Στρατιωτική οργάνωση

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Στρατιωτική οργάνωση
Υπομονάδες
Ημιομάδα 3
Ομάδα ●● 10
Διμοιρία ●●● 30
Μονάδες
Λόχος | 100
Τάγμα | | 300
Σύνταγμα | | | 1.000
Σχηματισμοί
Ταξιαρχία X 3.000
Μεραρχία XX 10.000
Σώμα Στρατού XXX 30.000
Διοίκηση
Στρατιά XXXX 100.000
Ομάδα Στρατιών XXXXX 400.000
Θέατρο XXXXXX 1.000.000

Στρατιωτική οργάνωση ή στρατιωτική ιεραρχία είναι η διοικητική διάρθρωση των ενόπλων δυνάμεων ενός κράτους, έτσι ώστε να διαθέτουν την απαιτούμενη στρατιωτική ικανότητα. Σε ορισμένες χώρες, παραστρατιωτικές δυνάμεις περιλαμβάνονται στις ένοπλες δυνάμεις ενός έθνους, αν και δεν θεωρούνται στρατός. Ένοπλες δυνάμεις που δεν αποτελούν μέρος στρατιωτικών ή παραστρατιωτικών οργανώσεων, όπως επαναστατικές ή αντάρτικες δυνάμεις, συχνά υιοθετούν παρόμοιες δομές οργάνωσης.

Η χρήση τυποποιημένων τάξεων σε μια ιεραρχική δομή τέθηκε σε ευρεία χρήση από το Ρωμαϊκό Στρατό. Στη σύγχρονη εποχή, ο εκτελεστικός έλεγχος, διαχείριση και διοίκηση των στρατιωτικών οργανισμών πραγματοποιείται συνήθως από την κυβέρνηση διαμέσου ενός κυβερνητικού τμήματος και μέσα στη δομή της δημόσιας διοίκησης, συχνά γνωστό ως Υπουργείο Άμυνας ή Υπουργείο Πολέμου. Αυτά με τη σειρά τους διαχειρίζονται τις Ένοπλες Δυνάμεις που οι ίδιες διοικούν τους σχηματισμούς και μονάδες πολεμικών επιχειρήσεων, πολεμικής υποστήριξης και υπηρεσιών.

Σύγχρονη ιεραρχία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μονάδες και Υπομονάδες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Υπομονάδες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ομάδα
Η Ομάδα είναι το ελάχιστο στοιχείο οργάνωσης του Στρατού Ξηράς (Συμβολισμός ΝΑΤΟ: ••). Αριθμεί περίπου 10 άνδρες και διοικείται κατά κανόνα από υπαξιωματικό. Ειδικά για το πυροβολικό, το αντίστοιχο κλιμάκιο λέγεται στοιχείο. Η ομάδα είναι δυνατόν να χωριστεί σε Ημιομάδες (Συμβολισμός ΝΑΤΟ: •) των 3 ανδρών, ενώ είναι μέρος μιας διμοιρίας.
Διμοιρία
Το μικρότερο κλιμάκιο οργάνωσης είναι η Διμοιρία (Συμβολισμός ΝΑΤΟ: •••). Αριθμεί περίπου 30 άνδρες και διοικείται κατά κανόνα από κατώτερο αξιωματικό (συνήθως ανθυπολοχαγό) ή ανθυπασπιστή. Για το πυροβολικό και τα τεθωρακισμένα, το αντίστοιχο κλιμάκιο λέγεται ουλαμός. Η διμοιρία υποδιαιρείται σε ομάδες, ενώ είναι μέρος ενός λόχου.
Λόχος
Το αμέσως μεγαλύτερο κλιμάκιο, που αποτελεί την βασικότερη υπομονάδα, είναι ο Λόχος (Συμβολισμός ΝΑΤΟ: Ι). Αριθμεί περίπου 100 άνδρες και διοικείται από κατώτερο αξιωματικό (ή από Ταγματάρχη όταν πρόκειται για ανεξάρτητο λόχο). Το αντίστοιχο κλιμάκιο για το πυροβολικό λέγεται πυροβολαρχία, ενώ για τα τεθωρακισμένα λέγεται ίλη. Ο λόχος υποδιαιρείται σε διμοιρίες, ενώ είναι μέρος ενός τάγματος.

Μονάδες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τάγμα
Η κύρια μονάδα οργάνωσης είναι το Τάγμα (Συμβολισμός ΝΑΤΟ: ΙΙ). Αριθμεί περίπου 300 άνδρες και διοικείται από ανώτερο αξιωματικό (συνήθως αντισυνταγματάρχη, αν πρόκειται για ανεξάρτητο τάγμα ή από ταγματάρχη, αν πρόκειται για τάγμα ενταγμένο σε κάποιο σύνταγμα). Η αντίστοιχη μονάδα για το πυροβολικό είναι η μοίρα, ενώ για τα τεθωρακισμένα είναι η επιλαρχία. Το τάγμα υποδιαιρείται σε λόχους, ενώ είναι μέρος ενός συντάγματος ή μιας ταξιαρχίας.

Συγκροτήματα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σύνταγμα
Βασικό συγκρότημα είναι το Σύνταγμα (Συμβολισμός ΝΑΤΟ: ΙΙΙ). Αριθμεί περίπου 1.000 άνδρες και διοικείται κατά κανόνα από συνταγματάρχη. Σε ορισμένες περιπτώσεις, το Σύνταγμα Πυροβολικού καλείται διοίκηση πυροβολικού. Το σύνταγμα υποδιαιρείται σε τάγματα. Τα τελευταία χρόνια τα συντάγματα του Ελληνικού Στρατού Ξηράς αντικαθίστανται από ταξιαρχίες.

Σχηματισμοί[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Βασικοί Σχηματισμοί[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ταξιαρχία
Ο μικρότερος στρατιωτικός σχηματισμός είναι η Ταξιαρχία (Συμβολισμός ΝΑΤΟ: Χ). Αριθμεί περίπου 3.000 άνδρες και διοικείται κατά κανόνα από Ταξίαρχο. Περιλαμβάνει μονάδες και υπομονάδες διαφόρων όπλων (κατά κύριο λόγο πεζικού και ιππικού τεθωρακισμένων) και σωμάτων, υπό ενιαία διοίκηση. Οι ταξιαρχίες αποτελούν τα κύρια τμήματα μιας Μεραρχίας.
Μεραρχία
Ο αμέσως μεγαλύτερος στρατιωτικός σχηματισμός είναι η Μεραρχία (Συμβολισμός ΝΑΤΟ: ΧΧ). Αριθμεί περίπου 10.000 άνδρες και διοικείται κατά κανόνα από Υποστράτηγο, ο οποίος λέγεται και "Μέραρχος". Περιλαμβάνει ταξιαρχίες και μονάδες ή υπομονάδες διαφόρων όπλων και σωμάτων, υπό ενιαία διοίκηση. Οι μεραρχίες αποτελούν τα κύρια τμήματα ενός Σώματος Στρατού. Στο πρόσφατο παρελθόν, πριν την ίδρυση των ταξιαρχιών, οι μεραρχίες περιελάμβαναν τρία συντάγματα πεζικού ή ιππικού μαζί με μονάδες ή υπομονάδες διαφόρων άλλων όπλων.
Σώμα Στρατού
Ακόμη μεγαλύτερος σχηματισμός είναι το Σώμα Στρατού (Συμβολισμός ΝΑΤΟ: ΧΧΧ). Αριθμεί περίπου 30.000 άνδρες και διοικείται κατά κανόνα από Αντιστράτηγο, ο οποίος λέγεται και "Σωματάρχης". Περιλαμβάνει μικρότερης βαθμίδας σχηματισμού (ταξιαρχίες, μεραρχίες) και μονάδες ή υπομονάδες διαφόρων όπλων και σωμάτων, υπό ενιαία διοίκηση. Τα σώματα στρατού αποτελούν τα κύρια τμήματα μιας Στρατιάς.
Στρατιά
Ο μεγαλύτερος σχηματισμός εν καιρώ ειρήνης είναι η Στρατιά (Συμβολισμός ΝΑΤΟ: ΧΧΧΧ). Αριθμεί περίπου 100.000 άνδρες και εν καιρώ ειρήνης διοικείται από Αντιστράτηγο. Περιλαμβάνει μικρότερης βαθμίδας σχηματισμού (ταξιαρχίες, μεραρχίες, σώματα στρατού) και μονάδες ή υπομονάδες διαφόρων όπλων και σωμάτων, υπό ενιαία διοίκηση. Οι στρατιές αποτελούν τα κύρια τμήματα σχηματισμών μεγαλύτερης κλίμακας, οι οποίοι υφίστανται σε διακρατικό - συμμαχικό επίπεδο, όπως είναι το ΝΑΤΟ.

Άλλοι σχηματισμοί[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εν καιρώ πολέμου μπορεί να συγκροτηθούν και άλλου μεγέθους σχηματισμοί, ανάλογα με την επιχείρηση, την οποία αναλαμβάνουν. Τέτοιοι σχηματισμοί είναι οι:

  • Ομάδες Μεραρχιών
  • Τμήμα Στρατιάς
  • Ομάδες Στρατιών

Από την ονομασία κάθε σχηματισμού είναι εύκολο κανείς να υποθέσει το μέγεθος και τη δομή του.

Μικτοί Σχηματισμοί[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι Μικτοί Σχηματισμοί περιλαμβάνουν συγκροτήματα, μονάδες και υπομονάδες από όλους του κλάδους των Ενόπλων Δυνάμεων (Στρατός Ξηράς, Πολεμική Αεροπορία, Πολεμικό Ναυτικό).

Γενικό Επιτελείο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ιεραρχικά, όλες οι μονάδες, υπομονάδες, συγκροτήματα και σχηματισμοί ενός κράτους ανήκουν στο Γενικό Επιτελείο. Περιλαμβάνει πλήθος επιτελικών γραφείων καθώς επίσης και τις διευθύνσεις όλων των όπλων και των σωμάτων.

Γενικό Επιτελείο Ενόπλων Δυνάμεων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Ανώτερο Στρατιωτικό Γενικό Επιτελείο μιας χώρας είναι το Γενικό Επιτελείο Ενόπλων Δυνάμεων ή Γενικό Επιτελείο Εθνικής Άμυνας (Γ.Ε.ΕΘ.Α.), το οποίο οργανώνει την άμυνα μιας χώρας με τη βοήθεια και των τριών κλάδων των Ενόπλων Δυνάμεων (Στρατός Ξηράς, Πολεμικό Ναυτικό, Πολεμική Αεροπορία).