Πιερ-Σιμόν ντε Λαπλάς

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
(Ανακατεύθυνση από Πιέρ Σιμόν Λαπλάς)
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Πιέρ Σιμόν Λαπλάς
Pierre-Simon Laplace.jpg
Όνομα στη
μητρική γλώσσα
Pierre-Simon de Laplace (Γαλλικά)
Γέννηση 23  Μαρτίου 1749[1][2][3][4][5][6][7]
Μπωμόν-αν-Ωζ[8]
Θάνατος 5  Μαρτίου 1827[1][2][4][5][6]
Παρίσι
Εθνικότητα Γάλλοι
Υπηκοότητα Γαλλία
Σπουδές Πανεπιστήμιο της Καέν και d:Q2983840
Σύζυγος Marie Anne Charlotte de Courty de Romange
Τέκνα Charles Émile de Laplace
Βραβεύσεις Μεγάλος Σταυρός της Λεγεώνας της Τιμής (1825), Ανώτερος Ταξιάρχης της Λεγεώνας της Τιμής (1804), Ιππότης της Λεγεώνας της Τιμής (1803), Μεγαλόσταυρος του Τάγματος της Επανένωσης (1813), Εταίρος της Βασιλικής Εταιρίας, Λεγεώνα της Τιμής, Τάγμα της Επανένωσης και Βασιλική Εταιρεία
Επιστημονική σταδιοδρομία
Ερευνητικός τομέας Ουράνια μηχανική, Θεωρία πιθανοτήτων, Μαθηματική ανάλυση, μαθηματικά, μηχανική και αστρονομία
Αξίωμα Pair of France, μέλος της Γερουσίας των συντηρητικών και Υπουργός Εσωτερικών της Γαλλίας (1799; 1799)
Ιδιότητα μαθηματικός, αστρονόμος, φυσικός, πολιτικός, φιλόσοφος, διδάσκων πανεπιστημίου και θεωρητικός φυσικός
Διδακτορικός καθηγητής Ζαν λε Ροντ ντ' Αλαμπέρ
Υπογραφή
Pierre-Simon Laplace signature.svg
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Ο Πιερ Σιμόν Λαπλάς (Pierre-Simon Laplace, 23 Μαρτίου 17495 Μαρτίου 1827) ήταν Γάλλος μαθηματικός, αστρονόμος και φιλόσοφος. Οι μελέτες του πάνω στη μηχανική του αστρονομικού συστήματος έδωσαν τεράστια ώθηση στην έρευνα του διαστήματος.

Βιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γεννήθηκε το 1749 στο Μπωμόν-αν-Ωζ (Beaumont-en-Auge), στη στρατιωτική σχολή του οποίου σπούδασε με τη βοήθεια των συμπατριωτών του, επειδή προερχόταν από φτωχή οικογένεια. Σε ηλικία 18 ετών (1767) διορίστηκε καθηγητής των μαθηματικών στη στρατιωτική σχολή του Παρισιού. Άρχισε από τότε να ασχολείται πολύ σοβαρά με την έρευνα και το 1773 παρουσίασε πρότυπη μαθηματική εργασία επί διαφορικού λογισμού. Τότε έγινε μέλος της Ακαδημίας Επιστημών της Γαλλίας και πρόεδρος της επιτροπής οργάνωσης του Πολυτεχνείου. Εκλέχθηκε γερουσιαστής και αργότερα έφτασε μέχρι το αξίωμα του υπουργού Εσωτερικών. Το 1804 έλαβε τον τίτλο του κόμητα και το 1817 τον τίτλο του μαρκήσιου, μετά από την αποκατάσταση των Βουρβόνων. Πέθανε το 1827.

Συνέγραψε σειρά έργων που εξέδωσε αργότερα η γαλλική κυβέρνηση σε επτά τόμους και στη συνέχεια και η Ακαδημία των Επιστημών.

Έργο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξέτασε πολλά θέματα που προβλημάτιζαν την εποχή του πάνω στην Ουράνια μηχανική. Την ελλειπτική κίνηση των πλανητών, τις κινήσεις της Σελήνης, το σχήμα της Γης, τη μέθοδο για να βρεθεί η απόσταση του Ήλιου, τις τροχιές των πλανητών Δία και Κρόνου κλπ. Η θεωρία του για την κοσμογονία εκτίθεται μέσα από το έργο του «Έκθεση του συστήματος του κόσμου» που εξέδωσε το 1796. Σημειώνεται πως το έργο αυτό επανεκδόθηκε το 1824 μαζί με την «Ιστορία της Αστρονομίας».

Είναι επίσης αυτός που επινόησε την περίφημη εξίσωση Λαπλάς. Αν και ο μετασχηματισμός Λαπλάς ονομάζεται προς τιμή του Λαπλάς, (οποίος χρησιμοποίησε το μετασχηματισμό στην εργασία του για τη θεωρία πιθανοτήτων), ο μετασχηματισμός αυτός ανακαλύφθηκε αρχικά από τον Λέοναρντ Όιλερ, τον Ελβετό μαθηματικό. Ο μετασχηματισμός Λαπλάς εμφανίζεται σε όλους τους κλάδους της μαθηματικής φυσικής. Επίσης μεγάλη ήταν η συνεισφορά του στην αναλυτική θεωρία των πιθανοτήτων.

Ακόμη, μια άλλη συνεισφορά του Λαπλάς, αγγίζοντας τον τομέα της Στατιστικής Φυσικής, ήταν ο «Δαίμονα του Λαπλάς». Η βασική ιδέα ήταν πως αφορούσε έναν υποθετικό δαίμονα που, αν γνώριζε την ακριβή θέση του κάθε ατόμου στο Σύμπαν, τότε θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει τους νόμους του Νεύτωνα για να αποκαλύψει όλη την πορεία των κοσμικών γεγονότων, του παρελθόντος και του παρόντος: Αν θεωρηθεί για μια στιγμή ότι υπάρχει μια νοημοσύνη ικανή να κατανοήσει όλες τις δυνάμεις που κινητοποιούν τη φύση, καθώς και την αντίστοιχη κατάσταση των όντων που τη συνθέτουν, θα περιέκλειε στον ίδιο μαθηματικό τύπο τις κινήσεις των μεγαλύτερων ατόμων. Αφού γι αυτήν τίποτα δε θα ήταν αβέβαιο, το μέλλον, όπως ακριβώς και το παρελθόν, θα φάνταζε στα μάτια της ως παρόν[9].

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 (Γαλλικά) data.bnf.fr. data.bnf.fr/ark:/12148/cb119110516. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
  2. 2,0 2,1 MacTutor History of Mathematics archive. Ανακτήθηκε στις 22  Αυγούστου 2017.
  3. (Γαλλικά) Léonore database. Ministry of Culture. LH/1477/83. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  4. 4,0 4,1 Comité des travaux historiques et scientifiques. 100195. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  5. 5,0 5,1 SNAC. w6bz69tb. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  6. 6,0 6,1 (Αγγλικά) Find A Grave. 177676521. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  7. (Αγγλικά) Find A Grave. 38399658. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  8. Arthur Berry: «A Short History of Astronomy» (Βρετανικά αγγλικά) John Murray. 1898.
  9. Σχετικό μαθηματικό μυθιστόρημα: «Ο δαίμονας του Λαπλάς», Άνταμ Φάουερ, Μίνωας 2007