Ουκρανική επανάσταση του 2014

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Συγκρούσεις διαδηλωτών με αστυνομικές δυνάμεις στο Κίεβο, 18 Φεβρουαρίου 2014

Η ουκρανική επανάσταση του 2014 (ουκρανικά: 2014 Українська революція‎, 2014 Ukrayinsʹka revolyutsiya), επίσης γνωστή ως Επανάσταση της Αξιοπρέπειας, ξέσπασε στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2014, όταν μια σειρά βίαιων γεγονότων που περιελάμβαναν διαδηλωτές, αστυνομικές ταραχές και ελεύθερους σκοπευτές στην πρωτεύουσα της Ουκρανίας Κίεβο κατέληξαν στην απομάκρυνση του εκλεγμένου προέδρου Βίκτορ Γιανουκόβιτς και στην ανατροπή της ουκρανικής κυβέρνησης[1].

Διαδοχικές ουκρανικές κυβερνήσεις κατά τη δεκαετία του 2000 επιδίωξαν μια στενότερη σχέση με την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ)[2][3]. Η κυβέρνηση Γιανουκόβιτς διαπραγματεύτηκε μια συμφωνία σύνδεσης της Ουκρανίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση από το 2012[4]. Μια τέτοια ολοκληρωμένη εμπορική συμφωνία με την ΕΕ θα είχε αντίκτυπο στις εμπορικές συμφωνίες της Ουκρανίας με τη Ρωσία, τον μεγαλύτερο εμπορικό εταίρο της Ουκρανίας εκείνη την εποχή[5]. Ο Γιανουκόβιτς πίστευε ότι οι επιπλοκές θα μπορούσαν να αντιμετωπιστούν και δήλωνε ότι σκόπευε να συνάψει τη συμφωνία[6], αλλά συνεχώς την ανέβαλε[7]. Η παρελκυστική αυτή τακτική ερμηνεύτηκε ως απόπειρα να ακυρωθεί η υπογραφή της συμφωνίας και οδήγησε σε ένα κύμα διαμαρτυριών που έγινε γνωστό ως το κίνημα «Euromaidan»[8]. Οι συγκρούσεις μεταξύ διαδηλωτών και αστυνομίας έγιναν βίαιες και είχαν ως αποτέλεσμα το θάνατο περίπου 130 ανθρώπων, συμπεριλαμβανομένων 18 αστυνομικών[9]. Καθώς οι εντάσεις αυξήθηκαν, η προσωπική ασφάλεια του προέδρου θεωρήθηκε επισφαλής[10] και στις 22 Φεβρουαρίου έφυγε από το Κίεβο και μετέβη στη Ρωσία[8]. Οι διαδηλωτές πήραν τον έλεγχο διαφόρων κτηρίων της πρωτεύουσας. Την ίδια ημέρα, το κοινοβούλιο αποφάσισε την παύση του προέδρου Γιανουκόβιτς, με ψήφους 328 έναντι 0[11][12][13].

Ο Γιανουκόβιτς δήλωσε ότι αυτή η ψηφοφορία ήταν παράνομη και ενδεχομένως εξαναγκασμένη, και ζήτησε βοήθεια από τη Ρωσική Ομοσπονδία[14]. Η Ρωσία θεώρησε την ανατροπή του Γιανουκόβιτς παράνομο πραξικόπημα και δεν αναγνώρισε την προσωρινή κυβέρνηση. Ευρείες διαμαρτυρίες, τόσο υπέρ όσο και κατά της επανάστασης, σημειώθηκαν στις ανατολικές και νότιες περιοχές της Ουκρανίας, όπου ο Γιανουκόβιτς είχε προηγουμένως λάβει ισχυρή υποστήριξη στις προεδρικές εκλογές του 2010. Αυτές οι διαμαρτυρίες κλιμακώθηκαν, με αποτέλεσμα ρωσική στρατιωτική εισβολή[15][16] και την ίδρυση των αυτοανακηρυγμένων δημοκρατιών του Ντονέτσκ και Λουγκάνσκ.

Η προσωρινή κυβέρνηση, με επικεφαλής τον Αρσένι Γιάτσενιουκ, προχώρησε στην υπογραφή της συμφωνίας σύνδεσης με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο Πέτρο Πόροσενκο έγινε πρόεδρος της Ουκρανίας μετά από μεγάλη νίκη του στις προεδρικές εκλογές του 2014. Η νέα κυβέρνηση επανέφερε τις τροποποιήσεις του 2004 στο ουκρανικό σύνταγμα που είχαν καταργηθεί με προβληματικό τρόπο ως αντισυνταγματικές το 2010[17] και ξεκίνησε μια μεγάλης κλίμακας εκκαθάριση δημοσίων υπαλλήλων που συνδέονταν με το ανατραπέν καθεστώς[18][19][20].

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Viktory for the blue camp The Economist, published 11 February 2010, accessed 16 January 2016
  2. «Frequently asked questions about Ukraine, the EU's Eastern Partnership and the EU-Ukraine Association Agreement» (PDF). European Union External Action. 24 Απριλίου 2015. Ανακτήθηκε στις 6 Μαΐου 2015. 
  3. Thompson, Mark (12 March 2014). «Soros: Ukraine needs EU Marshall Plan». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 March 2014. https://web.archive.org/web/20140316224454/https://money.cnn.com/2014/03/12/news/economy/ukraine-europe-soros/. Ανακτήθηκε στις 24 March 2014. 
  4. Coy, Peter; Matlack, Carol; Meyer, Henry (27 February 2014). «The New Great Game: Why Ukraine Matters to So Many Other Nations». Bloomberg BusinessWeek. https://www.bloomberg.com/bw/articles/2014-02-27/the-new-great-game-why-ukraine-matters-to-so-many-other-nations. Ανακτήθηκε στις 23 March 2014. 
  5. Workman, Daniel (24 Απριλίου 2019). «Ukraine's Top Trading Partners». World's Top Exports (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 3 Ιουλίου 2019. 
  6. «EU to Ukraine: Reforms necessary for trade pact - Feb. 25, 2013». KyivPost. 25 Φεβρουαρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 17 Νοεμβρίου 2019. 
  7. Kramer, Andrew (15 December 2013). «EU suspends trade deal talks with Ukraine». The Boston Globe. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 March 2014. https://web.archive.org/web/20140328062255/http://www.bostonglobe.com/news/world/2013/12/15/suspends-trade-deal-talks-with-ukraine/gzOIK9J1kFp2wMKw0IblVI/story.html. Ανακτήθηκε στις 27 March 2014. 
  8. 8,0 8,1 «Ukraine crisis: Timeline». BBC News. 13 Νοεμβρίου 2014. 
  9. Smith-Spark, Laura; Gumuchian, Marie-Louise; Magnay, Diana (23 January 2014). «Ukraine, Russia sign economic deal despite protests». http://edition.cnn.com/2013/12/17/world/europe/ukraine-protests/. Ανακτήθηκε στις 27 March 2014. 
  10. Golubov, Alexander Baunov, Balázs Jarábik, Alexander. «A Year After Maidan: Why Did Viktor Yanukovych Flee After Signing the Agreement With the Opposition?». Carnegie Moscow Center (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 22 Μαρτίου 2019. 
  11. «Parliament votes 328-0 to impeach Yanukovych on Feb. 22; sets May 25 for new election; Tymoshenko free» (στα αγγλικά). 22 February 2014. https://www.kyivpost.com/article/content/ukraine-politics/euromaidan-rallies-in-ukraine-feb-21-live-updates-337287.html. Ανακτήθηκε στις 18 July 2019. 
  12. «Ukraine MPs vote to oust president» (στα αγγλικά). 22 February 2014. https://www.bbc.com/news/world-europe-26304842. Ανακτήθηκε στις 24 March 2019. 
  13. «Ukraine's parliament votes to oust president; former prime minister is freed from prison». The Washington Post. https://www.washingtonpost.com/world/europe/ukraines-yanukovych-missing-as-protesters-take-control-of-presidential-residence-in-kiev/2014/02/22/802f7c6c-9bd2-11e3-ad71-e03637a299c0_story.html. 
  14. Kramer, Andrew E. (24 January 2019). «Ukraine's Ex-President Is Convicted of Treason» (στα αγγλικά). The New York Times. ISSN 0362-4331. https://www.nytimes.com/2019/01/24/world/europe/viktor-yanukovych-russia-ukraine-treason.html. Ανακτήθηκε στις 24 March 2019. 
  15. Sullivan, Tim (1 March 2014). «Russian troops take over Ukraine's Crimea region». Associated Press. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 March 2014. https://web.archive.org/web/20140301234859/http://news.yahoo.com/russian-troops-over-ukraines-crimea-region-200052097.html. 
  16. Somini Sengupta (15 March 2014). «Russia Vetoes U.N. Resolution on Crimea». The New York Times. https://www.nytimes.com/2014/03/16/world/europe/russia-vetoes-un-resolution-on-crimea.html. Ανακτήθηκε στις 12 March 2015. 
  17. Damien McElroy (23 February 2014). «Ukraine revolution: live – Ukraine's president has disappeared as world awakes to the aftermath of a revolution». The Daily Telegraph. https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/ukraine/10656312/Ukraine-revolution-live.html. 
  18. Zabyelina, Yuliya (2017). «Lustration Beyond Decommunization: Responding to the Crimes of the Powerful in Post-Euromaidan Ukraine». State Crime Journal 6 (1): 55–78. doi:10.13169/statecrime.6.1.0055. ISSN 2046-6056. 
  19. «Ukraine to launch 'full clean-out' of corrupt officials» (στα αγγλικά). Reuters. 10 October 2014. https://www.reuters.com/article/us-ukraine-crisis-purge-idUSKCN0HZ1NU20141010. Ανακτήθηκε στις 21 May 2019. 
  20. Mishina, Ekaterina (14 Απριλίου 2015). «Risks of Delayed Lustrations». Institute of Modern Russia (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 21 Μαΐου 2019.