Παλαιοζωικός αιώνας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Η Παλαιοζωικός αιώνας είναι ο πρώτος από τους τρεις αιώνες του Φανεροζωικού μεγααιώνα. Καλύπτει την περιόδο από περίπου 542 εώς 251 εκατομμύρια χρόνια πριν από σήμερα (ε.χ.π.)(ICS, 2004) και ακολουθείται από το Μεσοζωικό αιώνα. Περιλαμβάνει έξι περιόδους. Από την νεότερη ως τη αρχαιότερη είναι οι εξής:

Παλαιοζωική ζωή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στην αρχή του Παλαιοζωικού εμφανίζονται ξαφνικά, με την Κάμβριο έκρηξη, σχεδόν όλες οι συνομοταξίες των ασπόνδυλων. Δεν υπάρχει ακόμη χερσαία ζωή. Μια ποικιλία φυκών ευημερεί στους ωκεανούς. Εμφανίζονται τα μαλάκια και τα αρθρόποδα, όπως οι τριλοβίτες. Κατά το Ορδοβίκιο εμφανίζονται τα καρκινοειδή μαζί με τα πρώτα ιχθυόμορφα σπονδυλωτά. Κοραλλιογενείς ύφαλοι αρχίζουν να σχηματίζονται στους ωκεανούς, ενώ οι νότιες ήπειροι μετατοπίζονται προς τους πόλους.

Στο Σιλούριο αναπτύσσονται τα πρώτα απλά φυτά, όπως η κουκσόνια, κατά μήκος των ακτών ή σε εκβολές ποταμών. Εμφανίζονται, επίσης, οι πρώτοι οδοντοφόροι ιχθύες. Στο Δεβόνιο οι καρχαρίες και πολλά άλλα είδη αφθονούν στις θάλασσες. Kάνουν την εμφάνισή τους τα πρώτα έντομα και αμφίβια, όπως ο ιχθυόστεγος.

Σχηματίζονται τα πρώτα δάση από σποριόφυτα, όπως οι γιγαντιαίες φτέρες και τα βρύα. Η φυτική ζωή έφτασε στο αποκορύφωμά της κατά το μέσο Λιθανθρακοφόρο όπου κυριαρχούσαν απέραντα δάση λυκοποδιόφυτων στην τροπική ζώνη της Λαυρασίας. Η κλιματική αλλαγή προκάλεσε την κατάρρευση αυτής της χλωρίδας και μείωσε την βιοποικιλότητα των φυτών στη συνέχεια. Από τα δάση αυτά θα σχηματιστούν τα αποθέματα λιθάνθρακα που έδωσαν και όνομά τους στη συγκεκριμένη περίοδο. Διαμορφώνονται οι πρώτοι ψαμμίτες στις έρημους. Παγετώδης περίοδος στην ανατολική Γκοντβάνα. Τα αμφίβια αφθονούν. Τα πρώτα ερπετά εξελίσσονται από τα αμφίβια. Κατά το Πέρμιο τα κωνοφόρα αντικαθιστούν τις φτέρες. Πολλαπλασιάζονται τα ερπετά και επεκτείνονται οι έρημοι.

Τεκτονική[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γεωλογικά, ο Παλαιοζωικός αιώνας ξεκινά λίγο μετά τη διάσπαση της υπερηπείρου της Παννότιας. Κατά τη διάρκεια του πρώιμης Παλαιοζωικού, η χερσαία μάζα της Γης διασπάστηκε σε τρεις μικρότερες (Λαυρεντία, Σιβηρία, Βαλτική) και στη μεγάλη ήπειρο Γκοντβάνα.

Η Καληδόνιος ορογενετική φάση λαμβάνει χώρα κατά το Ορδοβίκιο και Δεβόνιο, περίπου 490 ως 390 εκατομμύρια χρόνια πριν, και προκλήθηκε από την σύγκρουση των ηπείρων της Λαυρεντίας, της Βαλτικής και της Αβαλονίας και το κλείσιμο του Ιαπετού ωκεανού. Από αυτήν δημιουργήθηκαν τα Βρετανικά Νησιά, τα Σκανδιναβικά Όρη, το Αρχιπέλαγος Σβάλμπαρντ, η οροσειρά της ανατολικής Γροιλανδίας και τα Απαλάχια Όρη. Η Βαρίσκιος ορογενετική φάση από το Δεβόνιο ήταν αποτέλεσμα της σύγκρουσης της Λαυρωσίας (ή αλλιώς Ευραμερική) με την Γκοντβάνα. Έτσι σχηματίστηκε η υπερήπειρος της Παγγαίας, στην οποία περιλαμβανόταν το μεγαλύτερο τμήμα ξηράς του πλανήτη.

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Φανεροζωικός
Παλαιοζωικός Μεσοζωικός Καινοζωικός
Παλαιοζωικός αιώνας
Κάμβρια Ορδοβίκια Σιλούρια Δεβόνια Λιθανθρακοφόρος Πέρμια


Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Paleozoic της Αγγλόγλωσσης Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).