Τζίλιαν Άντερσον

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Τζίλιαν Άντερσον
Gillian Anderson Berlinale 2017.jpg
Γενικές πληροφορίες
Όνομα στη
μητρική γλώσσα
Gillian Anderson (Αγγλικά)
Γέννηση9  Αυγούστου 1968[1][2][3][4][5][6][7][8][5][9][10]
Σικάγο[11]
ΚατοικίαΛονδίνο
Χώρα πολιτογράφησηςΗνωμένες Πολιτείες Αμερικής
Ηνωμένο Βασίλειο
Εκπαίδευση και γλώσσες
Ομιλούμενες γλώσσεςΑγγλικά[12]
ΣπουδέςΠανεπιστήμιο ΝτεΠολ (1986–1990)
City High-Middle School (έως 1986)
Πανεπιστήμιο Κορνέλ (1987)
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότηταηθοποιός τηλεόρασης
ηθοποιός ταινιών
σκηνοθέτρια ταινιών κινηματογράφου
σεναριογράφος
ηθοποιός φωνής
ακτιβίστρια ανθρωπίνων δικαιωμάτων
τραγουδίστρια
ηθοποιός θεάτρου
ηθοποιός[13]
Περίοδος ακμής1986
Πολιτική τοποθέτηση
Πολιτικό κόμμα/ΚίνημαΔημοκρατικό Κόμμα των ΗΠΑ
Οικογένεια
ΣύζυγοςΚλιντ Κλοτζ (1994–1997)
Τζούλιαν Οζάν (2004–2006)
Αξιώματα και βραβεύσεις
ΒραβεύσειςTheatre World Award (1991)[14]
Χρυσή Σφαίρα Καλύτερου Α' γυναικείου ρόλου σε δραματική σειρά (1996)
Βραβείο Σωματείου Ηθοποιών Καλύτερης γυναικείας ερμηνείας σε δραματική σειρά (1996)
Βραβείο Σωματείου Ηθοποιών Καλύτερης γυναικείας ερμηνείας σε δραματική σειρά (1997)
Βραβείο Έμμυ Ζώνης Υψηλής Τηλεθέασης Καλύτερου Α' γυναικείου ρόλου σε δραματική σειρά (1997)
BIFA Award for Best Performance by an Actress in a British Independent Film (2000)
Αξιωματικός του Τάγματος της Βρετανικής Αυτοκρατορίας (2016)[15]
Αστέρι στη Λεωφόρος της Δόξας του Χόλυγουντ (8  Ιανουαρίου 2018)[16]
Ιστότοπος
http://gilliananderson.ws
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Η Τζίλιαν Άντερσον (Gillian Anderson, γενν. 9 Αυγούστου 1968) είναι Αγγλοαμερικανή ηθοποιός της τηλεόρασης, του θεάτρου και του κινηματογράφου. Είναι γνωστή για τον ρόλο της ως δυναμική σκεπτικίστρια πράκτορας του FBI Ντέινα Σκάλι (Dana Scully) στη διάσημη παγκοσμίως σειρά επιστημονικής φαντασίας The X-Files, ρόλο που ερμήνευσε από το 1993 ως το 2002 στις 9 τηλεοπτικές σεζόν της σειράς καθώς και στις δύο μεταφορές της σειράς στον κινηματογράφο το 1998 με την ταινία The X-Files: Fight the future και το 2008 με την ταινία The X-Files: I want to believe ενώ επανήλθε στον ίδιο ρόλο στις δύο revival mini σεζόν της σειράς το 2016 (The X-Files: Event series 2016) και το 2018 (The X-Files: Event series 2018).

Μέσα από τον ρόλο της Ντέινα Σκάλι κατέκτησε παγκόσμια αποδοχή και καταξίωση αλλά και αρκετά σημαντικά βραβεία μεταξύ των οποίων Βραβείο Emmy, Χρυσή Σφαίρα και δύο βραβεία SAG καλύτερης ηθοποιού. Είναι η πρώτη γυναίκα ηθοποιός που πήρε τα 3 σημαντικότερα τηλεοπτικά βραβεία στην κατηγορία καλύτερης ηθοποιού (Emmy, Χρυσή Σφαίρα, SAG) μέσα σε μια χρονιά το 1997. Ακόμη ο ρόλος της Ντέινα Σκάλι προκάλεσε στα τέλη της δεκαετίας του 1990 το λεγόμενο "The Scully Effect",[17] σύμφωνα με το οποίο 63% των γυναικών που επέλεγαν να ακολουθήσουν καριέρες στο επάγγελμα του γιατρού ή του αστυνομικού την περίοδο ακμής της σειράς, το έκαναν με πρότυπο τον ρόλο της γιατρού και ειδικής πράκτορα του FBI της Σκάλι.

Μετά τα X-Files η Άντερσον συνέχισε να αναλαμβάνει πολλούς και διαφορετικούς δυναμικούς γυναικείους ρόλους που της χάρισαν περαιτέρω αναγνώριση όπως τη ντεντέκτιβ Στέλλα Γκίμπσον (Stella Gibson) στο The Fall (2013 - 2016) του BBC, την ψυχολόγο και μυστηριώδη φίλη του διαβόητου Χάνιμπαλ Λέκτερ, Μπεντέλια Ντι Μόριερ (Bedelia Du Maurier) στο Hannibal (2013 - 2015) του NBC, τη θεότητα του σύγχρονου κόσμου Media στο American Gods (2017-) του STARZ και την απελευθερωμένη σεξολόγο Δόκτωρ Τζιν Μίλμπερν (Dr Jean Milburn) στο Sex Education (2019-) του Netflix. Μέσα στο 2020 η Άντερσον αναμένεται να πρωταγωνιστήσει στον 4ο κύκλο της βραβευμένης σειράς του Netflix με θέμα τη ζωή της Βασίλισσας Ελισάβετ The Crown υποδυόμενη την πρώτη γυναίκα πρωθυπουργό της Βρετανίας, Μάργκαρετ Θάτσερ.

Η Άντερσον έχει επίσης πρωταγωνιστήσει σε βραβευμένες μεταφορές κλασικών μυθιστορημάτων του Τσαρλς Ντίκενς στο BBC. To 2005 ενσάρκωσε τη Lady Dedlock στη mini σειρά Bleak House (Ο ζοφερός οίκος), ρόλος για τον οποίο κέρδισε την πέμπτη της υποψηφιότητα στην κατηγορία καλύτερης ηθοποιού στα βραβεία Emmy και τις Χρυσές Σφαίρες του 2006 ενώ ήταν επίσης υποψήφια καλύτερη ηθοποιός στα βραβεία BAFTA της ίδιας χρονιάς. Το 2011 επέστρεψε σε μια ακόμη διασκευή μυθιστορήματος του Ντίκενς με τίτλο Μεγάλες Προσδοκίες (Great Expectations) στον ρόλο της Miss Havisham, για τον οποίο απέσπασε επαινετικές κριτικές.

Ιδιαίτερα επιτυχημένη είναι η καριέρα της Άντερσον και στο βρετανικό θέατρο με την ίδια να έχει λάβει μέχρι σήμερα 3 υποψηφιότητες καλύτερης ηθοποιού στα θεατρικά Βραβεία Λόρενς Ολίβιε. Υποδύθηκε το ρόλο της Μπλανς ΝτιΜπουά στο Λεωφορείο ο Πόθος του Τενεσί Ουίλιαμς που ανέβηκε το 2014 στη σκηνή του θεάτρου Young Vic του Λονδίνου, έναν ρόλο που ήταν όνειρο ζωής για την ίδια. Για την ερμηνεία της έλαβε διθυραμβικές κριτικές και κέρδισε το βραβείο καλύτερης ηθοποιού στα Evening Standard Theatre Awards ενώ η παράσταση είχε την πιο γρήγορη προπώληση εισιτηρίων στην ιστορία του θεάτρου Young Vic. Η παράσταση προβλήθηκε ως μέρος του προγράμματος National Theatre Live του Εθνικού θεάτρου της Αγγλίας σε πολλές χώρες του κόσμου σε θέατρα και κινηματογραφικές αίθουσες, μεταξύ των οποίων και στην Ελλάδα στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών.[18] Το 2016 η παράσταση μεταφέρθηκε αυτούσια και στη Νέα Υόρκη.

Η Τζίλιαν Άντερσον έχει χαρακτηριστεί και παραμένει μέχρι και σήμερα female icon. Όχι μόνο για τους επιτυχημένα δυναμικούς γυναικείους ρόλους που έχει ερμηνεύσει και αναδείξει αλλά και για τη στάση ζωής της διαχρονικά. Τη δεκαετία του '90 αγωνίστηκε για χρόνια μέχρι να καταφέρει να απαιτήσει και να λάβει από το τηλεοπτικό στούντιο Fox τον ίδιο μισθό με τον συμπρωταγωνιστή της στα X-Files, Ντέιβιντ Ντουκόβνι, ο οποίος στις πρώτες σεζόν της σειράς έπαιρνε τα διπλάσια χρήματα από τη Τζίλιαν. Το ίδιο σκηνικό επαναλήφθηκε το 2015 όταν το Fox της προσέφερε για να επιστρέψει στο revival της σειράς και πάλι τα μισά χρήματα από τον Ντουκόβνι με την ίδια να θέτει απαράβατο όρο για να επιστρέψει να πληρωθεί και πάλι ισάξια με τον συμπρωταγωνιστή της. Δεν δίστασε μάλιστα να μιλήσει εκτενώς για το θέμα στα media κατά τη διάρκεια του promo των νέων επεισοδίων της σειράς και να καυτηριάσει το πρόβλημα της άνισης μισθοδοσίας ανάμεσα σε άνδρες και γυναίκες στο Χόλιγουντ.[19] Το 2017 κυκλοφόρησε και βιβλίο αφιερωμένο στις γυναίκες και τους αγώνες τους σε έναν ανδροκρατούμενο κόσμο με βασικό συγγραφέα την ίδια και την δημοσιογράφο Τζένιφερ Ναντίλ και τίτλο We: A Manifesto for Women Everywhere.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 Γερμανική Εθνική Βιβλιοθήκη, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: Gemeinsame Normdatei. 11943931X. Ανακτήθηκε στις 15  Οκτωβρίου 2015.
  2. 2,0 2,1 (Αγγλικά) SNAC. w6j684dx. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  3. 3,0 3,1 (Αγγλικά) Internet Broadway Database. 113318. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  4. 4,0 4,1 «Encyclopædia Britannica» (Αγγλικά) biography/Gillian-Anderson. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 (Γαλλικά) NooSFere. 2147198614. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  6. 6,0 6,1 filmportal.de. 46b663b55ccb402d998b8ed331bf544d. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  7. 7,0 7,1 (Αγγλικά) Internet Speculative Fiction Database. 115829. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  8. 8,0 8,1 FemBio. 29766. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  9. 9,0 9,1 Munzinger-Archiv. 00000030702. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  10. 10,0 10,1 (Γερμανικά) Brockhaus Enzyklopädie. anderson-gillian-leigh. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  11. Γερμανική Εθνική Βιβλιοθήκη, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: Gemeinsame Normdatei. Ανακτήθηκε στις 15  Δεκεμβρίου 2014.
  12. (Γαλλικά) BnF authorities. data.bnf.fr/ark:/12148/cb13171503v. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
  13. www.nytimes.com/2008/07/13/movies/13harr.html?pagewanted=all.
  14. www.theatreworldawards.org/past-recipients.html.
  15. assets.publishing.service.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/581724/2016_Honorary_awards_V4.pdf.
  16. walkoffame.com/gillian-anderson.
  17. Miss Gillian Anderson (2018-03-06), The Scully Effect (official video from The X Files), https://www.youtube.com/watch?v=UTYu0c36q4Y, ανακτήθηκε στις 2019-05-01 
  18. ««Λεωφορείο ο Πόθος» με το κορίτσι των X-Files |thetoc.gr». The TOC. 1 Αυγούστου 2014. Ανακτήθηκε στις 1 Μαΐου 2019. 
  19. «Gillian Anderson talks fight for equal pay behind 'The X-Files' revival». EW.com (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 1 Μαΐου 2019.