μαραθώνιο. Έτσι ο διεθνής χρυσός μαραθώνιος δεν είχε συνέχεια.

Ο "Ανοιχτός" ή "Λαϊκός" Μαραθώνιος 1972 ως 1978[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Από το 1972 έγιναν σημαντικές οργανωτικές αλλαγές. Ο Διεθνής Μαραθώνιος μετατράπηκε σε ετήσιο και η διεξαγωγή του μεταφέρθηκε ξανά στον Οκτώβριο. Επίσης, επιτράπηκε η συμμετοχή σε μη συστηματικούς αθλητές. Ο αγώνας ονομάστηκε "Ανοικτός" και από το 1974 που έπεσε η χούντα: "Λαϊκός Μαραθώνιος". Σταδιακά ο αριθμός των συμμετοχών αυξήθηκε σε σημείο που δεν ήταν δυνατόν να καταγραφεί επακριβώς. Την επόμενη χρονιά, όμως, συνεχίστηκε και ο "Διεθνής Μαραθώνιος της Ολυμπιακής ημέρας", στις 6 Απριλίου, με αποτέλεσμα να υπάρχουν δύο διεθνείς μαραθώνιοι στην κλασική διαδρομή ως το 1980.

Στην πρώτη διοργάνωση με τη νέα της μορφή, στις 30 Οκτωβρίου 1972, μετείχαν μόνο Έλληνες (22) και Φινλανδοί (57), συνολικά 79 αθλητές, με νικητή το Γιάννη Βιρβίλη. Τη 2η χρονιά, στις 20 Οκτωβρίου 1973, έλαβαν μέρος 164 άτομα: 57 Φινλανδοί, 22 Έλληνες και ένας Ελβετός. Στην 3η διοργάνωση, την πρώτη μετά την πτώση της χούντας, που έγινε στις 19 Οκτωβρίου 1974, ο αριθμός αθλητών πολλαπλασιάζεται (650 άτομα) ενώ για πρώτη φορά μετείχαν και γυναίκες. Η πρώτη νικήτρια ήταν η Γερμανίδα Εύα-Μαρία Βέστφαλ με χρόνο 3:55.56, ενώ πρώτη Ελληνίδα η Ζωζώ Χριστοδούλου του ΑΟ Φιλοθέης με 5:01.20, που θεωρείται το πρώτο επίσημο ελληνικό ρεκόρ γυναικών. Από το 1976 αυξάνεται και η ποικιλία των χωρών προέλευσης των συμμετεχόντων: 845 αθλητές και αθλήτριες από δέκα χώρες. Το 1978 οι συμμετοχές ξεπέρασαν τους 1100 αθλητές αλλά η διοργάνωση απέτυχε παταγωδώς, αφού πολλοί δρομείς ξεκίνησαν πριν δοθεί το σύνθημα από τον αφέτη, με αποτέλεσμα να εμποδιστούν οι κανονικοί αθλητές, και να υπάρχει αμφισβήτηση για τους τελικούς νικητές.

Ο εμπορικός "Οriginal Run" 1979 ως 1983[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η αύξηση του αριθμού των συμμετοχών, αύξησε και την όρεξη για την εμπορική εκμετάλλευση του αγώνα. Από το 1979 η διεξαγωγή του αγώνα ανατέθηκε στην ιδιωτική εταιρία "Mondial Tours", η οποία τον ονόμασε "Τhe Οriginal Run" και τον διαφήμισε στο εξωτερικό. Οι συμμετέχοντες όφειλαν να πληρώσουν για να πάρουν μέρος και γιαυτό καθιερώθηκε η ονομασία "Εμπορικός Μαραθώνιος". Πάντως, ο αριθμός των συμμετοχών ήταν σταθερά πάνω από 1000 άτομα, αλλά η ποιότητα των αθλητών μειωνόταν, όπως προκύπτει και από τους χρόνους των νικητών. Σταδιακά, ο αριθμός των πρωταθλητών που μετείχαν μειωνόταν, ενώ υπήρχε μεγάλη εσωτερική αντίδραση από τους Έλληνες αθλητές, με αποκορύφωμα το 1982 που οι περισσότεροι απείχαν, μιας και το έτος αυτό εκτός από τον αυθεντικό (original) του Οκτωβρίου, έγινε και δεύτερος εμπορικός μαραθώνιος, με την ονομασία "Χρυσός Μαραθώνιος", στις 7 Μαρτίου, με χορηγό τη "Citizen".

Το 1983 συνέβη το παράδοξο να διεξαχθούν ταυτόχρονα δυο αγώνες στις 8 Οκτωβρίου: ο διεθνής "Οriginal Run", τον οποίο πλέον δεν υποστήριζε ούτε ο ΣΕΓΑΣ και ο "1ος Λαϊκός Μαραθώνιος στη μνήμη του Γρηγόρη Λαμπράκη", στον οποίο μετείχαν μόνο Έλληνες. Αυτή ήταν η τελευταία διοργάνωση του "Οriginal Run". Σε αυτή υπήρξαν πολλά οργανωτικά προβλήματα, στην τροφοδοσία των αθλητών με υγρά στη διάρκεια της διαδρομής. Είναι χαρακτηριστικό πως το τιμώμενο πρόσωπο των αγώνων, η Νορβηγίδα ολυμπιονίκης Γκρέτε Βάις, σταμάτησε στο 25ο χιλιόμετρο. Αργότερα δήλωσε πως το πρόγραμμά της περιλάμβανε αγώνα μόνο 25 χλμ.

Διεθνής Μαραθώνιος "Γρ. Λαμπράκης" (από 1983)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Από το 1983 ο ΣΕΓΑΣ ανέλαβε και πάλι τη διοργάνωση του Διεθνούς Μαραθωνίου και από τη χρονιά αυτή ξεκινά η αρίθμηση του αγώνα. Τον αφιέρωσε στη μνήμη του Έλληνα βαλκανιονίκη και ειρηνιστή πολιτικού Γρηγόρη Λαμπράκη. Η διοργάνωση έχει μικτό χαρακτήρα, τόσο για πρωταθλητές όσο και για μη ανταγωνιστικούς δρομείς και έχει καθιερωθεί να διεξάγεται τη δεύτερη Κυριακή του Νοεμβρίου. Επίσης, κάποιες χρονιές διεξάγεται παράλληλα και το πανελλήνιο πρωτάθλημα μαραθωνίου καθώς και λαϊκοί αγώνες πέντε και δέκα χιλιομέτρων. Αν και ξεκίνησε ως αγώνας κατά της εμπορευματοποίησης, από το 2001 ο ΣΕΓΑΣ συνεργάζεται με χορηγούς.

Ρεκόρ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ρεκόρ κλασικής διαδρομής[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ημερομηνία Ανδρών Χρόνος Ημερομηνία Γυναικών Χρόνος
9 Νοεμβρίου 2014 Flag of Kenya.svg Φέλιξ Κίπτσιρτσιρ Κάντι 2:10:36 22 Αυγούστου 2004 Flag of Japan.svg Mιζούκι Νογκούτσι* 2 ώρες 26:20

*Σημειώθηκε κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών αγώνων 2004

Ρεκόρ αγώνων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ημερομηνία Ανδρών Χρόνος Ημερομηνία Γυναικών Χρόνος
9 Νοεμβρίου 2014 Flag of Kenya.svg Φέλιξ Κίπτσιρτσιρ Κάντι 2:10:36 2 Νοεμβρίου 2010 Flag of Lithuania.svg Ράσα Ντραζνταουσκάιτε 2:31:06

Οι νικητές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Περίοδος 1955 ως 1965[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Έτος Νικητής Χρόνος
1955 Flag of Finland.svg Βέικο Κάρβονεν 2:27:30
1957 Flag of SFR Yugoslavia.svg/Flag of Serbia.svg Φράνιο Μίχαλιτς 2:26:27.8
1959 Flag of Finland.svg Έινο Όκσανεν 2:26:30
1961 Flag of Ethiopia.svg Αμπέμπε Μπικίλα 2:23:44
1963 Flag of the United States.svg Λίοναρντ "Μπάντι" Έντελεν 2:23:06
1965 Flag of Hungary.svg Γιόζεφ Σούτο 2:30:40

Περίοδος 1967 ως 1980 (Απριλίου) και 1982[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Έτος Νικητής Χρόνος
Ολυμπιακής Ημέρας
1967 Flag of East Germany.svg Γιούργκεν Μπους 2:20:40
1968 Flag of Italy.svg Πάολο Ακαπούτο 2:27:10
1969 Flag of the United Kingdom.svg Μπιλ Άντκοκς 2:11:07.2
1970 Flag of Turkey.svg Ισμαήλ Ακτσάι 2:25:31
1971 Flag of Japan.svg Άκιο Ουσάμι 2:19:25
1972* Flag of Greece.svg Χρήστος Μήτσικας 2:32:53
1973 Flag of the United Kingdom.svg Κόλιν Κίρκχαμ 2:16:45
1974 Flag of the United Kingdom.svg Ίαν Τόμσον 2:13:50
1975 Flag of the Soviet Union.svg Γιούρι Λάπτιεφ 2:25:27
1976 Flag of Romania.svg Νταμιάν Μίρτσεα 2:27:37
1977 Flag of Greece.svg Φάνης Τσιμιγκάτος 2:39:56
1978 Flag of the Soviet Union.svg Νικολάι Πένζιν 2:21:40
1979 Flag of Turkey.svg Βελί Μπαλί 2:28:04
1980 Flag of the Soviet Union.svg Βλαντίμιρ Ποντόκοφ 2:20:52
Χρυσός Μαραθώνιος
1982**** Flag of Mexico.svg Ροδόλφο Γκόμες 2:11:49

Περίοδος 1972 ως 1983 (Οκτωβρίου)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Έτος Νικητής Χρόνος Νικήτρια Χρόνος
Λαϊκός Μαραθώνιος
Λαϊκός Μαραθώνιος
1972 Flag of Greece.svg Γιάννης Βιρβίλης 2:26:26 Δεν διεξήχθη
1973 Flag of Finland.svg Γιούκο Κούχα 2:32;26 Δεν διεξήχθη
1974 Flag of Greece.svg Φάνης Τσιμιγκάτος 2:29:31 Flag of Germany.svg Εύα-Μαρία Βέστφαλ 3:55:56
1975 Flag of Greece.svg Φάνης Τσιμιγκάτος 2:35:39 Flag of the Netherlands.svg Κόρι Κόνινγκς 3:16:13
1976 Flag of Switzerland.svg Έντγκαρ Φρίντλι 2:33:50 Flag of the United States.svg Μελίσα Χέντρικσεν 3:35:45
1977 Flag of Ethiopia.svg Κέμπεντε Μπάλτσα 2:14:40.8 Flag of Sweden.svg Κριστίνα Γιόχανσον 3:05:53
1978 Flag of Finland.svg Μάτι Κόλιονεν** 2:37:23 Flag of Greece.svg Αλεξάνδρα Φίλη 4:47:00
The Original Run
The Original Run
1979 Flag of the United Kingdom.svg Ρίτσαρντ Μπελκ 2:31:21 Flag of Switzerland.svg Γκάμπι Μπίρερ 3:34:21
1980 Flag of France.svg Ζαν-Πολ Ντιντίμ 2:34:32 Flag of the United States.svg Αρλίν Φόλκμερ 3:17:07
1981 Flag of Greece.svg Γιάννης Κούρος 2:32:50 Flag of Denmark.svg Μπρίτα Σόρενσεν 3:16:00
1982 Flag of the United States.svg Ρικ Κάλισον 2:27:29 Flag of Denmark.svg Έλα Γκριμ 3:07:41
1983*** Flag of the United Kingdom.svg Μάρτιν Μακάρθι 2:25:34 Flag of Denmark.svg Χάνε Γιένσεν 3:20:48

*Ο αγώνας της 6ης Απριλίου 1972 δεν ήταν διεθνής.
** Τα αποτελέσματα του αγώνα ανδρών του Οκτωβρίου 1978 είναι αμφισβητήσιμα, διότι στην εκκίνηση επικράτησε πανδαιμόνιο και πάνω από εκατό δρομείς ξεκίνησαν πριν από την πιστολιά του αφέτη. Πολλούς από αυτούς οι κριτές τους σταμάτησαν στη διάρκεια της διαδρομής ή τους ακύρωσαν κατά την άφιξή τους στο Παναθηναϊκό Στάδιο. Κάποιοι αναφέρουν ως νικητή τον Αυστραλό Ντάνι Φλυν με χρόνο 2:27:22, αλλά επισήμως νικητής ανακηρύχθηκε ο Κόλιονεν.[7] Το αποτέλεσμα του αγώνα γυναικών δεν αμφισβητείται.
*** Το 1983 ο διεθνής μαραθώνιος "Original Run" διεξήχθη σχεδόν ταυτόχρονα (ξεκίνησε μια ώρα αργότερα) με τον 1ο Μαραθώνιο "Γρ. Λαμπράκης", στον οποίο μετείχαν μόνο Έλληνες αθλητές. Από το 1984 ο μαραθώνιος στη μνήμη του Λαμπράκη έγινε διεθνής και αντικατέστησε τον εμπορικό "Original Run".
**** Στον αγώνα αυτό ο Έλληνας Φάνης Τσιμιγκάτος με 2:19.55 (20η θέση) πέτυχε ελληνικό ρεκόρ κλασικής διαδρομής.

Διεθνής Μαραθώνιος "Γρηγόρης Λαμπράκης"[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Έτος Νικητής Χρόνος Νικήτρια Χρόνος
1983* Flag of Greece.svg Φάνης Τσιμιγκάτος 2:28:18 Flag of Greece.svg Σοφία Μπαξεβάνη 3:31:49
1984 Flag of South Africa.svg Λέον Σβάνεπντελ 2:28:53 Flag of the United States.svg Μπάρμπαρα Μπάζλελ 2:58:56
1985 Flag of Sweden.svg Μίκαελ Χιλ 2:26:20 Flag of the United Kingdom.svg Έρικα Φράνσις 3:04:40
1986 Flag of Belgium.svg Γιος Βαν ντε Φάτερ 2:27:22 Flag of Norway.svg Σίγκνε Βαρπ 3:06:58
1987 Flag of the United Kingdom.svg Κέβιν Φλάναγκαν 2:25:14 Flag of the Soviet Union.svg Ιρίνα Μπογκατσόβα 2:43:37
1988 Flag of the Soviet Union.svg Φεντόρ Ριζόφ 2:17:33 Flag of Greece.svg Μάγδα Πουλημένου 2:50:59
1989 Flag of the Netherlands.svg Γιαν Βαν Ριχόβεν 2:23:19 Flag of the United States.svg Λέσλι Λιούις 2:37:42
1990 Flag of Sweden.svg Όλοφ Γιόχαν Ένγκχολμ 2:26:33 Flag of New Zealand.svg Πριου Τέιλορ 2:59:15
1991 Flag of Greece.svg Θοδωρής Φωτόπουλος 2:28:18 Flag of Greece.svg Σοφία Σωτηριάδου 2:59:29
1992 Flag of Greece.svg Χρήστος Ντούμας 2:31:15 Flag of Japan.svg Ρέικο Χιροσάβα 3:05:24
1993 Flag of Greece.svg Νίκος Πολιάς 2:28:12 Flag of Greece.svg Παναγιώτα Πετροπούλου 3:15:56
1994 Flag of Greece.svg Χρήστος Ντούμας 2:35:00 Flag of Greece.svg Κλαίρη Σταυροπούλου 3:21:32
1995 Flag of Greece.svg Νίκος Πολιάς 2:27:27 Flag of Greece.svg Παναγιώτα Νικολακοπούλου 2:59:45
1996 Flag of Greece.svg Νικήτας Μαρκάκης 2:33:15 Flag of Greece.svg Παναγιώτα Πετροπούλου 2:56:42
1997 Flag of Greece.svg Γεράσιμος Κόκοτος 2:31:47 Flag of the United States.svg Μελίσα Χούρτα 2:54:43
1998 Flag of Greece.svg Νίκος Πολιάς 2:18:38 Flag of the United States.svg Τζόι Σμιθ 2:50:52
1999 Flag of Japan.svg Γιονεχάρα Μασάτο 2:18:35 Flag of Japan.svg Ταμάκι Οκούνο 2:46:46
2000 Flag of Greece.svg Νίκος Πολιάς 2:20:50 Flag of Greece.svg Γεωργία Αμπατζίδου 2:53:00
2001 Flag of Kenya.svg Νόα Μπορ 2:19:25 Flag of Germany.svg Σόνια Όμπερεμ 2:36:14
2002 Flag of Kenya.svg Μάρκ Σάινα 2:18:19 Flag of Germany.svg Σόνια Όμπερεμ 2:37:28
2003 Flag of Tanzania.svg Μπάγιο Ζεντεμπάγιο 2:16:59 Flag of the Netherlands.svg Νάντια Βίζενμπεργκ 2:43:18
2004 Flag of Kenya.svg Φρέντερικ Τσερόνο 2:15:30 Flag of Ethiopia.svg Ζίνας Αλέμου 2:41:12
2005 Flag of Kenya.svg Τζέιμς Σάινα 2:16:05 Flag of Ethiopia.svg Σισάι Μεάσο 2:38:39
2006 Flag of Kenya.svg Χάρι Ταρούς 2:17:46 Flag of Japan.svg Τσικάκο Ογκούσι 2:40:47
2007 Flag of Kenya.svg Μπέντζαμιν Κίπροτιτς 2:14:40 Flag of Russia.svg Σβετλάνα Πονομαρένκο 2:33:19
2008 Flag of Kenya.svg Πολ Λεκούραα 2:12:42 Flag of Japan.svg Μάι Ταγκάμι 2:36:58
2009 Flag of Kenya.svg Γιοσαφάτ Κιπκουρούι 2:13:44 Flag of Japan.svg Ακέμι Οζάκι 2:39:56
2010 Flag of Kenya.svg Ράιμοντ Κιμουτάι Μπετ 2:12:40 Flag of Lithuania.svg Ράσα Ντραζνταουσκάιτε 2:31:06
2011 Flag of Morocco.svg Αμπντελκερίμ Μπούμπκερ 2:11:40 Flag of Ethiopia.svg Γιάντο Έλφνεσε Μελάκου 2:35:25
2012 Flag of Kenya.svg Ράιμοντ Κιμουτάι Μπετ 2:11:35 Flag of Kenya.svg Κονσαλάτερ Τσεμτάι Γιάνταα 2:40:00
2013 Flag of Kenya.svg Γιέγκο Χίλαρι Κιπκόγκεϊ 2:13:55 Flag of Kenya.svg Νάνσι Τζόαν Ρότιτς 2:41:34
2014 Flag of Kenya.svg Φέλιξ Κίπτσιρτσιρ Κάντι 2:10:36 Flag of Kenya.svg Ναόμι Τζέπκοσγκεϊ Μάιγιο 2:41:05

*Στον 1ο Μαραθώνιο "Γρ. Λαμπράκης" το 1983 μετείχαν μόνο Έλληνες αθλητές και διεξήχθη ταυτόχρονα με το διεθνή μαραθώνιο "Original Run", ο οποίος ξεκίνησε μια ώρα αργότερα. Από το 1984 ο μαραθώνιος στη μνήμη του Λαμπράκη έγινε διεθνής και αντικατέστησε τον εμπορικό "Original Run". Η αρίθμηση του "Ατhens Classic Marathon" ξεκινά από το 1983.

Νικητές ανά χώρα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Χώρα Ανδρών Γυναικών Σύνολο
Flag of Greece.svg Ελλάδα* 15 9 24
Κένυα Κένυα 12 3 15
Flag of the United States.svg ΗΠΑ 2 6 8
Ιαπωνία Ιαπωνία 2 5 7
Flag of Denmark.svg Δανία 0 3 3
Αιθιοπία Αιθιοπία 2 3 5
Γερμανία Γερμανία 0 3 3
Flag of the Netherlands.svg Ολλανδία 1 2 3
Νότια Αφρική Νότια Αφρική 2 0 2
ΕΣΣΔ ΕΣΣΔ 4 1 5
Σουηδία Σουηδία 2 1 3
Ελβετία Ελβετία 1 1 2
Flag of the United Kingdom.svg Ηνωμένο Βασίλειο 6 1 7
Λαϊκή Δημοκρατία της Γερμανίας Ανατολική Γερμανία 1 0 1
Flag of Hungary.svg Ουγγαρία 1 0 1
Βέλγιο Βέλγιο 1 0 1
Flag of France.svg Γαλλία 1 0 1
Flag of Lithuania.svg Λιθουανία 0 1 1
Νορβηγία Νορβηγία 0 1 1
Νέα Ζηλανδία Νέα Ζηλανδία 0 1 1
Ρωσία Ρωσία 0 1 1
Σοσιαλιστική Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας Γιουγκοσλαβία 1 0 1
Τανζανία Τανζανία 1 0 1
Μαρόκο Μαρόκο 1 0 1
Φινλανδία Φινλανδία 4 0 4
Flag of Turkey.svg Τουρκία 2 0 2
Μεξικό Μεξικό 1 0 1
Flag of Italy.svg Ιταλία 1 0 1
Ρουμανία Ρουμανία 1 0 1
  • Σημείωση: Από 1973 ως 1980 και το 1982 υπήρχαν 2 διεθνείς αγώνες:
    τον Απρίλιο (Α) και τον Οκτώβριο (Ο).

Πολυνίκεις αθλητές-αθλήτριες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αθλητής Χώρα Νίκες Έτη
Φάνης Τσιμιγκάτος* Flag of Greece.svg Ελλάδα 4 1974 (Ο), 1975 (Ο), 1977 (Α), 1983
Νίκος Πολιάς Flag of Greece.svg Ελλάδα 4 1993, 1995, 1998, 2000
Χρήστος Ντούμας Flag of Greece.svg Ελλάδα 2 1992, 1994
Ράιμοντ Κιμουτάι Μπετ Κένυα Κένυα 2 2010, 2012
Αθλήτρια Χώρα Νίκες Έτη
Παναγιώτα Πετροπούλου Flag of Greece.svg Ελλάδα 2 1993, 1996
Σόνια Όμπερεμ Γερμανία Γερμανία 2 2001, 2002

*Σημείωση: Συμπεριλαμβάνονται και οι νίκες του 1983 στον 1ο αγώνα
εις μνήμην Γρ. Λαμπράκη που μετείχαν μόνο Έλληνες.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Newsit Ρεκόρ συμμετοχών φέτος στον 28ο Μαραθώνιο που ξεπέρασε τις 20.000 συμμετοχές
  2. naftemporiki Με ρεκόρ συμμετοχής η εκκίνηση του 28ου Κλασικού Μαραθώνιου
  3. εφ. "Ακρόπολις", 19/7/1939, ψηφ. σελ. 113.
  4. εφ. "Ασύρματος", 9/10/1939.
  5. Ηρακλής Αθανασόπουλος, "Μαραθώνιος και Μαραθώνας", σσ. 249-250.
  6. "Αθλητική Ηχώ", 3/10/1955.
  7. "Αθλητική Ηχώ", 10/10/1978.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Ηρακλής Αθανασόπουλος, "Μαραθώνιος και Μαραθώνας", Αθήνα 2010.
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Athens Classic Marathon της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).