Πεντοξείδιο του αντιμονίου

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Πεντοξείδιο του αντιμονίου
Antimony-pentoxide-xtal-1979-3D-balls.png
Γενικά
Όνομα IUPAC Πεντοξείδιο του αντιμονίου
Χημικά αναγνωριστικά
Χημικός τύπος Sb2O5
Μοριακή μάζα 323,517 amu
Αριθμός CAS 1314-60-9
SMILES O=[Sb](=O)O[Sb](=O)=O
InChI 1S/5O.2Sb
PubChem CID 14813
ChemSpider ID 14129
Δομή
Κρυσταλλική δομή
στερεού
Κυβικό σύστημα
Φυσικές ιδιότητες
Σημείο τήξης 380 °C (διασπάται)
Πυκνότητα 3,78 gr/cm3
Διαλυτότητα
στο νερό
0,3 gr/100 ml
Διαλυτότητα
σε άλλους διαλύτες
αδιάλυτο στο νιτρικό οξύ
Εμφάνιση κίτρινη σκόνη
Χημικές ιδιότητες
Εκτός αν σημειώνεται διαφορετικά, τα δεδομένα αφορούν υλικά υπό κανονικές συνθήκες περιβάλλοντος (25°C, 100 kPa).

Το πεντοξείδιο του αντιμονίου είναι ανόργανη χημική ένωση των στοιχείων αντιμόνιο και οξυγόνο. Ο χημικός τύπος της είναι Sb2O5, αλλά απαντάται σχεδόν πάντα στην ένυδρη μορφή της, Sb2O5·nH2O.

Κρυσταλλική δομή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το πεντοξείδιο του αντιμονίου έχει την ίδια μοριακή δομή με τη μορφή B του πεντοξειδίου του νιοβίου, που μπορεί να προκύψει από τη δομή του ρουτιλίου: Το κάθε άτομο αντιμονίου περιβάλλεται από 6 άτομα οξυγόνου σε διάταξη παραμορφωμένου οκταέδρου. Αυτά τα οκτάεδρα μοιράζονται κορυφές και ακμές με τα γειτονικά τους[1]:

Antimony-pentoxide-xtal-1979-Sb-coord-3D-balls-O.png
Antimony-pentoxide-xtal-1979-O1-coord-B-3D-balls.png
Antimony-pentoxide-xtal-1979-O2&3-coord-B-3D-balls.png
Μεμονωμένο οκτάεδρο
Μοίρασμα ακμών sharing
Μοίρασμα κορυφών

Σύνθεση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το ένυδρο οξείδιο παρασκευάζεται με υδρόλυση του πενταχλωριούχου αντιμονίου, ή με προσθήκη οξέος σε εξαϋδροξοαντιμονικό κάλιο. Μπορεί επίσης να παρασκευασθεί με οξείδωση του τριοξειδίου του αντιμονίου με νιτρικό οξύ.[2]

Χρήσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Sb2O5 βρίσκει χρήση ως επιβραδυντικό πυρός στο ABS και άλλα πλαστικά, ως παράγοντας καθιζήσεως στην παραγωγή διοξειδίου του τιτανίου, και κάποιες φορές στην παραγωγή γυαλιού, βαφών και κόλλας.[3][4]

Χρησιμοποιείται επίσης ως ρητίνη ανταλλαγής ιόντων για μερικά κατιόντα σε όξινο διάλυμα, όπως το Na+ (ιδιαίτερα για την επιλεκτική κατακράτησή τους), καθώς και ως καταλύτης πολυμερισμού και οξειδώσεως.

Χημικές ιδιότητες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το ένυδρο οξείδιο είναι αδιάλυτο στο νιτρικό οξύ, αλλά διαλύεται σε πυκνό διάλυμα υδροξειδίου του καλίου δίνοντας KSb(OH)6 (εξαϋδροξοαντιμονικό κάλιο).[5]

Θερμαινόμενο στους 700 °C το ένυδρο πεντοξείδιο του αντιμονίου (κίτρινη σκόνη) μετατρέπεται σε άνυδρο λευκό στερεό με χημικό τύπο Sb6O13 , το οποίο περιέχει και τρισθενές και πεντασθενές αντιμόνιο. Παραπέρα θέρμανση, στους 900 °C, παράγει μια λευκή αδιάλυτη σκόνη Sb2O4 , που αποτελείται από δύο κρυσταλλικές μορφές α και β. Η μορφή β αποτελείται από πεντασθενές Sb σε διακρυσταλλικά οκτάεδρα και πυραμιδοειδείς μονάδες Sb(III) O4.

Το πεντοξείδιο του αντιμονίου μπορεί να αναχθεί σε μεταλλικό αντιμόνιο, αν θερμανθεί με υδρογόνο ή κυανιούχο κάλιο.[6]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. M. Jansen (March 1979). «Die Kristallstruktur von Antimon(V)-oxid». Acta Crystallogr. B 35 (3): 539–542. doi:10.1107/S056774087900409X. 
  2. Pradyot Patnaik: Handbook of Inorganic Chemicals. McGraw-Hill, 2002, ISBN 0-07-049439-8
  3. Bartlett, Jeffrey (1997-03-19). «Colloidal Antimony Pentoxide in Flame Retarded ABS». Nyacol Products, Inc. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 Αυγούστου 2006. Ανακτήθηκε στις 2006-07-28. 
  4. «ANTIMONY PENTOXIDE». chemicalLAND21.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 Αυγούστου 2006. Ανακτήθηκε στις 2006-07-28. 
  5. Pradyot Patnaik (2002). Handbook of Inorganic Chemicals. McGraw-Hill, σελ. 54. ISBN 0-07-049439-8. 
  6. Κεφάλαιο "Antimony" στο Handbook of Preparative Inorganic Chemistry, 2η έκδ., επιμ. G. Brauer, Academic Press, Νέα Υόρκη 1963. Τόμ. 1, σελ. 606.


Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Antimony pentoxide της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).