Ναός Αγίων Αποστόλων Σολάκη

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Συντεταγμένες: 37°58′26″N 23°43′26″E / 37.9740°N 23.7239°E / 37.9740; 23.7239

Ναός Αγίων Αποστόλων Σολάκη
Attica 06-13 Athens 21 View from Acropolis Hill - Agia Apostoli.jpg
Τοποθεσία 37°58′26″N 23°43′26″E
Χώρα Ελλάδα
Έναρξη κατασκευής 10ος αιώνας
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Ο Ναός των Αγίων Αποστόλων του Σολάκη είναι μεσοβυζαντινή εκκλησία στη νοτιοανατολική γωνία της Αρχαίας Αγοράς της Αθήνας και νότια της Στοάς του Αττάλου. Κτίστηκε στα τέλη του 10ου αιώνα και σώζεται ακέραια από την αρχαιότητα. Η αρχιτεκτονική της σημαδεύει την αρχή του Αθηναϊκού Βυζαντινού ρυθμού. Είναι κτισμένη επάνω σε μέρος των θεμελίων του νυμφαίου. Ανακαινίστηκε το 1954-57.

Η βάση του ναού είναι σχήματος σταυρωτού με αψίδες στις τέσσερις πλευρές και νάρθηκα στη δυτική πλευρά, ενώ τέσσερις στήλες στηρίζουν τον θόλο. Το ιερό και το πάτωμα ήταν αρχικά από μάρμαρο. Σώζονται μερικές αγιογραφίες από τον 17ο αιώνα.

Ιστορική αναδρομή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο τρούλος του ναού, εσωτερικά

Ο ναός κτίστηκε στα τέλη του 10ου αιώνα και σώζεται ακέραιος από την εποχή της κατασκευής του.[1] Το προσωνύμιο «Σολάκη» παραπέμπει είτε στον κτήτορα της εκκλησίας ή σε οικογένεια που την είχε υπό την ιδιοκτησία της. Είναι κτισμένη επάνω σε μέρος των θεμελίων αρχαίου νυμφαίου του 2ου αι. μ.Χ. Στο πέρασμα του χρόνου υπέστη πολλές επιδιορθώσεις και επισκευές με τελευταία αυτή που έγινε κατά τα έτη 1876-1882. Μέχρι το 1931 λειτουργούσε ως ενοριακός ναός, αλλά στη συνέχεια η περιοχή απαλλοτριώθηκε για να ανασκαφεί. Τα έτη 1954-1956 έγιναν εργασίες αναστήλωσης και επαναφοράς του μνημείου στην αρχική του μορφή.[2] Τότε έγιναν και εργασίες αποκατάστασης των σωζομένων αγιογραφιών του ναού, προερχόμενες από διαφορετικές εποχές, ενώ στον νάρθηκα μεταφέρθηκαν και τοποθετήθηκαν αγιογραφίες που υπήρχαν στο βόρειο κλίτος του κοντινού ναού της Αγίας Ζώνης - Αγίου Σπυρίδωνος και κατεδαφίστηκε.[1][2]

Ο ναός αποτελεί επισκέψιμο αρχαιολογικό μνημείο και λειτουργεί ως ορθόδοξη χριστιανική εκκλησία μόνο την 30η Ιουνίου, ημέρα της εορτής των Αγίων Αποστόλων.

Αρχιτεκτονική[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Λεπτομέρεια πάνω από τη θύρα του ναού

Η αρχιτεκτονική της σημαδεύει την αρχή του Αθηναϊκού Βυζαντινού ρυθμού. Ανήκει στον τύπο των εγγεγραμμένων σταυροειδών ναών, αλλά παρουσιάζει και ορισμένες ιδιομορφίες. Η βάση του ναού είναι σχήματος σταυρωτού με αψίδες στις τέσσερις πλευρές και νάρθηκα στη δυτική πλευρά, ενώ τέσσερις στήλες στηρίζουν τον θόλο που ανήκει στον τύπο του αθηναϊκού τρούλου. Οι απολήξεις των τεσσάρων κεραιών του σταυρού δημιουργούν ημικυκλικές κόγχες, μεταξύ των οποίων παρεμβάλλονται τέσσερις μικρότερες που αποτελούν τα γωνιακά διαμερίσματα του τετραγώνου που εγγράφει τον σταυρό. Αποτελεί έναν πρωτότυπο συνδυασμός κτιρίου με κυκλική χάραξη με σταυροειδή εγγεγραμμένο ναό.[3] Επίσης, αρχιτεκτονική καινοτομία αποτελεί και η ενσωμάτωση του τριμερούς νάρθηκα στον κυρίως ναό. Θεωρείται ότι ο συγκεκριμένος επιχειρεί την προσαρμογή του παλαιοχριστιανικού οκτακόγχου, αρχιτεκτονική γλώσσα της μεσοβυζαντινής εποχής.[3][1] Το Ιερό και το πάτωμα ήταν αρχικά από μάρμαρο.

Εξωτερικά η τοιχοδομία του κτηρίου στη χαμηλή ζώνη αποτελείται από όρθιους ισομεγέθεις δόμους, ενώ στην ψηλότερη ακολουθείται το πλινθεπερίκλειστο σύστημα και διακοσμείται με οδοντωτές ταινίες και πλούσια κουφικά στοιχεία.[2]

Εικόνες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]


Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 1,2 «Άγιοι Απόστολοι Αρχαίας Αγοράς». Βυζαντινός Περίπατος στην Αθήνα. http://www.byzantineathens.com/alphagammaiotaomicroniota-alphapiomicronsigmatauomicronlambdaomicroniota-sigmaomicronlambdaalphakappaeta.html. Ανακτήθηκε στις 2016-02-04. 
  2. 2,0 2,1 2,2 Δημητρακόπουλος, Σοφοκλής Γ. (2006). Εκκλησίες και Μοναστήρια των Αθηνών. Αθήνα: "ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ", σελ. 108. 
  3. 3,0 3,1 «ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ». www.eie.gr. http://www.eie.gr/byzantineattica/view.asp?cgpk=490&lg=el&obpk=351&xsl=detail. Ανακτήθηκε στις 2016-02-04. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]






Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Church of the Holy Apostles (Athens, Greece) της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).