Αλφόνσος Α΄ της Πορτογαλίας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Αφόνσο Α΄
AfonsoI-P.jpg
Αφόνσο Ενρίκες, από έργο του 17ου αι.
Περίοδος εξουσίας
26 Ιουλίου 1139 – 6 Δεκεμβρίου 1185
Στέψη 26 Ιουλίου 1139
Διάδοχος Σάντσο Α΄
Κόμης της Πορτογαλίας
Περίοδος εξουσίας
1112–1139
Προκάτοχος Ερρίκος, Κόμης της Πορτογαλίας
Οίκος Οίκος της Βουργουνδίας
Γέννηση 25 Ιουνίου 1109
Κομητεία της Πορτογαλίας
Θάνατος 6 Δεκεμβρίου 1185 (76 ετών)
Κοΐμπρα, Βασίλειο της Πορτογαλίας
Πατέρας Ερρίκος, Κόμης της Πορτογαλίας
Μητέρα Θηρεσία, Κόμισσα της Πορτογαλίας
Σύζυγος Μαφάλντα της Σαβοΐας
Επίγονοι Ουρράκα, Βασίλισσα της Λεόνης
Σάντσο Α΄ της Πορτογαλίας
Θηρεσία, Κόμησσα της Φλάνδρας
Θρησκεία Ρωμαιοκαθολικός

Ο Αφόνσο Ενρίκες[1][2] ή Αλφόνσος Α΄ της Πορτογαλίας (1109 - 6 Δεκεμβρίου 1185) ήταν ο πρώτος βασιλιάς της Πορτογαλίας και ιδρυτής του βασιλείου της (1139 - 1185). Κέρδισε από τους Μαυριτανούς το προσωνύμιο ο Κατακτητής (πορτογ. o Conquistador).

Ήταν γιος του Ερρίκου, κόμη της Πορτογαλίας, και της Θηρεσίας της Λεόν, κόμισσας της Πορτογαλίας, κόρης του βασιλιά της Καστίλης και της Λεόν, Αλφόνσου ΣΤ΄. Αναγνωρίστηκε βασιλιάς αμέσως μετά τη μάχη του Ουρίκε.

Στο τέλος του 11ου αι. στην Ιβηρική χερσόνησο παρατηρείτο το γεγονός της έξωσης των μουσουλμάνων από αυτήν. Ενώ άλλοι Ευρωπαίοι ηγεμόνες ασχολούνταν με σταυροφορίες, ο βασιλιάς της Καστίλης Αλφόνσος ΣΤ΄ κάλεσε Γάλλους ευγενείς προκειμένου να τον βοηθήσουν στον σκοπό αυτό. Σε αντάλλαγμα έδωσε στους αρχηγούς των αποστολών αυτών τις κόρες του για συζύγους ή βασιλικά προνόμια. Την κόρη του Ουρράκα την πάντρεψε με τον Ραϊμόνδο της Βουργουνδίας, ενώ την άλλη του κόρη, Τερέζα, με τον Ερρίκο της Βουργουνδίας. Πήρε σαν προίκα την κομητεία της Πορτογαλίας.

Από τους τρεις γιους επέζησε μόνο ο Αλφόνσο Ενρίκες, που τον διαδέχθηκε στην κομητεία της Πορτογαλίας (1112) υπό την επίβλεψη της μητέρας του. Οι σχέσεις του με την μητέρα του φάνηκαν από την αρχή ότι θα ήταν δύσκολες: σε ηλικία μόλις 11 ετών ήρθε σε σύγκρουση μαζί της, υποστηρίζοντας τον εχθρό της, αρχιεπίσκοπο της Μπράγκα. Η Τερέζα εξόρισε και τους δύο και το 1122, στα 14 του, στην ηλικία ενηλικίωσης για εκείνη την εποχή, ο Αλφόνσο ετοίμασε στρατό προκειμένου να ανακαταλάβει τα εδάφη του. Στην μάχη του Σάο Μαμέντε (1128) κατατρόπωσε τα στρατεύματα της μητέρας του, που την εξόρισε και την έκλεισε σε μοναστήρι.

Στη συνέχεια (1129) νίκησε τον σύμμαχο της μητέρας του Αλφόνσο Ζ΄ της Καστίλης, ανακηρύσσοντας τον εαυτό του πρίγκηπα της Πορτογαλίας.

Αναγνώριση του βασιλείου της Πορτογαλίας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στη μάχη του Ουρίκε (1139) πέτυχε αποφασιστική νίκη κατά των μουσουλμάνων και ανακηρύχθηκε από τον στρατό του βασιλιάς της Πορτογαλίας. Έπρεπε στη συνέχεια να αναγνωριστεί από τους γείτονες βασιλείς, τον Πάπα και την Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία. Παντρεύτηκε την Μαφάλντα της Σαβοΐας, κόρη του κόμη Αμεδαίου Γ΄ της Σαβοΐας. Προσέφερε στην εκκλησία πολλές υπηρεσίες, χτίζοντας πολλά μοναστήρια και έδωσε προνόμια σε θρησκευτικά τάγματα και το 1143 έστειλε επιστολή στον Πάπα Ιννοκέντιο Β΄ για να δηλώσει την πλήρη υποταγή αυτού και του βασιλείου του, υποσχόμενος να διώξει τους μουσουλμάνους από την Ιβηρική χερσόνησο. Το 1147 κατατρόπωσε ξανά τους μουσουλμάνους, κερδίζοντας αυτή τη φορά όλη την περιοχή νότια του ποταμού Τάγου.

Ο βασιλιάς Αλφόνσος Ζ΄ της Καστίλης τον έβλεπε περισσότερο σαν επαναστάτη, παρά σαν έναν ανεξάρτητο βασιλιά. Τα επόμενα χρόνια όμως, ο Αλφόνσος Α' μπλέχτηκε σε πόλεμο με την Αραγωνία και τάχθηκε με το μέρος των Αραγωνέζων. Στην ειρηνική συνθήκη του Ζαμόρα που ακολούθησε (1143) το βασίλειο της Λεόν αναγνώρισε το βασίλειο της Πορτογαλίας σαν ανεξάρτητο.

Το 1169 ο Αλφόνσος ακρωτηριάστηκε πέφτοντας από το άλογό του, και συνελήφθη αιχμάλωτος από τους στρατιώτες της Λεόν. Οι Πορτογάλοι αναγκάστηκαν να προσφέρουν σαν λύτρα για την απελευθέρωση του βασιλιά τους τις τελευταίες κατακτήσεις του στη Γαλικία. Τελικά το 1179 ο Πάπας Αλέξανδρος Γ΄ αναγνώρισε το βασίλειο της Πορτογαλίας ως ανεξάρτητο και τον Αλφόνσο ως τον πρώτο κληρονομικό βασιλιά. Το 1184, παρά τη μεγάλη του ηλικία, μπόρεσε να απελευθερώσει τον γιο του, Σάντσο, που πολιορκείτο από τους μουσουλμάνους στο Σανταρέμ.

Κληρονόμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Με την σύζυγο του Μαφάλντα της Σαβοΐας απέκτησε:

  • Ουρράκα, πρηγκίπισσα της Πορτογαλίας (11511188) που παντρεύτηκε τον βασιλιά της Λεόν Φερδινάνδο Β΄
  • Σάντσο Α΄ της Πορτογαλίας
  • Τερέζα πριγκίπισσα της Πορτογαλίας (11571218) που παντρεύτηκε στον πρώτο γάμο της τον Φίλιππο Α΄ της Φλάνδρας και στην συνέχεια τον Εύδη Γ΄ της Βουργουνδίας.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Wikinews-logo.svg
Τα Βικινέα έχουν ειδήσεις που σχετίζονται με το θέμα:
  1. Τραγικοί έρωτες που έγραψαν… ιστορία! - 4. Ines de Castro και πρίγκιπας Pedro protothema.gr
  2. Αφόνσο paideiaonline.gr



Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Afonso I of Portugal της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).