Μπολέσουαφ Πρους

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Μπολέσουαφ Πρους
Bolesław Prus (ca. 1905).jpg
Γενικές πληροφορίες
Όνομα στη
μητρική γλώσσα
Aleksander Głowacki (Πολωνικά)
Προφορά
Γέννηση20  Αυγούστου 1847[1][2][3]
Χρουμπιέσουφ[4]
Θάνατος19  Μαΐου 1912[1][2][3]
Βαρσοβία[5][4]
Αιτία θανάτουέμφραγμα του μυοκαρδίου
Συνθήκες θανάτουφυσικά αίτια
Τόπος ταφήςΚοιμητήριο Ποβόνσκι (52°15′3″ s. š., 20°58′15″ v. d.)
ΕθνικότηταΠολωνοί
ΨευδώνυμοBolesław Prus
Χώρα πολιτογράφησηςΠολωνία
Ρωσική Αυτοκρατορία
Εκπαίδευση και γλώσσες
Μητρική γλώσσαΠολωνικά
Ομιλούμενες γλώσσεςΠολωνικά[6]
ΣπουδέςΠανεπιστήμιο της Βαρσοβίας
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότηταδημοσιογράφος
φιλόσοφος
συγγραφέας[7]
κριτικός λογοτεχνίας
πεζογράφος
Αξιοσημείωτο έργοThe Doll
Περίοδος ακμής1872
Οικογένεια
ΑδέλφιαLeon Głowacki
Στρατιωτική σταδιοδρομία
Πόλεμοι/μάχεςΙανουαριανή Εξέγερση
Αξιώματα και βραβεύσεις
ΒραβεύσειςΣταυρός της Ανεξαρτησίας με Ξίφη[8]
Υπογραφή
Autograph-AlGlowacki-B Prus.svg
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Ο Αλεξάντερ Γκουοβάτσκι (πολωνικά: Aleksander Głowacki) (20 Αυγούστου 1847 – 19 Μαΐου 1912), ευρέως γνωστός με το καλλιτεχνικό ψευδώνυμο Μπολέσουαφ Πρους (Bolesław Prus), ήταν Πολωνός μυθιστοριογράφος, κορυφαία φυσιογνωμία στην ιστορία της πολωνικής λογοτεχνίας και φιλοσοφίας, καθώς και μια ξεχωριστή φωνή στην παγκόσμια λογοτεχνία.[9][10]

Ως 15χρονος, ο Αλεξάντερ Γκουοβάτσκι εντάχθηκε στην πολωνική Ιανουαριανή Εξέγερση του 1863 κατά της Ρωσικής Αυτοκρατορίας. Λίγο μετά τα 16α γενέθλιά του, υπέστη σοβαρά τραύματα μάχης. Πέντε μήνες αργότερα, φυλακίστηκε για τη συμμετοχή του στην Εξέγερση. Αυτές οι πρώιμες εμπειρίες μπορεί να προκάλεσαν τη διαταραχή πανικού και την αγοραφοβία που τον ακολούθησαν στη ζωή και διαμόρφωσαν την αντίθεσή του στην προσπάθεια να ανακτήσει την ανεξαρτησία της Πολωνίας με τη δύναμη των όπλων.

Το 1872, σε ηλικία 25 ετών, στη Βαρσοβία, μονιμοποιήθηκε σε μια 40χρονη δημοσιογραφική καριέρα που ανέδειξε την επιστήμη, την τεχνολογία, την εκπαίδευση και την οικονομική και πολιτιστική ανάπτυξη. Αυτές οι κοινωνικές επιχειρήσεις ήταν απαραίτητες για την αντοχή ενός λαού που τον 18ο αιώνα είχε διαμελιστεί από την πολιτική ύπαρξη από τη Ρωσία, την Πρωσία και την Αυστρία. Ο Γκουοβάτσκι πήρε το καλλιτεχνικό ψευδώνυμό του "Prus" από την ονομασία του οικόσημου της οικογένειάς του.

Ως παράπλευρο έργο, έγραψε διηγήματα. Μετά από αυτά, συνέχισε να χρησιμοποιεί έναν μεγαλύτερο καμβά, όπου κατά τη διάρκεια της δεκαετίας μεταξύ 1884 και 1895, ολοκλήρωσε τέσσερα σημαντικά μυθιστορήματα: Φυλάκιο, Κούκλα, Χειραφετιστές και Φαραώ. Το Κούκλα απεικονίζει τη ρομαντική αγάπη ενός ανθρώπου της δράσης που είναι απογοητευμένος από την υστεροφημία της χώρας του. Το Φαραώ, το μοναδικό ιστορικό μυθιστόρημα του Πρους, είναι μια μελέτη για την πολιτική δύναμη και τις τύχες των εθνών, που διαδραματίζεται στην Αρχαία Αίγυπτο κατά την πτώση της 20ης Δυναστείας και του Νέου Βασιλείου.

Βιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Έργα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ακολουθεί μια χρονολογική λίστα με αξιόλογα έργα του Πρους. Δίνονται μεταφρασμένοι τίτλοι, ακολουθούμενοι από πρωτότυπους τίτλους και ημερομηνίες δημοσίευσης.

Μυθιστορήματα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Ψυχές σε αιχμαλωσία (Dusze w niewoli, 1876)
  • Φήμη (Sława, ξεκίνησε το 1885, δεν ολοκληρώθηκε ποτέ)
  • Φυλάκιο (Placówka, 1885–86)
  • Κούκλα (Lalka, 1887–89)
  • Χειραφετιστές (Emancypantki, 1890–93)
  • Φαραώ (Faraon, γραμμένο 1894–95, σε σειρά 1895–96, έκδοση σε μορφή βιβλίου 1897)
  • Παιδιά (Dzieci, 1908, περίπου τα πρώτα εννέα κεφάλαια είχαν αρχικά εμφανιστεί, σε μια κάπως διαφορετική μορφή, το 1907 ως Αυγή [Świt])
  • Μεταμόρφωση (Przemiany, ξεκίνησε 1911–12, ημιτελές)

Ιστορίες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μεταφράσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ζωγραφιά του Πρους από τον φίλο του, Στανίσουαφ Βιτκιέβιτς, 1887

Τα γραπτά του Πρους έχουν μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες — το ιστορικό μυθιστόρημα του, Φαραώ, σε είκοσι και το σύγχρονο μυθιστόρημά του Κούκλα, τουλάχιστον στα δεκαέξι.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 1,2 Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας: (Γαλλικά) καθιερωμένοι όροι της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Γαλλίας. data.bnf.fr/ark:/12148/cb12012142b. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
  2. 2,0 2,1 2,2 «Encyclopædia Britannica» (Αγγλικά) biography/Boleslaw-Prus. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  3. 3,0 3,1 3,2 (Αγγλικά) Internet Speculative Fiction Database. 220774. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  4. 4,0 4,1 psb.6786.1.
  5. «Большая советская энциклопедия» (Ρωσικά) The Great Russian Encyclopedia. Μόσχα. 1969. Ανακτήθηκε στις 28  Σεπτεμβρίου 2015.
  6. Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας: (Γαλλικά) καθιερωμένοι όροι της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Γαλλίας. data.bnf.fr/ark:/12148/cb12012142b. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
  7. Εθνική Βιβλιοθήκη της Γερμανίας, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: Gemeinsame Normdatei. Ανακτήθηκε στις 26  Ιουνίου 2015.
  8. Ανακτήθηκε στις 23  Αυγούστου 2020.
  9. Μίουος, Τσέσουαφ (1983). The History of Polish Literature. University of California Press. σελ. 302. ISBN 978-0-520-04477-7. 
  10. Μίουος, Τσέσουαφ (1983). The History of Polish Literature. University of California Press. σελ. 291. ISBN 978-0-520-04477-7. Αναμφίβολα ο σημαντικότερος μυθιστοριογράφος της περιόδου του θετικισμού στην Πολωνία ήταν ο Μπολέσουαφ Πρους... 

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Fita, Stanisław, επιμ. (1962). Wspomnienia o Bolesławie Prusie (Reminiscences about Bolesław Prus). Βαρσοβία: Państwowy Instytut Wydawniczy. 
  • Γιαν Ζίγκμουντ Γιακουμπόφσκι, επιμ., Literatura polska od średniowiecza do pozytywizmu (Πολωνική Λογοτεχνία από τον Μεσαίωνα στον Θετικισμό), Βαρσοβία, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1979.
  • Κρίστοφερ Κάσπαρεκ, "Prus' Pharaoh: the Creation of a Historical Novel", The Polish Review, τόμ. XXXIX, αρ. 1, 1994, σελ. 45–50.
  • Κρίστοφερ Κάσπαρεκ, "Two Micro-stories by Bolesław Prus", The Polish Review, τόμ. XL, όχι. 1, 1995, σελ. 99–103.
  • Κρίστοφερ Κάσπαρεκ, "Prus' Pharaoh: Primer on Power", The Polish Review, τόμ. XL, όχι. 3, 1995, σελ. 331–34.
  • Κρίστοφερ Κάσπαρεκ, "Prus' Pharaoh and the Wieliczka Salt Mine", The Polish Review, τόμ. XLII, αρ. 3, 1997, σελ. 349–55.
  • Κρίστοφερ Κάσπαρεκ, "Prus' Pharaoh and the Solar Eclipse", The Polish Review, τόμ. XLII, αρ. 4, 1997, σελ. 471–78.
  • Κρίστοφερ Κάσπαρεκ, "A Futurological Note: Prus on HG Wells and the Year 2000," The Polish Review, τόμ. XLVIII, αρ. 1, 2003, σελ. 89–100.
  • Melkowski, Stefan (1963). Poglądy estetyczne i działalność krytycznoliteracka Bolesława Prusa (Bolesław Prus's Esthetic Views and Literary-Critical Activity). Βαρσοβία: Państwowy Instytut Wydawniczy. 
  • Τσέσλαφ Μίλος (1983), The History of Polish Literature, δεύτερη έκδοση, Μπέρκλεϊ, University of California Press, (ISBN 0-520-04477-0) .
  • Ζντζίσουαφ Νάιντερ, Conrad under Familial Eyes, Cambridge University Press, 1984,(ISBN 0-521-25082-X) .
  • Ζντζίσουαφ Νάιντερ, Τζόζεφ Κόνραντ: A Life, μετάφραση Halina Najder, Rochester, Camden House, 2007,(ISBN 1-57113-347-X) .
  • Pauszer-Klonowska, Gabriela (1962). Ostatnia miłość w życiu Bolesława Prusa (The Last Love in the Life of Bolesław Prus). Βαρσοβία: Państwowy Instytut Wydawniczy. 
  • Μονίκα Πιοντκόφσκα, Prus: Śledztwo biograficzne (Prus: A Biographical Investigation), Κρακοβία, Wydawnictwo Znak, 2017,(ISBN 978-83-240-4543-3) .
  • Pieścikowski, Edward (1985). Bolesław Prus (2η έκδοση). Βαρσοβία: Państwowe Wydawnictwo Naukowe. ISBN 83-01-05593-6. 83-01-05593-6
  • Μπολέσουαφ Πρους, On Discoveries and Inventions : Μια δημόσια διάλεξη που παραδόθηκε στις 23 Μαρτίου 1873 από τον Aleksander Głowacki [Bolesław Prus], Πέρασε από τον [Ρώσο] Λογοκριτή (Βαρσοβία, 21 Απριλίου 1873), Βαρσοβία, Τυπώθηκε από τον F. Krokoszy 1877.
  • Prus, Bolesław (1996). The Sins of Childhood & Other Stories. translated by Bill Johnston. Ε΄βανστον, Ιλινόι: Northwestern University Press. ISBN 0-8101-1462-3. 0-8101-1462-3 (Αυτό το βιβλίο περιέχει δώδεκα ιστορίες του Prus, συμπεριλαμβανομένης της ιστορίας του τίτλου του τόμου, σε ανακριβείς, βαριές μεταφράσεις.)
  • Prus, Bolesław (1996). The Doll. translation by David Welsh, revised by Dariusz Tołczyk and Anna Zaranko, and introduction by Stanisław Barańczak. Budapest: Central European University Press. ISBN 1-85866-065-3. 1-85866-065-3
  • Prus, Bolesław (2001). Pharaoh. μετάφραση από τον Κρίστοφερ Κάσπαρεκ (2η έκδοση). Βαρσοβία: Polestar Publications. ISBN 83-88177-01-X. 83-88177-01-Χ
  • Robert Reid, Marie Curie, Νέα Υόρκη, Νέα Αμερικανική Βιβλιοθήκη, 1974.
  • Szweykowski, Zygmunt (1967). Nie tylko o Prusie: szkice (Not Only about Prus: Sketches) (1st έκδοση). Poznań: Wydawnictwo Poznańskie. 
  • Szweykowski, Zygmunt (1972). Twórczość Bolesława Prusa (The Creative Writing of Bolesław Prus) (2η έκδοση). Βαρσοβία: Państwowy Instytut Wydawniczy. 
  • Τοκαζούβνα, Κριστίνα· Στανίσουαφ Φίτα (1969). Szweykowski, Zygmunt, επιμ. Bolesław Prus, 1847–1912: Kalendarz życia i twórczości (Bolesław Prus, 1847–1912: a Calendar of His Life and Work). Βαρσοβία: Państwowy Instytut Wydawniczy. 
  • Τοκαζούβνα, Κριστίνα(1981), Młodość Bolesława Prusa (Νεολαία του Μπολέσουαφ Πρους), Βαρσοβία, Państwowy Instytut Wydawniczy,(ISBN 83-06-00603-8) .
  • Τισκιέβιτς, Τερέσα (1971). Bolesław Prus. Βαρσοβία: Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych. 
  • Βρουμπέλσκι, Ζμπίγκιεφ (1984). To samo ramię (The Same Arm). Βαρσοβία: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej (Υπουργείο Εθνικής Άμυνας). ISBN 83-11-07127-6. 83-11-07127-6

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]