Ιωάννης Α΄ της Πορτογαλίας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Ιωάννης Α'
JohnI-Portugal.jpg
Περίοδος εξουσίας
6 Απριλίου 138514 Αυγούστου 1433
Στέψη 6 Απριλίου 1385
Κοΐμπρα
Προκάτοχος Φερδινάνδος Α΄ της Πορτογαλίας
Διάδοχος Εδουάρδος της Πορτογαλίας
Οίκος Οίκος των Αβίς
Γέννηση 11 Απριλίου 1357 (1357-04-11)
Λισαβόνα, Πορτογαλία
Θάνατος 14 Αυγούστου 1433 (76 ετών)
Λισαβόνα, Πορτογαλία
Τόπος ταφής Μονή Μπατάλια, Λεϊρία, Πορτογαλία
Πατέρας Πέτρος Α΄ της Πορτογαλίας
Μητέρα Τερέζα Λουρένκο
Σύζυγος Φιλίππη του Λάνκαστερ
Επίγονοι Εδουάρδος της Πορτογαλίας
Πέτρος, δούκας της Κοΐμπρα
Ερρίκος ο Θαλασσοπόρος
Ινφάντα Ισαβέλλα, δούκισσα της Βουργουνδίας
Φερνάνδος, ο Άγιος Πρίγκηπας
Αλφόνσος, 1ος δούκας της Μπραγκάνζα
και άλλοι
Θρησκεία Ρωμαιοκαθολικός

Ο Ιωάννης Α΄ της Πορτογαλίας ή Ιωάννης ο Καλός ή Ιωάννης ο Μέγας (Λισσαβώνα, 11 Απριλίου 135714 Αυγούστου 1433) ήταν βασιλιάς της Πορτογαλίας και της Αλγκάρβε (13851433) και ο πρώτος που χρησιμοποίησε τον τίτλο του Λόρδου της Θέουτα.

Ήταν νόθος γιος του βασιλιά της Πορτογαλίας Πέτρου Α΄ του δίκαιου και της Τερέζα Λουρένκο, μιας ευγενούς από την Γαλικία. Το 1364, ο πατέρας του δημιούργησε για λογαριασμό του το τάγμα της Αβίς. Έγινε βασιλιάς μετά την κρίση που ξέσπασε (13831385). Με τον θάνατο του μεγαλύτερου ετεροθαλούς αδελφού του Φερδινάνδου Α΄ (1383) χωρίς να αφήσει γιους, έγιναν εκτενείς προσπάθειες να περάσει ο θρόνος στην κόρη του, Βεατρίκη, που είχε παντρευτεί τον βασιλιά της Καστίλλης Ιωάννη Α΄. Αυτό προκάλεσε την αντίδραση των Πορτογάλων, που δεν ήθελαν να ενωθεί το στέμμα της χώρας τους με αυτό της Καστίλης.

Βασιλιάς της Πορτογαλίας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ακολούθησε περίοδος αναρχίας ως τις 6 Απριλίου 1385, καθώς το βασιλικό συμβούλιο στην Κόιμπρα έδωσε το στέμμα στον αρχηγό του τάγματος της Αβίς τον ινφάντη Ιωάννη Α΄, ετεροθαλή αδελφό του Ιωάννη. Ο Ιωάννης Α΄ της Καστίλης εξοργισμένος συμμάχησε με το γαλλικό ιππικό και ετοιμάστηκε για επίθεση στην Πορτογαλία, ενώ αντίθετα ο Ιωάννης της Πορτογαλίας είχε την υποστήριξη των Άγγλων. Στις κρίσιμες μάχες που δόθηκαν στην συνέχεια, ιδιαίτερα στην μάχη της Αλζουμπαρότα (14 Αυγούστου 1385), ο στρατός της Καστίλλης γνώρισε ολοκληρωτική συντριβή και ο βασιλιάς τους Ιωάννης αναγκάστηκε να υποχωρήσει αναγνωρίζοντας την κυριαρχία του Ιωάννη στην Πορτογαλία.

Στις 11 Φεβρουαρίου 1387 ο Ιωάννης παντρεύτηκε την Φιλίππη του Λάνκαστερ, κόρη του Ιωάννη της Γάνδης, που είχε αποδειχτεί ένας αληθινός σύμμαχος στον αγώνα του με την Καστίλλη. Μετά τον θάνατο του Ιωάννη Α΄ της Καστίλλης (1390) χωρίς να αφήσει απογόνους με την Βεατρίκη, ο Ιωάννης Α΄ της Πορτογαλίας επιθυμώντας πάντοτε την ειρήνη δεν ενόχλησε την χώρα. Η μόνη στρατιωτική εκστρατεία που έκανε στην διάρκεια της βασιλείας του ήταν η κατάκτηση της Θέουτα (1465), μια, πόλη στρατηγικής σημασίας, προκειμένου να ελέγξει τις ακτές της Αφρικής.

Σύγχρονοι συγγραφείς του τον αναφέρουν σαν καλλιεργημένο μονάρχη με βαθιά εκπαίδευση. Η αγάπη του για την γνώση πέρασε και στους γιους του: ο διάδοχος του, Εδουάρδος, ήταν ποιητής και συγγραφέας, ο Πέτρος, δούκας της Κόιμπρα, ήταν ένας από τους πιο μορφωμένους πρίγκιπες της εποχής του, ενώ ο τρίτος γιος του, Ερρίκος ο Θαλασσοπόρος, έγινε διάσημος για τις ναυτικές του ανακαλύψεις. Το 1430 η κόρη του Ισαβέλλα παντρεύτηκε τον Φίλιππο τον καλό, δούκα της Βουργουνδίας.

Κληρονόμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Με την Ινές Πέρες Εστέβεζ (13501400)
    • Ινφάντης Αλφόνσο (13771461)
    • Ινφάντα Βεατρίκη (13821439)


Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα John I of Portugal της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).