Μονή Αντινίτσης Φθιώτιδας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Συντεταγμένες: 38°59′48.70″N 22°24′07.27″E / 38.9968611°N 22.4020194°E / 38.9968611; 22.4020194

Μονή Αντινίτσης Φθιώτιδας
Είδοςμοναστήρι
Γεωγραφικές συντεταγμένες38°59′49″N 22°24′7″E
Διοικητική υπαγωγήΔήμος Λαμιέων
ΧώραΕλλάδα

Η Μονή Αντινίτσης ή Ιερά Μονή Γενεσίου της Θεοτόκου Αντινίτσης βρίσκεται στη Στερεά Ελλάδα και την Περιφερειακή Ενότητα Φθιώτιδας, στις πλαγιές του όρους Όθρυς[1] σε υψόμετρο 900 μέτρα[2] και απέχει 21 χλμ. Β. της Λαμίας.

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Μονή Αντινίτσης θεωρείται από τα παλαιότερα μοναστήρια της περιοχής και δεν υπάρχει ακριβής χρονολογία ίδρυσής της, καταστράφηκε δε ολοσχερώς το 1944 από τις κατοχικές δυνάμεις μαζί με το γειτονικό σανατόριο.[3] Η ανοικοδόμησή της ξεκίνησε στα τέλη του 1960 και το σημερινό καθολικό της είναι αντίγραφο του παλαιού αθωνικού τύπου, τετρακιόνιος σταυροειδής μετά τρούλου. Το 1930 ο αρχαιολόγος και αρχιτέκτονας Αναστάσιος Ορλάνδος κατέγραψε: «Του εσωτερικού δ’ όντος εξ ολοκλήρου ασβεστοχρίστου, δεν σώζεται ουδ’ η κτιτορική αυτής επιγραφή» και μετά από την λεπτομερή μελέτη των αρχιτεκτονικών χαρακτηριστικών του με συγκριτικά στοιχεία από μονές του Αγίου Όρους, αλλά και της ευρύτερης βαλκανικής χερσονήσου καταλήγει:«δεν δυνάμεθα να αναγάγωμεν το καθολικόν της Αντινίτσης εις χρόνους προγενεστέρους τής αλώσεως. Η μάλλον πιθανή χρονολογία κατασκευής του εξετασθέντος ναού είναι το δεύτερον ήμισυ τού 15ου αιώνος, περίοδος εκ της οποίας πολύ ολίγα μνημεία τής αρχιτεκτονικής μας διεσώθησαν». Ο ιστορικός Ιωάννης Γ. Βορτσέλας αναφέρει ότι «πιθανώς εκτίσθη λήγοντος του Μεσαίωνος».[4]

Την περίοδο της επανάστασης του 1821 η μονή με ηγούμενο τον Αγαθόνικο Καλλίνικο (1821 – 1834) συμμετείχε ενεργά και υπήρξε κέντρο αντίστασης των αγωνιστών. Μετά την απελευθέρωση με βασιλικό διάταγμα του 1833 του Όθωνα διαλύθηκε και συγχωνεύθηκε με τη Μονή Αγάθωνος.[1]

Ονομασία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σύμφωνα με την τοπική παράδοση η μονή ιδρύθηκε από δύο πρόσφυγες (κληρικούς ή λαϊκούς) της πόλης του Αϊδινίου Μικράς Ασίας όταν ξεκίνησαν οι σφαγές στην πόλη τους, οι οποίοι μετέφεραν μαζί τους και τη θαυματουργή εικόνα της Παναγίας του Αϊδινίου. Σύμφωνα με μια άποψη, στο γεγονός αυτό και την παραφθορά της λέξης Αϊδίνιο οφείλεται το όνομα του μοναστηριού. Σύμφωνα με δεύτερη εκδοχή το όνομα Αντίνιτσα οφείλεται στην ονομασία της παλαιάς κωμόπολης Αντίνας όπου στους αρχαίους χρόνους υπήρχε ιερό προς τιμήν της θεάς Αρτέμιδος.[4]

Διοικητικά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ως ξεχωριστός οικισμός αναφέρεται επίσημα μετά την απελευθέρωση το 1845 στο ΦΕΚ 32Α - 08/12/1845 να προσαρτάται στο δήμο Λαμιέων ως Μονή Γενέσιον της Θεοτόκου ή Αντινίτσης.[5] Σύμφωνα με το Πρόγραμμα «Καλλικράτης» μαζί με το Καλαμάκι αποτελούν την τοπική κοινότητα Καλαμακίου που υπάγεται στη δημοτική ενότητα Λαμιέων του Δήμου Λαμιέων και σύμφωνα με την απογραφή του 2011 απογράφησαν 4 μοναχοί.[6] Με την απογραφή του 2001 είχε 14.[7]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 «Γενεσίου τῆς Θεοτόκου Ἀντινίτσης | Ιερά Μητρόπολη Φθιώτιδος». www.imfth.gr. Ανακτήθηκε στις 28 Νοεμβρίου 2020. 
  2. «ΜΟΝΗ ΑΝΤΙΝΙΤΣΗΣ (Μοναστήρι) ΛΑΜΙΑ - GTP». www.gtp.gr. Ανακτήθηκε στις 28 Νοεμβρίου 2020. 
  3. «Μονή Αντίνιτσας | Δήμος Λαμιέων». www.lamia.gr. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Σεπτεμβρίου 2017. Ανακτήθηκε στις 28 Νοεμβρίου 2020. 
  4. 4,0 4,1 «Ιερά Μονή Γενεσίου της Θεοτόκου Αντινίτσης, Λαμία». NewsNowgr.com. Ανακτήθηκε στις 28 Νοεμβρίου 2020. 
  5. «Διοικητικές Μεταβολές Οικισμών». ΕΕΤΑΑ. Ανακτήθηκε στις 28 Νοεμβρίου 2020. 
  6. «ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού», σελ. 10634 (σελ. 160 του pdf)
  7. «Δημογραφικά στοιχεία | Δήμος Λαμιέων». www.lamia.gr. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Νοεμβρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 28 Νοεμβρίου 2020.