Μομίκ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Μομίκ
Portrait of Mokik.jpg
Γέννηση13ος αιώνας
Ουλγκιούρ
Θάνατος1333
Νοραβάνκ
ΕθνικότηταΑρμένιοι
ΣπουδέςΠανεπιστήμιο του Γκλαντζόρ
Ιδιότητααρχιτέκτονας, εικονογράφος χειρογράφων και γλύπτης
Σημαντικά έργαΝοραβάνκ και Εκκλησία του Αρενί
Χατσκάρ, χρονολογούμενο από το 1308.

Ο Μομίκ (αρμενικά: Մոմիկ, ; – 1333), γνωστός ως Μομίκ ο Βαρνταπέτ, ήταν Αρμένιος γλύπτης, αρχιτέκτονας και εικονογράφος χειρογράφων του 14ου αιώνα[1] (η πρώτη αναφορά στο όνομά του χρονολογείται στο 1283[2]). Ήταν ένας εκ των καλλιτεχνών της Σχολής του Γκλαντζόρ[3] (Σιουνία) οι οποίοι συμμετείχαν στην αναγέννηση της ζακαριδικής περιόδου[4]. Ο Μομίκ απεβίωσε το 1333 (σύμφωνα με την ημερομηνία η οποία αναφέρεται επί του χατσκάρ του τάφου του)[2] και ετάφη στο Νοραβάνκ[5].

Ο γλύπτης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κατά την διάρκεια της συγκεκριμένης περιόδου, όπου η αρμενική γλυπτική κατέστη σημαντική μορφή τέχνης και, ταυτόχρονα, έφτασε στο απόγειό της, ο Μομίκ διακρίθηκε μέσω των χατσκάρ του, τα οποία ήσαν μεγάλης δεξιοτεχνίας, μεταξύ άλλων στο Νοραβάνκ[3]. Εάν η έκφραση «λίθινη δαντέλα» έπρεπε να αποδοθεί σε έναν εκ των γλυπτών, θα ήταν στον Μομίκ όπου θα αποδιδόταν[6]. Η τέχνη του, χαρακτηριζόμενη από την συχνή αναπαράσταση ανθρώπινων μορφών, έφτασε υψηλά επίπεδα χάρης, λεπτότητας (με, μεταξύ άλλων, την σχολαστικότητα των φόντων, φιλοτεχνημένων με την χρήση τρυπανιού)[2] και ελαφρότητας ως προς την γλυπτική. Φιλοτέχνησε, μεταξύ άλλων, ένα προς τιμήν του Μητροπολίτη της Σιουνίας, Στεπανός Ορμπελιάν, το 1304[7] ή το 1306[1]. Ένα χατσκάρ χρονολογούμενο από το 1308, παλαιότερα ευρισκόμενο στο Νοραβάνκ, του έχει αποδοθεί μετά βεβαιότητας[3]. Και τα δύο τους φέρουν σχετική υπογραφή, ενώ, σήμερα, διατηρούνται στο Ετσμιαντζίν[8]. Ένα τρίτο, επίσης προερχόμενο από το Νοραβάνκ, ωστόσο διατηρούμενο στο Εγεγκναζόρ, φιλοτεχνημένο μεταξύ του 1300 και του 1312, φαίνεται να αποτελεί, επίσης, δικό του έργο[8].

Ο αρχιτέκτονας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Μομίκ είναι γνωστός ως αρχιτέκτονας μέσω της Εκκλησίας της Θεομήτορος του Αρενί (1321), της οποίας το τύμπανο του έχει αποδοθεί[3], καθώς και μέσω της Εκκλησίας της Θεομήτορος του Νοραβάνκ[9].

Ο εικονογράφος χειρογράφων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ενταφιασμός, Ms. 6792, Ματενανταράν.

Μόνον τέσσερα εκ των χειρογράφων των οποίων πραγματοποίησε την εικονογράφηση έχουν διασωθεί: ένα εξ'αυτών διατηρείται, σήμερα, στο μεχιταριστικό κέντρο της Βιέννης, ενώ τα τρία υπόλοιπα στο Ματενανταράν του Ερεβάν[1] · [10]. Μόνον δύο εξ'αυτών φέρουν υπογραφή με το όνομά του (Ms. 2848, 1292, και Ms. 6792, 1302, Ματενανταράν)[5], ενώ τα υπόλοιπα δύο (εκ των οποίων το Ms. 7842, 1313, Ματενανταράν[11]) του έχουν αποδοθεί. Ο Μομίκ παρουσιάζει, εντός των εικονογραφήσεών του, την ίδια πρωτοτυπία με τα γλυπτά του[12].

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 1,2 (Αρμενικά) Mnatsakanyan, Stepan; Zakaryan, E. (1981). «Մոմիկ». Αρμενική Σοβιετική Εγκυκλοπαίδεια. VII. Ερεβάν: Αρμενική Ακαδημία Επιστημών, σελ. 698-699. 
  2. 2,0 2,1 2,2 Durand, Rapti & Giovannoni 2007, σελ. 313
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Dédéyan 2007, σελ. 366.
  4. (Αγγλικά) Bedrosian, Robert (1979). The Turco-Mongol Invasions and the Lords of Armenia in the 13-14th Centuries. Ph.D. Dissertation, Columbia University. σελ. 156. 
  5. 5,0 5,1 Mathews & Sanjian 1991, σελ. 61
  6. Durand, Rapti & Giovannoni 2007, σελ. 312.
  7. (Αγγλικά) Mathews, Thomas F.· Taylor, Alice (2001). The Armenian Gospels of Gladzor, the life of Christ illuminated. Λος Άντζελες: Getty Publications. σελ. 27. ISBN 978-0-89236-626-2. 
  8. 8,0 8,1 Durand, Rapti & Giovannoni 2007, σελ. 320-321.
  9. Mathews & Sanjian 1991, σελ. 16-17.
  10. (Αγγλικά) «Ενταφιασμός, Ms. 6792, 1302, Ματενανταράν». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 Ιουνίου 2010. Ανακτήθηκε στις 18 Οκτωβρίου 2008. 
  11. Mathews & Sanjian 1991, σελ. 201.
  12. Durand, Rapti & Giovannoni 2007, σελ. 328.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • (Γαλλικά) Dédéyan, Gérard, επιμ. (2007). Histoire du peuple arménien. Τουλούζ: Éditions Privat. ISBN 978-2-7089-6874-5. 
  • (Γαλλικά) Durand, Jannic· Rapti, Ioanna· Giovannoni, Dorota (2007). Armenia sacra — Mémoire chrétienne des Arméniens (IVe-XVIIIe siècle). Παρίσι: Somogy / Musée du Louvre. ISBN 978-2-7572-0066-7. 
  • (Αγγλικά) Mathews, Thomas F.· Sanjian, Avedis Krikor (1991). Armenian Gospel Iconography: The Tradition of the Glajor Gospel. Ουάσινγκτον: Dumbarton Oaks. ISBN 978-0-8840-2183-4. 
  • (Αγγλικά) Matevosyan, Karen· Zakaryan, Lilit (2010). Hrachya Tamrazyan, επιμ. Miniaturist Momik. Ερεβάν: Matenadaran - Mesrop Mashtots Institute of Ancient Manuscripts. σελ. 66. ISBN 978-5-550-01635-0. 
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Momik της Γαλλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).