Μετάβαση στο περιεχόμενο

Πράσινη Γραμμή

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Παρεμβαλλόμενη γραμμή του Ο.Η.Ε. στην Κύπρο
Πάνω: Το έμβλημα της Ειρηνευτικής Δύναμης ΟΗΕ στην Κύπρο.
Κάτω: Σήμανση της αποστρατιωτικοποιημένης «Πράσινης Γραμμής».
Χάρτης των περιφερειών της Κύπρου, όπου φαίνεται η «Πράσινη Γραμμή».
Ίδρυση30 Δεκεμβρίου 1963, πριν 62 έτη (1963-12-30)
ΤύποςΑποστρατιωτικοποιημένη ζώνη
Έδραάγνωστο
Ειδική Αντιπρόσωπος του Γ. Γρ. και Επικεφαλής ΟΥΝΦΙΚΥΠΕλίζαμπεθ Σπεχάρ (2016-)[1]
Μητρική οργάνωσηΕιρηνευτική Δύναμη των Ηνωμένων Εθνών στην Κύπρο
δεδομένα (π • σ • ε )
 Για την επέκταση του λήματος, μπορείτε να μεταφράσετε μέρη από το αντίστοιχο αγγλικό λήμα United Nations Buffer Zone in Cyprus.

Η Πράσινη Γραμμή ή επίσημα «Παρεμβαλλόμενη γραμμή του Ο.Η.Ε. στην Κύπρο» είναι το όριο μεταξύ ελεύθερων και κατεχόμενων περιοχών[2] της Κυπριακής Δημοκρατίας. Πρόκειται για αποστρατιωτικοποιημένη ζώνη. Όπως και όλα τα εδάφη του νησιού, τα εδάφη εντός της Πράσινης Γραμμής ανήκουν στην Κυπριακή Δημοκρατία.[3][4]

Δημιουργήθηκε για πρώτη φορά στις 30 Δεκεμβρίου 1963 μετά από συμφωνία Ελλήνων, Τούρκων και Βρετανών, όταν ξέσπασαν οι πρώτες σοβαρές διακοινοτικές ταραχές (ορισμένοι τις ονομάζουν "τουρκανταρσία"[5], οι Τουρκοκύπριοι θεωρούν υποτιμητικό τον όρο) στη νεαρή ακόμη τότε Κυπριακή Δημοκρατία. Σκοπός της ήταν να αποτρέψει κλιμάκωση της έντασης μεταξύ Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων. Ονομάστηκε «Πράσινη Γραμμή» επειδή ο τότε διοικητής των βρετανικών δυνάμεων στην Κύπρο στρατηγός Γιανγκ την χάραξε με πράσινο μολύβι στον χάρτη. Τότε δεν εκτεινόταν σε όλο το νησί, υπήρχε μόνο στη Λευκωσία και αργότερα εκεί που υπήρχαν τουρκοκυπριακοί θύλακες. Από τον Μάρτιο του 1964, οπότε κατέφτασε η Ειρηνευτική Δύναμη των Ηνωμένων Εθνών στην Κύπρο,[6] η φύλαξή της έχει ανατεθεί σε αυτούς. Επεκτάθηκε κατά πολύ μετά την εισβολή της Τουρκίας στην Κύπρο το 1974. Η γραμμή αυτή εκτείνεται πλέον σε μήκος 183 χλμ. και χωρίζει το νότιο από το βόρειο μέρος του νησιού, στο οποίο έχει δημιουργηθεί ένα μη αναγνωρισμένο ψευδοκράτος1.[2] Η Πράσινη Γραμμή ελέγχεται από τα στελέχη των Ηνωμένων Έθνων (Ο.Η.Ε.), οι οποίοι φροντίζουν για τη διατήρηση της ομαλότητας στην περιοχή. Ονομάζεται επίσης Νεκρή ζώνη και Γραμμή κατάπαυσης του πυρός.[7]

Η Πράσινη Γραμμή - ή «Γραμμή Αττίλα» όπως επίσης ονομάζεται λόγω της τουρκικής εισβολής υπό το ίδιο όνομα - χωρίζει από το 1974 τη Λευκωσία σε δύο μέρη, καθιστώντας την τη μόνη διαιρεμένη πρωτεύουσα στην Ευρώπη σήμερα. Από το 2003 η λεγόμενη "κυβέρνηση" των Τουρκοκυπρίων αποφάσισε να επιτρέψει τη διέλευσή της προς τα Κατεχόμενα και έχει ανοίξει ως τώρα πέντε σημεία διέλευσης. Για τη διέλευση απαιτείται επίδειξη διαβατηρίου, κάτι στο οποίο αντιδρούν πολλοί, θεωρώντας την επίδειξη διαβατηρίου στις τουρκοκυπριακές "αρχές" ως de facto αναγνώριση της εξουσίας τους.[7]

Επεισόδια στην Πράσινη Γραμμή

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Κύρια λήμματα: Τάσος Ισαάκ και Σολωμός Σολωμού
Η στιγμή της δολοφονίας του Τάσου Ισαάκ.

Στην Πράσινη Γραμμή σημειώνονται κατά καιρούς επεισόδια ανάμεσα σε Ελληνοκυπρίους και Τουρκοκυπρίους.

Στις 11 Αυγούστου 1996 Ελληνοκύπριοι διαδηλωτές μπήκαν παρά την απαγόρευση εισόδου στην Πράσινη Γραμμή. Ένας από αυτούς, ο Τάσος Ισαάκ, κατέπεσε στο έδαφος ενώ προσπαθούσε να επιστρέψει. Τουρκοκυπριακές αστυνομικές δυνάμεις και διαδηλωτές, ανάμεσά τους και πολλοί οπαδοί των νεοναζί «Γκρίζων Λύκων», που είχαν καταφθάσει από την Τουρκία, τον βρήκαν και τον χτυπούσαν επί 15 λεπτά αφαιρώντας του τη ζωή.[7][8]

Στις 14 Αυγούστου 1996, μία ομάδα από διαδηλωτές κατευθύνθηκε στο οδόφραγμα της Δερύνειας για να εναποθέσει στεφάνια και λουλούδια στο χώρο της δολοφονίας του Tάσου Ισαάκ. Εξελίχθηκαν επεισόδια με ομάδα «Γκρίζων Λύκων» και στη συνέχεια ένας εκ των διαδηλωτών, ο Σολωμός Σολωμού, πέρασε στη νεκρή ζώνη, ανέβηκε σε έναν ιστό για να κατεβάσει την τουρκική σημαία και δολοφονήθηκε από Τούρκους ελεύθερους σκοπευτές.[7][9]

Φωτογραφίες σχετικά με την Πράσινη Γραμμή

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

1: Η «Τουρκική Δημοκρατία της Βορείου Κύπρου» αναγνωρίζεται μόνο από την Τουρκία.[2]

  1. ↑ «Η Ελίζαμπεθ Σπεχάρ Βοηθός Γενική Γραμματέας της DPPA». ΡΙΚ. 19 Ιανουαρίου 2022.
  2. 1 2 3 «Permanent Mission of the Republic of Cyprus to the United Nations —». ΟΗΕ. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Μαΐου 2012. Ανακτήθηκε στις 14 Φεβρουαρίου 2014."Ψήφισμα Συμβουλίου Ασφαλείας του Ο.Η.Ε: "Εκφράζοντας σοβαρή ανησυχία για τις περαιτέρω αποσχιστικές ενέργειες στο κατεχόμενο τμήμα της Κυπριακής Δημοκρατίας, οι οποίες παραβιάζουν το ψήφισμα 541 (1983), δηλαδή η υποτιθέμενη ανταλλαγή πρεσβευτών μεταξύ της Τουρκίας και της νομικά άκυρης "Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου" και το ενδεχόμενο διενέργειας ενός "συνταγματικού δημοψηφίσματος" και "εκλογών", καθώς και λόγω άλλων ενεργειών ή απειλών για ενέργειες που αποσκοπούν στην περαιτέρω παγίωση του δήθεν ανεξάρτητου κράτους και τη διαίρεση της Κύπρου".
  3. ↑ «Κανονισμός Πράσινης Γραμμής (ΕΚ) αριθ. 866/2004». www.mof.gov.cy. Τμήμα Τελωνείων, Κυπριακή Δημοκρατία. 25 Νοεμβρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 13 Σεπτεμβρίου 2025.
  4. ↑ «Κανονισμός για την Πράσινη Γραμμή». commission.europa.eu. Ευρωπαϊκή Επιτροπή. 4 Ιουλίου 2024. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Σεπτεμβρίου 2025. Ανακτήθηκε στις 13 Σεπτεμβρίου 2025.
  5. ↑ Λυρίτσας, Λουκιανός (21 Δεκεμβρίου 2021). «Κύπρος: Η ξεχασμένη «μάρτυρας» των ματωμένων Χριστουγέννων». dw.com. Λευκωσία: Deutsche Welle. Ανακτήθηκε στις 13 Σεπτεμβρίου 2025.
  6. ↑ «[Ψήφισμα που υιοθετήθηκε από το Συμβούλιο Ασφαλείας κατά την 1102η συνεδρίασή του στις 4 Μαρτίου 1964 [σχετικά με τη σύσταση της Ειρηνευτικής Δύναμης των Ηνωμένων Εθνών στην Κύπρο]»] (στα αγγλικά) (PDF) Resolution adopted by the Security Council at its 1102nd meeting on 4 March 1964 [on establishment of the UN Peace-keeping Force in Cyprus]. 19ο Συμβούλιο Ασφαλείας Ηνωμένων Εθνών (1964). Νέα Υόρκη: Ηνωμένα Έθνη. 4 Μαρτίου 1964. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2025-09-13. https://web.archive.org/web/20250913091917/https://digitallibrary.un.org/record/607947?ln=en&v=pdf.
  7. 1 2 3 4 Πολίτης, Γιάννης Α. (18 Αυγούστου 2023). «Πράσινη Γραμμή: Η ιστορία της γραμμής που διαχωρίζει την ελεύθερη από την Κατεχόμενη Κύπρο». Πρώτο Θέμα. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Σεπτεμβρίου 2025. Ανακτήθηκε στις 13 Σεπτεμβρίου 2025.
  8. ↑ Δεδούση, Μαρία (11 Αυγούστου 2022). «Σαν σήμερα: Η 11η Αυγούστου στην Ιστορία - Τάσος Ισαάκ, ένα έγκλημα χωρίς τιμωρία». CNN Greece. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Σεπτεμβρίου 2025. Ανακτήθηκε στις 13 Σεπτεμβρίου 2025.
  9. ↑ «Κύπρος: Πώς δολοφονήθηκαν μέσα σε τρεις μέρες Σολωμός Σολωμού και Τάσος Ισαάκ (Ιστορικό Αρχείο)». Τα Νέα. 14 Αυγούστου 2023. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 Αυγούστου 2024. Ανακτήθηκε στις 11 Αυγούστου 2024.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Ανακτήθηκε από "https://el.wikipedia.org/w/index.php?title=Πράσινη_Γραμμή&oldid=11294141"