Ρωσοπερσικός πόλεμος (1826-1828)

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Ρωσοπερσικός πόλεμος (1826-1828)
Ρωσοπερσικοί πόλεμοι
Battle near Elisavetpol.jpg
Η μάχη της Γκαντζά στις 13 Σεπτεμβρίου 1826
Χρονολογία 1826–1828
Τόπος Νότιος Καύκασος, Βόρειο Ιράν
Αίτια Εδαφικές διαφορές
Έκβαση Ρωσική νίκη
συνθήκη του Τουρκμεντσάι
Εδαφικές
μεταβολές
Η Περσία αμετάκλητα χάνει τη σημερινή Αρμενία, το Αζερμπαϊτζάν και την επαρχία Ιγκντίρ
Αντιμαχόμενοι
Ηγετικά πρόσωπα
Δυνάμεις
34.000
35-50.000

Ο ρωσοπερσικός πόλεμος 1826-1828 ήταν η τελευταία μεγάλη στρατιωτική σύγκρουση μεταξύ της αυτοκρατορικής Ρωσίας και της περσικής αυτοκρατορίας.

Ο πόλεμος τελείωσε το 1828 μετά την κατάληψη του Ταμπρίζ. Ο πόλεμος είχε ακόμα πιο καταστροφικά αποτελέσματα για την Περσία από τον πόλεμο του 1804-1813 και η συνακόλουθη συνθήκη του Τουρκμεντσάι απογύμνωσε την Περσία από τα τελευταία εναπομείναντα εδάφη στην περιοχή του Καυκάσου, η οποία περιελάμβανε όλες τις σύγχρονες Αρμενία, τη νότια υπόλοιπο της σύγχρονης Αζερμπαϊτζάν και επαρχία Ιγκντίρ στην Τουρκία. Με τις συνθήκες του Γκουλιστάν και του Τουρκμεντσάι η Δυναστεία των Κατζάρων της περσικής αυτοκρατορίας έχασε αμετάκλητα όλα τα εδάφη της στην περιοχή του Καυκάσου στη Ρωσία, τα οποία εκτείνονταν άλλοτε στο μεγαλύτερο τμήμα της Τρανσκαυκασίας και τμήμα του Βόρειου Καυκάσου.

Περσοβρετανικές σχέσεις και σύγκρουση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Με την ήττα του στην προηγούμενη ευρείας κλίμακας στρατιωτική σύγκρουση, ο Σάχης κατανόησε ότι επίκειτο σχεδόν αναπόφευκτα και άλλη επίθεση από τους Ρώσους. Ταυτόχρονα η Μεγάλη Βρετανία διείδε ότι ο πόλεμος δεν μπορούσε να κερδηθεί για τους Πέρσες και χρησιμοποίησε το γεγονός για να ενισχύσει την εξωτερική πολιτική της και τις διασυνδέσεις της με την Περσία. Χρησιμοποιώντας αυτά τα νέα διπλωματικά κανάλια με τους Βρετανούς, η Περσία προχώρησε σε συνθήκη αμυντικής συμμαχίας το 1812. Στη συνθήκη προβλεπόταν ότι η Βρετανία θα προσέφερε αμυντική συμμαχία ενάντια σε οποιεσδήποτε περαιτέρω ρωσικές καταπατήσεις εδαφών. Περιείχε επίσης όρους, σύμφωνα με τους οποίους η Περσία θα παρείχε προστασία εναντίον οποιουδήποτε ευρωπαϊκού στρατού θα επιχειρούσε να εισβάλλει στην Ινδίας, όπου στάθμευε ένα μεγάλο τμήμα των βρετανικών στρατευμάτων. Σε αντάλλαγμα, η Βρετανία θα παρείχε στρατιωτική και οικονομική βοήθεια σε περίπτωση νέας ρωσικής επίθεσης[1], χωρίς ωστόσο πρακτική ωφέλεια στη συγκεκριμένη ρωσοπερσική σύγκρουση.

Μετά τον θάνατο του τσάρου Αλεξάνδρου Α΄ και την επακόλουθη εξέγερση των Δεκεμβριστών, οι Πέρσες εισέβαλαν τον Ιούλιο υπό την αρχηγία του Αμπάς Μιρζά και κέρδισαν ορισμένες νίκες, αριθμητικά υπέρτεροι των δυνάμεων του στρατηγού Αλεξέι Γέρμολοφ, του οποίου οι εκκλήσεις για ενισχύσεις στην Αγία Πετρούπολη δεν εισακούστηκαν. Στις 12 Σεπτεμβρίου ο περσικός στρατός υπό την προσωπική διοίκηση του Αμπάς Μιρζά νικήθηκε στην Γκαντζά. Την άνοιξη του 1827 η ρωσική διοίκηση πέρασε στον στρατηγό Ιβάν Πασκέβιτς που κατέλαβε το Ερεβάν στο τέλος του Σεπτεμβρίου και διέσχισε τον ποταμό Αράς για να καταλάβει το Ταμπρίζ. Τον Νοέμβριο, ο Αμπάς Μιρζά υποχρεώθηκε σε συνθηκολόγηση[2].

Παραπομπές - σημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Rashidvash, Vahid (2012). «History of Iran: The Circumstances of Signing Golestan and Turkmanchy Treaties and its Contents». International Review of Social Sciences and Humanities 3 (1): 258. ISSN 2248-9010. 
  2. Baumann, Robert F. (2004). «Russo-Persian Wars». Στο: Millar, James R., επιμ. Encyclopedia of Russian History. NY: Macmillan Reference USA, σσ. 1336. ISBN 0-02-865907-4.