Μετάβαση στο περιεχόμενο

Ρόνι Τζέιμς Ντίο

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Ρόνι Τζέιμς Ντίο
Πληροφορίες
Γέννηση10  Ιουλίου 1942[1][2][3]
Πόρτσμουθ
Θάνατος16  Μαΐου 2010[4][1][5]
Χιούστον[6]
ΚαταγωγήΗνωμένες Πολιτείες Αμερικής
EίδοςHeavy metal
Ιδιότητεςτραγουδιστής, στιχουργός, συνθέτης, παραγωγός
Μουσικά όργαναΤρομπέτα
Σαξόφωνο
Τύμπανα
Ηλεκτρική κιθάρα
Παρουσία1957-2010
ΣυμμετοχέςBlack Sabbath
Elf
Dio
Rainbow
Heaven & Hell
Hear 'n Aid
Ιστότοπος
ronniejamesdio.com

Ο Ρόνι Τζέιμς Ντίο (αγγλ.:Ronnie James Dio, 10 Ιουλίου 194216 Μαΐου 2010) ήταν Αμερικανός τραγουδιστής, συνθέτης, στιχουργός και παραγωγός της heavy metal μουσικής. Συμμετείχε στα συγκροτήματα των Elf, Rainbow, Black Sabbath, Heaven & Hell καθώς και με το προσωπικό του σχήμα, τους Dio σε μία καριέρα που διήρκησε σχεδόν μισό αιώνα. Έχει παγκοσμίως χαρακτηριστεί ως μία από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της μέταλ μουσικής σκηνής αναγνωρισμένος για την ισχυρή και με ευέλικτο φωνητικό εύρος φωνή του, θεωρούμενος ευρέως ως ο κορυφαίος ερμηνευτής της.[7][8][9]

Κατέστησε λαοφιλέστερη τη χειρονομία "devil's horns" στην κουλτούρα του μουσικού είδους και τους στίχους τραγουδιών με μεσαιωνικό θέμα.[10] Μία από τις τελευταίες του συνεργασίες ήταν εκείνη με τα τότε μέλη των Black Sabbath, Τόνι Αϊόμι, Γκίζερ Μπάτλερ και Βίνι Άπις, υπό το όνομα Heaven & Hell, της οποίας το μοναδικό στούντιο άλμπουμ και τελευταίο της καριέρας του ήταν το The Devil You Know, το οποίο κυκλοφόρησε στις 28 Απριλίου του 2009.[11] Ο Ντίο έφυγε από τη ζωή στις 16 Μαΐου του 2010 από καρκίνο του στομάχου.[12]

Ο Ρόνι Τζέιμς Ντίο (όνομα γέννησης Ρόναλντ Τζέιμς Πανταβόνα, αγγλικά: Ronald James Padavona) γεννήθηκε στο Πόρτσμουθ του Νιου Χάμσαϊρ των Ηνωμένων Πολιτειών, και ήταν το μοναδικό παιδί μιας ιταλικής οικογένειας η οποία διέμεινε εκεί έως τη μετακόμισή τους στο Κόρτλαντ της Νέας Υόρκης κατά τα πρώτα χρόνια της ζωής του. Οι γονείς του τον γαλούχησαν με τις αρχές της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας, γεγονός το οποίο τον δυσαρεστούσε.[13] Άκουγε πολλή όπερα μεγαλώνοντας και επηρεάστηκε φωνητικά από τον Αμερικανό τενόρο Μάριο Λάντσα.

Φοίτησε φαρμακευτική στο τοπικό εκπαιδευτικό ίδρυμα του Κόρτλαντ το 1960.[14] Κατά τη διάρκεια μιας εμφάνισής τους στο Darien Lake Performing Arts Center στο Ντάριεν, κοντά στο Μπαφαλο της Νέας Υόρκης στις 18 Σεπτεμβρίου το 2007, ο Ντίο επιβεβαίωσε ότι είχε παρακολουθήσει μαθήματα φαρμακευτικής στο Πανεπιστήμιο του Μπάφαλο, γεγονός που επιβεβαιώθηκε από τα αρχεία του ιδρύματος, αναφέροντας τη συμμετοχή του Ντίο κατά τα έτη 1960-61, χωρίς την τελική αποφοίτηση του.[15] Κατά τον πρώτο έτος της φοίτησής του εκεί, σχημάτισε ένα από τα πρώτα συγκροτήματά του.[16] Παράλληλα, του είχε προταθεί υποτροφία στο Juilliard School of Music την οποία δεν αποδέχτηκε λόγω του ενδιαφέροντός του για τη ροκ μουσική.[17] Στις 15 Νοεμβρίου του 1988 τιμήθηκε από την πολιτεία του Κόρτλαντ με την ονοματοδοσία μιας οδού η οποία φέρει έκτοτε το όνομά του, η Dio Way. Αρκετά αργότερα, το 2004, εισήχθη τιμητικά στο Hall of Fame της σχολής του.[18]

Πρώιμη καλλιτεχνική πορεία

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αρχικά, στην παιδική ηλικία ακόμα, ο Ντίο ασχολήθηκε με την τρομπέτα, όπως επίσης ηχογράφησε αρκετά τραγούδια με διάφορα μουσικά σχήματα της ροκαμπίλι. Η επίσημη μουσική πορεία του ξεκίνησε ήδη στα γυμνασιακά του χρόνια, όταν το 1957 προσχώρησε, αρχικά ως μπασίστας, στους The Vegas Kings από τη Νέα Υόρκη, οι οποίοι συν αποτελούταν από τους Μπίλι Ντε Γουόλφ στο τραγούδι, Νικ Πάντας στην κιθάρα, Τομ Ρότζερς στα ντραμς και Τζακ Μασκί στο σαξόφωνο. Το συγκρότημα σύντομα μετονομάστηκε σε Ronnie and the Rumblers και το 1958, άλλαξε ξανά το όνομά του σε Ronnie and the Redcaps, παράλληλα με αλλαγές στο δυναμικό του.[19] Έτσι, ο Πανταβόνα αντικατέστησε τον Ντε Γουόλφ στη θέση του τραγουδιστή, ο Μασκί αποχώρησε από το σχήμα και ένας καινούργιος κιθαρίστας, ο Ντικ Μπότοφ, προσχώρησε στη σύνθεση. Με αυτήν την καινούργια σύνθεση και όνομα κυκλοφόρησαν δύο σιγκλς: το 1958, το 7 ιντσών "Lover" μέσω της δισκογραφικής εταιρίας Reb Records και το 1961, μέσω της Seneca, το "An Angel Is Missing" (S 178-102, USA). Στην πρώτη πλευρά του "Lover" ακούγεται το ομώνυμο κομμάτι στο οποίο τραγουδάει ακόμη ο Ντεγούλφ, ο προκάτοχος του Πανταβόνα, ενώ η φωνή του τελευταίου μπορεί να ακουστεί ξεκάθαρα στο υπόβαθρο. Η δεύτερη πλευρά φέρει το τραγούδι 'Conquest', ορχηστρικό, στο ύφος των Ventures, με τον ίδιο στην τρομπέτα. Το "An Angel Is Missing" παρουσιάζει το ομώνυμο τραγούδι στην πρώτη πλευρά ενώ στη δεύτερη υπάρχει το "What'd I Say". Και στα δύο τραγουδάει, επίσημα στη θέση του ερμηνευτή πλέον.[16] Έκτοτε υιοθέτησε το παρωνύμιο Ντίο ως αναφορά στο μέλος της ιταλικής μαφίας στην εποχή του Μεσοπολέμου Τζόνι Ντίο,[20] εξήγηση που επιβεβαιώθηκε στην αυτοβιογραφία του και το χρησιμοποίησε για πρώτη φορά επαγγελματικά σ' αυτή, τη δεύτερη κυκλοφορία σινγκλ του συγκροτήματος. Οι εξηγήσεις όμως για το πως υιοθέτησε το καλλιτεχνικό ψευδώνυμο Ντίο ποικίλλουν. Μία είναι ότι η γιαγιά του είπε ότι είχε ένα χάρισμα από τον Θεό και έπρεπε να τον αποκαλούν "Ντίο" ("Θεός" στα ιταλικά), αν και αυτό αμφισβητήθηκε από τη χήρα του, Γουέντι, σε μια συνέντευξη τον Φεβρουάριο του 2017. Η συγκεκριμένη σύνθεση του γκρουπ διήρκεσε αρκετά και κυκλοφόρησε πλειάδα σινγκλ καθώς και ένα ολοκληρωμένο άλμπουμ. Κάποιες πηγές αναφέρουν το Ντίο ως τον αποκλειστικό δημιουργό των τραγουδιών σε κάποια από τα σινγκλ, ισχυρισμούς τους οποίους όμως ο ίδιος έχει διαψεύσει, αναφέροντας ότι η παραγωγική διαδικασία των σινγκλ υπήρξε αποτέλεσμα των μελών του σχήματος.

Ο Ντίο (αριστερά) και ο Μπλάκμορ σε συναυλία των Rainbow το 1977

Το συγκρότημα των Ronnie Dio and the Prophets διαλύθηκε το 1967, ο Ντίο όμως, μαζί με τον κιθαρίστα τον Νικ Πάντας, δημιούργησαν ένα καινούργιο, με το όνομα Electric Elves το οποίο το 1969 σμίκρυναν σε Elf.[16] Το 1974, Ο Ντίο εμφανίστηκε ερμηνευτικά στο βρετανικό σινγκλ "Love is All", από το άλμπουμ του μπασίστα των Deep Purple Ρότζερ Γκλόβερ, "The Butterfly Ball and the Grasshopper's Feast" όπως επίσης συνεισέφερε φωνητικά σε άλλα δύο τραγούδια, στα "Homeward" και "Sitting in a Dream". Στον ίδιο δίσκο επίσης εμφανίζονται δύο καλλιτέχνες που έχουν και αυτοί κατά καιρούς συμμετάσχει στη σύνθεση των Deep Purple, οι Γκλεν Χιουζ και Ντέιβιντ Κόβερντεϊλ.

Εκείνη την εποχή, με το σχήμα των Elf, άνοιγαν τις συναυλίες των Deep Purple για μία διετία. Οι φωνητικές δυνατότητες του Ντίο έτυχαν της προσεκτικής παρατήρησης του κιθαρίστα των Deep Purple, Ρίτσι Μπλάκμορ και όταν εκείνος αποχώρησε από τους τελευταίους, συνεργάστηκε με το Ντίο και άλλα μέλη των Ελφ, σχηματίζοντας τους Rainbow. Το σχήμα αυτό θα κυκλοφορήσει το 1975 τον πρώτο δίσκο του, "Ritchie Blackmore's Rainbow", ο οποίος γνώρισε επιτυχία, ειδικά με το τραγούδι The Temple of the King, που με τη μελωδικότητά του απευθύνονταν σε ένα ιδιαίτερα ευρύ κοινό κάνοντας τη φωνή του Ντίο εκτεταμένα αναγνωρίσιμη. Ηχογράφησε τρία ακόμη άλμπουμ με τους Rainbow με τον δεύτερο (Rainbow Rising) να είναι το πιο αξιοσημείωτο: το μοντέλο αυτού που οι λάτρεις αποκαλούν «castle rock»: ηρωικό, φαντασιακό και προοδευτικό μέταλ με κλασικιστική κιθαριστική προσέγγιση.[19][21] Οι διαφορές με τον Μπλάκμορ, ο οποίος απέβλεπε την πορεία του συγκροτήματος προς εμπορικότερες κατευθύνσεις, οδήγησαν τον Ντίο σε αποχώρηση το 1979.[10]

Το 1979, έπειτα από την αποχώρησή του από τους Rainbow, ο Ντίο προσχωρεί στους Black Sabbath αντικαθιστώντας τον Όζι Όζμπορν. Η Σάρον Άντλερ, (μετέπειτα σύζυγος του Οζμπορν), κόρη του επιχειρηματία της δισκογραφίας και ιδιοκτήτη της Jet Records, του πρότεινε τον Ντίο. Ο Ντίο συναντήθηκε μάλλον τυχαία με τον Τόνι Αϊόμι στο Λος Άντζελες και συννονηθηκαν άριστα ευρισκόμενοι σε ανάλογη θέση: οι Black Sabbath αναζητούσαν τραγουδιστή, ενώ ο Ντίο μουσική στέγη. Ο Αϊόμι εγγυήθηκε την ισότιμη συμμετοχή του Ντίο στο συγκρότημα, κάτι που δεν ίσχυε στους Rainbow και τον Μπλάκμορ.[22][23] Το συγκρότημα κυκλοφόρησε τον επιτυχημένο εμπορικά δίσκο Heaven and Hell και έναν από τους καλύτερους του ιδιώματος όλων των εποχών, με τον οποίο ο Ντίο επανήλθε στην καλλιτεχνική του πορεία. Ήδη ευρέως γνωστός, έφτασε στην κορυφή της παγκόσμιας μέταλ μουσικής σκηνής με το μεγαλύτερο συγκρότημα του μέταλ, που και αυτό είχε ξεμείνει από έμπνευση και με την είσοδο του Ντίο επανέκαμψε στη θέση που είχε απωλέσει με τους δύο καθόλου επιτυχημένους τελευταίους δίσκους του. Και το επόμενο άλμπουμ του 1981 με τίτλο Mob Rules συνέχισε την μουσική επέκταση των Sabbath καθώς και τη στιχουργική διαφοροποίηση σε σχέση με την πρώτη περίοδο του συγκροτήματος.[19][24]

Από συναυλία του 2005

Είναι η περίοδος της συμμετοχής του στους Black Sabbath που ο Ντίο έκανε δημοφιλή ανά τους οπαδούς μέταλ μουσικής τη χειρονομία "devil's horns". Ο ίδιος αναφέρει ότι η γιαγιά τους συνήθιζε να χρησιμοποιεί αυτή τη χειρονομία για να αποδιώξει το "κακό μάτι", δεισιδαιμονία αρκετά διαδεδομένη σε προληπτικούς γηραιότερους της Νότιας Ιταλίας. Τα "κέρατα" (horns) φέρονται να χρησιμοποιούνται τόσο για να τρομάξουν, όσο και για να μεταβιβάσουν το "κακό μάτι" σε κάποιον.[14][25] Ο Ντίο δεν ήταν ο πρώτος που χρησιμοποίησε αυτή τη χειρονομία καθώς το συγκρότημα των Coven προέβη σ' αυτήν την πρακτική τόσο στη δισκογραφική της πορεία όσο και στη συναυλιακή της δραστηριότητα, ήδη από το 1968. Οι Parliament-Funkadelic, επίσης έχουν πράξει ομοίως όμως φαίνεται σε πολλές προωθητικές φωτογραφήσεις τους, εικαστικό περιεχόμενο των δίσκων τους, όσο και σε συναυλίες τους στη δεκαετία του '70. Το 1992, ο Ντίο επέστρεψε για ένα σύντομο χρονικό διάστημα στους Black Sabbath στο διάλειμμα του προσωπικού του συγκροτήματος για τις ανάγκες της ηχογράφησης του δίσκου τους Dehumanizer, ο οποίος συμπεριλήφθηκε στο Top 40 του Ηνωμένου Βασιλείου και έφτασε στην 44η θέση του Billboard.[14]

Κύριο λήμμα: Dio (συγκρότημα)

Το 1982 , η μίξη του ζωντανά ηχογραφημένου δίσκου των Black Sabbath, Live Evil, οδήγησε το Ντίο και το ντράμερ Βίνι Άπις στην αποχώρηση τους από τις τάξεις του συγκροτήματος και στη δημιουργία ενός καινούργιου που θα έφερε το όνομα του τραγουδιστή. Η πιο συχνά αναφερόμενη αιτία υπήρξε η αντιπαράθεση των Ντίο και Αϊόμι για τη σχέση των φωνητικών του πρώτου με το μουσικό σκέλος, αν και είχε αρχίσει να φαίνεται πριν την περιοδεία η επιθυμία του Ντίο να ακολουθήσει προσωπική καριέρα. Η πρώτη κυκλοφορία του νέου σχήματος Holy Diver έμελλε να είναι και η καλύτερη, σε μία συνεχή πορεία χρόνων, που όμως το 1990 είχε μόνο τον ίδιο τον Ντίο ως το μόνο σταθερό μέλος του σχήματος.[10]

Τον Οκτώβριο του 2006, επιβεβαιώθηκε η συνεργασία του Ντίο με τα μέλη των Black Sabbath, Τόνι Αϊόμι, Γκίζερ Μπάτλερ, καθώς και με το ντράμερ Βίνι Άπις, ο οποίος είχε στο παρελθόν ενταχθεί περίπου την ίδια περίοδο με το Ντίο στο συγκρότημα. Περιόδευσαν με το όνομα Heaven and Hell, τίτλος του πρώτου στούντιο δίσκου των Black Sabbath έπειτα από την αρχική είσοδο του Ντίο στη σύνθεσή τους το 1980.[26] Επέλεξαν το συγκεκριμένο όνομα καθώς οι Αϊόμι και Μπάτλερ ανήκαν ακόμα στην υπάρχουσα σύνθεση των Black Sabbath με τον αρχικό τους τραγουδιστή, Όζι Όζμπορν, οπότε επέλεξαν διαφορετική ονομασία για την εκείνη την εκδοχή των Sabbath με το Ντίο. Το αρχικό σχέδιο προέβλεπε τη συμμετοχή στους Heaven & Hell και του αρχικού ντράμερ των Black Sabbath, Μπιλ Γουόρντ, πρόταση όμως την οποία εκείνος απέρριψε. Κατά το 2008, το συγκρότημα ολοκλήρωσε μια παγκόσμια περιοδεία με συνολικά 98 εμφανίσεις που γνώρισε απρόσμενα μεγάλη επιτυχία.[19] Το 2006, ο Ντίο εμφανίστηκε στην αρχή της ταινίας "Tenacious D in The Pick of Destiny" υποδυόμενος τον εαυτό του για κάποιο μικρής διάρκειας πλάνο. Εκεί, ο ήρωας Lil' JB, τον οποίο υποδύεται ο Troy Gentile, είναι θυμωμένος καθώς ο πατέρας του, τον οποίο υποδύεται ο Meat Loaf, δεν του επιτρέπει να ασχοληθεί με τη μέταλ μουσική, καθώς θεωρεί ότι είναι "η μουσική του διαβόλου". Έτσι, ο Lil' JB προσεύχεται σε μια αφίσα του Ντίο για βοήθεια. Τότε ο Ντίο παίρνει σάρκα και οστά και τον προτρέπει τραγουδιστά να "αφήσει αυτή την καταπιεστική γειτονιά" και να πάει στο Χόλιγουντ.[26][27]

To 1980, ο Ντίο ερμήνευσε στα τραγούδια "To Live for the King" και "Mask of the Great Deceiver" στον προσωπικό δίσκο του Κέρι Λίβγκρεν "Seeds of Change". Η συμμετοχή του αυτή αμφισβητήθηκε έντονα από τους χριστιανούς οπαδούς του Λίβγκρεν, καθώς ο ίδιος όπως και οι συνεργάτες του, Black Sabbath, θεωρούταν "σατανικοί" από πολλούς χριστιανούς. Ο Ντίο ανέφερε επ' αυτού ότι δεν θεωρούσε τον συγκεκριμένο δίσκο ως "χριστιανικό" και ότι η συμμετοχή του αποτελούσε προσωπική χάρη στον Λίβγκρεν.

Το 1986 ο Ντίο διοργάνωσε την φιλανθρωπική κίνηση Hear 'n Aid στα πλαίσια της βοήθειας για την αντιμετώπιση της πείνας στην Αφρική. Η σύζυγός του Γουέιντι εξασφάλισε τις άδειες από τις δισκογραφικές εταιρίες, ώστε να συγκεντρώσει 40 χαρντ ροκ και μέταλ μουσικούς, οι σημαντικά ονόματα, για να συνεισφέρουν με τον τρόπο τους σ’ ένα κομμάτι γραμμένο από τους Ντίο και Μπέιν, με τον τίτλο Σταρς (Stars). Η συνάντηση έγινε το διήμερο 20 – 21 Μαίου 1985 στα Sound City Studios της A&M στο Λος Άντζελες και το αποτέλεσμα υπήρξε ένα κομμάτι διάρκειας 7:15, για το οποίο οι συμμετέχοντες φιλοδοξούσαν να γίνει το We Are The World του χέβι μέταλ.[28][29]

Το 1997 συμμετείχε στο δίσκο του Πατ Μπουν "In a Metal Mood: No More Mr. Nice Guy", μια συλλογή διασκευών σε γνωστά heavy metal τραγούδια που αποδόθηκαν σε ύφος big band. Ηχογράφησε φωνητικά συγχρόνως με την κύρια φωνή του Μπουν, στο τραγούδι του Ντίο, Holy Diver". Το 2000, η δισκογραφική εταιρία Century Media] κυκλοφόρησε το "Holy Dio: Tribute to Ronnie James Dio", έναν δίσκο με διασκευές κυρίως power metal συγκροτημάτων σε τραγούδια που έχει ερμηνεύσει ο Ντίο.

Οι Tenacious D ηχογράφησαν μια διασκευή με τον τίτλο "Dio" η οποία συμπεριλαμβάνεται στον ομώνυμο δίσκο του συγκροτήματος. Εκεί, ο τραγουδιστής τους ακούγεται να παρακινεί τον Ντίο να "περάσει τη σκυτάλη" σε αυτούς. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο ίδιος ο Ντίο, ενέκρινε την πράξη και προσκάλεσε τους Tenacious D να εμφανιστούν στο βίντεο του τραγουδιού του "Push". Παρ' όλα αυτά, στο τηλεοπτικό κανάλι VH1, κάποιοι, σε μια απόπειρα ερμηνείας μικρών χωρίων μιας συνέντευξης του Ντίο, έχουν εκφράσει τη δυσαρέσκειά τους στην ιδέα ότι εκείνος "περνάει τη σκυτάλη" σε κάποιους όπως οι Tenacious D που φέρονται να μην αξίζουν τέτοιας τιμής. Αν όμως ή συνέντευξη παρακολουθηθεί εξολοκλήρου, καθίσταται φανερή η χιουμοριστική διάθεση του Ντίο.[25]

Ο Ντίο σε συναυλία το 2007

Το 2005, αποκαλύφθηκε η συμμετοχή του Ντίο στο ρόλο του Dr. X στον δίσκο "Operation: Mindcrime II", των Queensrÿche, συνέχεια της ενιαίας δισκογραφικής ιστορίας του "Operation: Mindcrime". Η συμμετοχή του εμφανίζεται σε προεγγεγραμένο βίντεο που δημιουργήθηκε για τις ανάγκες της επακόλουθης περιοδεία του συγκροτήματος. Έχει επίσης εμφανιστεί συναυλιακά μαζί τους αποδίδοντας το συγκεκριμένο ρόλο, τουλάχιστον μια φορά. Και τα δύο αυτά γεγονότα περιλαμβάνονται στην DVD κυκλοφορία "Mindcrime at the Moore". Τον Σεπτέμβριο του 2005, οι Dio περιόδευσαν στη Σιβηρία και στην άπω Ανατολική Ρωσία ξεκινώντας από το Χαμπάροφσκ.[30]

Ο Ντίο παντρεύτηκε την πρώτη σύζυγό του, Λορέτα Μπεράρντι (γεν. 1941), κάποια στιγμή μέσα στη δεκαετία του '60. Υιοθέτησαν έναν υιό, τον Νταν Πανταβόνα (γεν. Ιούλιο 1968), ο οποίος εργάζεται στο Μπίνχαμτον, ως μετεωρολόγος στην Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία της Νέας Υόρκης.[31]

Έπειτα από το διαζύγιό του με την Μπεράρντι, ο Ντίο παντρεύτηκε την Γουέντι Γκαλαξιόλα (γεν. 1947), η οποία ήταν και μάνατζέρ του.[14] Κατά τη δεκαετία του '80, συνεργαζόταν με συγκροτήματα από το Λος Άντζελες όπως οι Rough Cutt και οι Hellion. Ήταν επίσης η πρόεδρος του ιδιωτικά χρηματοδοτούμενου οργανισμού "Children of the Night", που ως έργο έχει τη διάσωση των ανήλικων Αμερικάνων και Αμερικανίδων από την πορνεία. Ο Ντίο διατήρησε το γάμο του με την Γκαλαξιόλα έως και το τέλος της ζωής του, ενώ απέκτησε και δύο εγγόνια.[32]

Στις 25 Νοεμβρίου του 2009, με την παρακάτω ανακοίνωση, η Γουέντι δημοσίευσε ότι διαγνώστηκε στον Ντίο καρκίνος του στομάχου:[33]

Διαγνώστηκαν στον Ronnie, τα πρώτα στάδια του καρκίνου του στομάχου. Ξεκινάμε αμέσως θεραπεία στην Mayo Clinic. Αφού σκοτώσει κι αυτό το δράκο ο Ronnie θα επιστρέψει στη σκηνή, εκεί που ανήκει κάνοντας αυτό που αγαπάει περισσότερο, να εμφανίζεται για τους οπαδούς του. Ζήτω το ροκ εντ ρολ, ζήτω ο Ronnie James Dio. Εκφράζουμε τις ευχαριστίες μας στους φίλους και οπαδούς σε όλο τον κόσμο για τις ευγενικές ευχές τους. Το γεγονός αυτό έχει βοηθήσει πραγματικά στην βελτίωση της κατάστασής του.

Τις 14 Μαρτίου του 2010, η Γουέντι ανάρτησε μια διαδικτυακή ενημέρωση για την κατάστασή της υγείας του:

Βρισκόμαστε στην έβδομη χημειοθεραπεία, και τα αποτελέσματα της αξονικής τομογραφίας καθώς και της ενδοσκόπησης είναι καλά – το σώμα του κύριου όγκου έχει σμικρυνθεί σημαντικά και η συχνότητα των επισκέψεων μας στην Αντικαρκινική Κλινική του Χιούστον στο Τέξας γίνονται πλέον κάθε τρεις αντί για κάθε δύο εβδομάδες

Στις 4 Μαΐου του 2010, οι Heaven and Hell ανακοίνωσαν την ακύρωση όλων των καλοκαιρινών εμφανίσεων τους λόγω της κατάστασης της υγείας του Ντίο.[34]

Ο Ντίο απήλθε στις 7:45 π.μ. στις 16 Μαΐου του 2010, σύμφωνα με τις επίσημες πηγές.[35][36][37]

Η Wendy ανακοίνωσε στην επίσημη ιστοσελίδα του Ντίο:[38][39][40]

Σήμερα, η καρδιά μου έσπασε. Ο Ρόνι έφυγε στις 7:45am στις 16 Μαΐου. Αρκετοί φίλοι και η οικογένειά του τον αποχαιρέτησαν προσωπικά πρωτού εκείνος φύγει εν ειρήνη. Ο Ronnie γνώριζε πόσο πολύ αγαπήθηκε από όλους τους. Εκτιμούμε την αγάπη και την υποστήριξη που μας δώσατε. Σας παρακαλούμε, δώστε μας λίγες μέρες ησυχίας για να αντεπεξέλθουμε σ' αυτήν την τρομερή απώλεια. Να ξέρετε ότι σας αγαπούσε όλους και ότι η μουσική του θα ζει για πάντα.

Μνημείο προς τιμήν του στη Βουλγαρία

Η καλλιτεχνική πορεία του Ντίο καλύπτει έξι δεκαετίες, από το 1957 έως το 2010 και έμεινε γνωστός ως μία από τις δυναμικότερες και ευρύτερες φωνές στη ροκ μουσική, με συγκροτήματα όπως οι Rainbow, οι Black Sabbath καθώς και το προσωπικό του σχήμα, τους Dio. Πέραν του γεγονότος της αναγνώρισης του Ντίο για τη φωνή του, ο ίδιος ισχυρίστηκε ότι ουδέποτε παρακολούθησε την οποιαδήποτε ωδική εκπαίδευση.[13] Απέδωσε την τραγουδιστική του ικανότητά στη σωστή αναπνευστική τεχνική που έμαθε παίζοντας γαλλικό κόρνο ως παιδί. Το ερμηνευτικό του στυλ έχει περιγραφεί ως οπερατικό, δυνατό και συναισθηματικό, με βαθύ φωνητικό εύρος, ικανό να τραγουδήσει τόσο παραδοσιακά μέταλ κομμάτια, όσο και πιο ελαφριές μπαλάντες, αποτελώντας έτσι συχνά και το μέτρο σύγκρισης για τους νεότερους τραγουδιστές του ιδιώματος. Οι στίχοι του συχνά περιστρέφονταν γύρω από τη φαντασία, τη μυθολογία, τους ήρωες εναντίον του κακού και την κοσμική πάλη. Του έχουν επίσης αποδοθεί τα εύσημα για το ότι έφερε διανοητικό βάθος και ευφάνταστη αφήγηση, δείχνοντας ότι η μέταλ μουσική μπορούσε να είναι στοχαστική και ποιητική.[10] Στις 17 Ιανουαρίου του 2007, εισήχθη στο Rock Walk of Fame του Guitar Center στην Sunset Boulevard του Hollywood. Το 2006, κατά την της ετήσια τελετή βράβευσης "Roll Of Honour" του περιοδικό Classic Rock απονεμήθηκε στον Ντίο το "Metal Guru Award". Στις 17 Ιανουαρίου του 2007, ο Ντίο εισήχθη στο Guitar Center's Rock Walk of Fame στο Χόλυγουντ. Τον Απρίλη του 2010, ο Ντίο αποκαλέστηκε ως ο "Καλύτερος Metal Τραγουδιστής" στα βραβεία Golden Gods Awards του περιοδικού Revolver,[41] ενώ το 2020 ψηφίστηκε ως ο καλύτερος metal ερμηνευτής όλων των εποχών από το ίδιο περιοδικό.[42]

Από το 1985 ένα άστρο στον αστερισμό του Μικρού Κύωνα φέρει το όνομά του.[43]

  • The Vegas Kings (1957–1958)
  • Ronnie & The Ramblers (1958)
  • Ronnie and the Red Caps (1958–1961)
  • Ronnie Dio and the Prophets (1961–1967)
  • The Electric Elves (1967–1969)
  • The Elves (1969–1970)
  • Elf (1970–1975)
  • Rainbow (1975–1979)
  • Black Sabbath (1979–1982)
  • Dio (1982–1991)
  • Black Sabbath (1991–1992)
  • Dio (1993–2010)
  • Black Sabbath (2006) (Ηχογράφηση 3 τραγουδιών για την κυκλοφορία Black Sabbath: The Dio Years)
  • Heaven & Hell (2006–2010)
Studio
Συλλογές
  • 1978 - The Gargantuan
  • 1991 - The Elf Albums
Studio
Live
Studio
Live
Studio
Live
Συλλογές
  1. 1 2 Εθνική Βιβλιοθήκη της Γερμανίας: «Gemeinsame Normdatei» (Γερμανικά) Ανακτήθηκε στις 27  Απριλίου 2014.
  2. (Αγγλικά) Find A Grave. 52461224. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  3. Encyclopaedia Metallum. 4282. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  4. «Ronnie James Dio, Rock Vocalist, Dies at 67».
  5. Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας: (Γαλλικά) καθιερωμένοι όροι της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Γαλλίας. 138932979. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
  6. Εθνική Βιβλιοθήκη της Γερμανίας: «Gemeinsame Normdatei» (Γερμανικά) Ανακτήθηκε στις 31  Δεκεμβρίου 2014.
  7. «Heavy metal singer Ronnie James Dio dies at 67». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 Ιουνίου 2020. Ανακτήθηκε στις 9 Μαΐου 2026.
  8. «Top 15 Greatest Metal Vocalists of All Time: Legendary Voices That Shaped Heavy Metal». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 19 Ιουνίου 2025. Ανακτήθηκε στις 9 Μαΐου 2026.CS1 maint: Unfit url (link)
  9. «Who Are the Best Voices in the History of Metal?». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 Μαΐου 2026. Ανακτήθηκε στις 10 Μαΐου 2026.
  10. 1 2 3 4 «The Ronnie James Dio Legacy: How One Vocal Titan Forged the Soul of Metal». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 9 Φεβρουαρίου 2026. Ανακτήθηκε στις 10 Μαΐου 2026.
  11. «Heaven And Hell Album Details Revealed». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 Μαΐου 2010. Ανακτήθηκε στις 21 Μαρτίου 2009.
  12. «Message from Wendy Dio». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Μαΐου 2010. Ανακτήθηκε στις 13 Μαΐου 2010.
  13. 1 2 Van Pelt, Doug (May/June 1997). «What Dio Sez». HM Magazine (65). ISSN 1066-6923. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2000-12-12. https://web.archive.org/web/20001212165000/http://www.hmmagazine.com/archives/Dio.htm. Ανακτήθηκε στις 2007-04-30.
  14. 1 2 3 4 «Ronnie James Dio obituary». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 9 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 9 Μαΐου 2026.
  15. Ronnie James Dio interview
  16. 1 2 3 «Dio - The Early Years and Roots». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Μαρτίου 2008. Ανακτήθηκε στις 18 Μαΐου 2010.
  17. «Ronnie James Dio biography». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Δεκεμβρίου 2010. Ανακτήθηκε στις 18 Μαΐου 2010.
  18. «Cortland Schools alumni». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Μαρτίου 2009. Ανακτήθηκε στις 18 Μαΐου 2010.
  19. 1 2 3 4 «"Nobody has ever sung a heavy metal song better than Ronnie did": A tribute to Ronnie James Dio». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 Φεβρουαρίου 2026. Ανακτήθηκε στις 11 Μαΐου 2026.
  20. Wilson, Dave. Rock Formations: Categorical Answers to How Band Names Were Formed. San Jose, Calif.: Cidermill Books, 2004. ISBN 0-9748483-5-2
  21. «Rainbow: "Temple Of The King: 1975-1976"». Ανακτήθηκε στις 12 Μαΐου 2026.
  22. «The Dio years» (PDF). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 24 Ιανουαρίου 2009. Ανακτήθηκε στις 11 Μαΐου 2026.
  23. «Η ΗΜΕΡΑ ΠΟΥ Ο RONNIE JAMES DIO ΕΓΙΝΕ ΤΡΑΓΟΥΔΙΣΤΗΣ ΣΤΟΥΣ BLACK SABBATH!». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 Ιανουαρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 14 Μαΐου 2026.
  24. «All 20 Ronnie James Dio album ranked, from worst to best». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Μαΐου 2025. Ανακτήθηκε στις 9 Μαΐου 2026.
  25. 1 2 «RONNIE JAMES DIO: I'm Proud Of Starting 'Devil Horns' Trend». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Μαΐου 2005. Ανακτήθηκε στις 12 Μαΐου 2005.
  26. 1 2 «The New York Times : Ronnie James Dio, Rock Vocalist, Dies at 67». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Ιουνίου 2022. Ανακτήθηκε στις 10 Μαΐου 2026.
  27. «Τα 14 + 1 καθοριστικά τραγούδια της καριέρας του!». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 Αυγούστου 2021. Ανακτήθηκε στις 13 Μαΐου 2026.
  28. «"Really, the whole scene was very Spinal Tap. It was almost beyond parody": The true story of Hear 'n Aid, the heavy metal Band Aid». Ανακτήθηκε στις 11 Μαΐου 2026.
  29. «DIO: Θηρεύοντες Καρδίαν Ιεράν τε και Μεταλλικήν». Ανακτήθηκε στις 12 Μαΐου 2026.
  30. Dio speaks! - Aug 6, 2005
  31. «Dan Padavona's bio on his Cortland State Red Dragon Football website». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 Δεκεμβρίου 2008. Ανακτήθηκε στις 18 Μαΐου 2010.
  32. «Metal legend Ronnie James Dio dead at 67». Ανακτήθηκε στις 12 Μαΐου 2026.
  33. «Ronnie James Dio Diagnosed With Stomach Cancer». 25 Νοεμβρίου 2009. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 Νοεμβρίου 2009. Ανακτήθηκε στις 26 Νοεμβρίου 2009.
  34. «HEAVEN & HELL: All Summer Shows Cancelled». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 Ιουλίου 2010. Ανακτήθηκε στις 18 Μαΐου 2010.
  35. «CNN.com: Metal rocker Ronnie James Dio has died, wife says». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 9 Σεπτεμβρίου 2010. Ανακτήθηκε στις 18 Μαΐου 2010.
  36. «Legendary Heavy Metal Vocalist RONNIE JAMES DIO Dies». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 Αυγούστου 2010. Ανακτήθηκε στις 18 Μαΐου 2010.
  37. «Officially communicated of Dio's death». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Μαΐου 2010. Ανακτήθηκε στις 18 Μαΐου 2010.
  38. Houston Chronicle blog Αρχειοθετήθηκε 2010-05-19 στο Wayback Machine. "Ronnie James Dio dead". May 16, 2010. Retrieved May 16, 2010.
  39. «Ronnie James Dio dies». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 Νοεμβρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 10 Μαΐου 2026.
  40. Metal Injection "Ronnie James Dio Dies At Age 67". May 16, 2010. Retrieved May 16, 2010.
  41. «The Second Annual Revolver Golden Gods Winners Are Revealed! - Revolver Golden Gods Awards». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Σεπτεμβρίου 2010. Ανακτήθηκε στις 18 Μαΐου 2010.
  42. «Fan Poll: 5 Greatest Metal Vocalists of All Time». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 31 Μαΐου 2020. Ανακτήθηκε στις 9 Μαΐου 2026.
  43. «Ronnie James Dio: A Shining Star in Canis Minor». Ανακτήθηκε στις 11 Μαΐου 2026.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]