Μαν Ραίη

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Μαν Ραίη
Man Ray portrait.jpg
Όνομα στη
μητρική γλώσσα
Man Ray (Αγγλικά)
Γέννηση27  Αυγούστου 1890[1][2][3][4][5][6][7][8][9][10][11][12][13][14]
Φιλαδέλφεια[15][16]
Θάνατος18  Νοεμβρίου 1976[17][2][3][4][5][6][7][8][9][10][11][12][18][13][14]
Παρίσι[19][16]
Αιτία θανάτουμολυσματική ασθένεια
Τόπος ταφήςΚοιμητήριο του Μονπαρνάς
Χώρα πολιτογράφησηςΗνωμένες Πολιτείες Αμερικής[20]
ΣπουδέςArt Students League of New York και Boys and Girls High School
Ιδιότητασκηνοθέτης κινηματογραφικών έργων, φωτογράφος[21][14], κινηματογραφιστής, σεναριογράφος, ζωγράφος[21], μοντέρ, δημιουργός κολάζ, αυτοβιογράφος[22], ηθοποιός, σχεδιαστής[23], σχεδιαστής κοσμημάτων[24] και κινηματογραφιστής[14]
ΣύζυγοςJuliet Man Ray
ΣύντροφοςLee Miller
Κίνημαυπερρεαλισμός[16] και ντανταϊσμός[16]
Είδος τέχνηςassemblage[16] και Αφηρημένη τέχνη[16]
Καλλιτεχνικά ρεύματαυπερρεαλισμός[16] και ντανταϊσμός[16]
Σημαντικά έργαIngres's Violin και The Gift
ΙστοσελίδαΕπίσημος ιστότοπος
Υπογραφή
Man Ray signature.svg
Commons page Πολυμέσα σχετικά με τον καλλιτέχνη

Ο Μαν Ραίη (Man Ray, 27 Αυγούστου 1890 - 18 Νοεμβρίου 1976) ήταν Αμερικανός καλλιτέχνης, γνωστός κυρίως για το φωτογραφικό του έργο και την ανάμιξή του στα κινήματα του ντανταϊσμού και του υπερρεαλισμού.

Το πραγματικό του όνομα ήταν Emmanuel Rudzitsky και γεννήθηκε στη Φιλαδέλφεια της Πενσυλβανίας στην Αμερική το 1890, ενώ μεγάλωσε στο Μπρούκλιν της Νέα Υόρκης. Την περίοδο 1910-1911 παρακολουθεί μαθήματα ζωγραφικής αφού προηγουμένως έχει αρνηθεί μια υποτροφία για σπουδές στην αρχιτεκτονική. Το 1915 πραγματοποιεί την πρώτη του ατομική έκθεση ζωγραφικής, στη Νέα Υόρκη γεγονός που αποτελεί επίσης την αφορμή ώστε να ασχοληθεί με τη φωτογραφία, καθώς φωτογραφίζει ο ίδιος τα έργα του για τη δημιουργία καταλόγου. Από εκείνη τη στιγμή, ο Μαν Ραίη αφοσιώνεται στο φωτογραφικό μέσο και οι πρώτες σημαντικές φωτογραφίες του παρουσιάζονται το 1918.

Παράλληλα, ο Μαν Ραίη μαζί με τον Μαρσέλ Ντυσάν, συμμετέχουν στην οργάνωση ενός ντανταϊστικού ρεύματος στην Αμερική, την ίδια εποχή που ο ντανταϊσμός σημειώνει άνθιση στην Ευρώπη. Ακολουθεί η έκδοση ενός μοναδικού τεύχους της επιθεώρησης New York Dada το 1920, ωστόσο ο ίδιος ο Μαν Ραίη αποφαίνεται πως το ρεύμα του ντανταϊσμού δεν είναι εφικτό να αναπτυχθεί στην Αμερική.

Το καλοκαίρι του 1921 εγκαταλείπει τις Ηνωμένες πολιτείες και εγκαθίσταται στο Παρίσι. Η περίοδος που ακολουθεί είναι ίσως η πιο δημιουργική για τον Μαν Ραίη, ο οποίος συνεχίζει να ασχολείται με τη φωτογραφία διαμορφώνοντας ένα ιδιαίτερο ύφος αλλά και μια προσωπική τεχνική. Πολύ σύντομα από την άφιξή του στη Γαλλία, χρησιμοποιεί τις αποκαλούμενες Ραιη-γραφίες (rayographies) φωτογραφίες που παράγονται τοποθετώντας αντικείμενα πάνω σε μια φωτοευαίσθητη επιφάνεια και στη συνέχεια με έκθεσή τους σε φως. Η τεχνική αυτή στην πραγματικότητα ήταν ήδη γνωστή, ωστόσο ο Μαν Ραίη την υιοθέτησε για αμιγώς καλλιτεχνικούς σκοπούς.

Το 1925 συμμετέχει μαζί με τους Μαξ Ερνστ, Χουάν Μιρό, Πάμπλο Πικάσσο και Ζαν Αρπ στην πρώτη υπερρεαλιστική έκθεση που πραγματοποιείται στο Παρίσι.

Τη δεκαετία του 1930 ο Μαν Ραίη επινοεί μαζί με τη βοηθό του Lee Miller τη μέθοδο που καλείται solarization και ουσιαστικά αποτελεί το φαινόμενο Sabatier στη διαδικασία της φωτογραφικής εκτύπωσης.

Παράλληλα με τις υπερρεαλιστικές φωτογραφίες του, το έργο του Μαν Ραίη περιλαμβάνει και μια πληθώρα πορτρέτων, συμπεριλαμβανομένων και γνωστών καλλιτεχνών όπως του Ζαν Κοκτώ, του Ανρί Ματίς καθώς και των υπερρεαλιστών Αντρέ Μπρετόν, Τριστάν Τζαρά, Μαρσέλ Ντυσάν, Μαξ Ερνστ και άλλων.

Στα τελευταία χρόνια της ζωής του επέστρεψε στις Ηνωμένες πολιτείες όπου έζησε στην Καλιφόρνια. Πέθανε το 1976 στη Γαλλία.

Man Ray portrayed by Lothar Wolleh, Paris, 1975

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Neil Baldwin, Man Ray: American Artist, Da Capo Press (ISBN 030681014X)
  • Man Ray, Apperture (Masters of Photography) (ISBN 0893817430)
  • Alain Sayag, Emmanuelle De I'Ecotais (ed.), Man Ray: Photography and Its Double, Gingko Press, (ISBN 3927258660)

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Γερμανική Εθνική Βιβλιοθήκη, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: Gemeinsame Normdatei. 118598694. Ανακτήθηκε στις 21  Ιουλίου 2015.
  2. 2,0 2,1 «Man Ray». RKDartists. 65785.
  3. 3,0 3,1 «Benezit Dictionary of Artists» (Αγγλικά) 2006. B00115876. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017. ISBN-13 978-0-19-977378-7.
  4. 4,0 4,1 «Encyclopædia Britannica» (Αγγλικά) biography/Man-Ray. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  5. 5,0 5,1 (Αγγλικά) SNAC. w64j0gzx. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  6. 6,0 6,1 (Αγγλικά) Find A Grave. 4934. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  7. 7,0 7,1 «Luminous-Lint» (Αγγλικά) Man_Ray. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  8. 8,0 8,1 (Αγγλικά) Discogs. 75490. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  9. 9,0 9,1 (Αγγλικά) Internet Speculative Fiction Database. 74951. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  10. 10,0 10,1 filmportal.de. f9ba886c1ad24e2d8ff5ef1532fc3a13. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  11. 11,0 11,1 (Γερμανικά) Munzinger-Archiv. 00000014410. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  12. 12,0 12,1 (Γερμανικά) Εγκυκλοπαίδεια Μπρόκχαους. ray-man.
  13. 13,0 13,1 «Gran Enciclopèdia Catalana» (Καταλανικά) Grup Enciclopèdia Catalana. 0054461.
  14. 14,0 14,1 14,2 14,3 The Fine Art Archive. cs.isabart.org/person/16872. Ανακτήθηκε στις 1  Απριλίου 2021.
  15. Γερμανική Εθνική Βιβλιοθήκη, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: Gemeinsame Normdatei. Ανακτήθηκε στις 10  Δεκεμβρίου 2014.
  16. 16,0 16,1 16,2 16,3 16,4 16,5 16,6 16,7 www.artnet.com/artists/man-ray/.
  17. Γερμανική Εθνική Βιβλιοθήκη, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: Gemeinsame Normdatei. Ανακτήθηκε στις 9  Απριλίου 2014.
  18. «Grove Art Online» (Αγγλικά) Oxford University Press. Οξφόρδη, Μπέιζινγκστοουκ, Νέα Υόρκη. T053862. ISBN-13 978-1-884446-05-4. ISBN-10 1-884446-05-1.
  19. Γερμανική Εθνική Βιβλιοθήκη, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: Gemeinsame Normdatei. Ανακτήθηκε στις 30  Δεκεμβρίου 2014.
  20. (Αγγλικά) Museum of Modern Art online collection. 3716. Ανακτήθηκε στις 4  Δεκεμβρίου 2019.
  21. 21,0 21,1 (Αγγλικά) Union List of Artist Names. 2  Μαρτίου 2019. 500015030. Ανακτήθηκε στις 14  Μαΐου 2019.
  22. Ανακτήθηκε στις 14  Ιουνίου 2019.
  23. 1868. Ανακτήθηκε στις 4  Δεκεμβρίου 2019.
  24. Esther Doornbusch: (Ολλανδικά) hedendaagsesieraden.nl. 2016. hedendaagsesieraden.nl/2017/08/10/man-ray/. Ανακτήθηκε στις 8  Απριλίου 2020.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]