Κυπριακή οικονομική κρίση 2012-2013

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Η οικονομική κρίση που ξεκίνησε το 2012, υπήρξε η μεγαλύτερη οικονομική κρίση που γνώρισε η Κυπριακή Δημοκρατία. Κύρια αιτία της κρίσης υπήρξε η μεγάλη έκθεση των κυπριακών τραπεζών σε ελληνικά ομόλογα, που κουρεύτηκαν την άνοιξη του 2012.[1]

Αιτίες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τον Σεπτέμβριο του 2011, η κυπριακή οικονομία υποβαθμίστηκε απ’ όλους τους μεγάλους οίκους αξιολόγησης. Είχε προηγηθεί η μεγάλη έκρηξη στη βάση «Ευάγγελος Φλωράκης». Παρά τον χαμηλό της πληθυσμό και τη μικρή της οικονομία, η Κύπρος έχει ιδιαίτερα ανεπτυγμένο τραπεζικό κλάδο. Μετά το κούρεμα του ελληνικού χρέους, η έκθεση των κυπριακών τραπεζών σ’ αυτό άγγιξε τα 22δις €, πόσο μεγαλύτερα από το εγχώριο προϊόν της Κύπρου. [2][3] Το διακρατικό δάνειο που είχε λάβει η Κύπρος από τη Ρωσία ύψους 2,5 δις ευρώ, [4] ικανό για να καλύψει τις δανειακές ανάγκες της Κύπρου μέχρι το πρώτο τρίμηνο του 2013, ήταν πλέον ανεπαρκές.

Μνημόνιο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μετά από την υποβάθμιση της κυπριακής οικονομίας από τον οίκο Moody’s, στις 13 Μαρτίου 2012, και από τον οίκο Fitch, στις 25 Ιουνίου 2012, η Κύπρος αιτήθηκε την ένταξή της στον Ευρωπαϊκό μηχανισμό στήριξης. Αντιπροσωπεία της τρόικας κατέφθασε στην Κύπρο, στις 25 Ιουνίου 2012, και διαπραγματεύτηκε με την κυβέρνηση του νησιού τους όρους του δανείου. [5] Η κυπριακή κυβέρνηση εξέφρασε τη διαφωνία της στο αρχικό σχέδιο και οι διαπραγματεύσεις συνεχίστηκαν τους επόμενους μήνες. [6] Στις 30 Νοεμβρίου 2012, η κυπριακή κυβέρνηση συμφώνησε με την τρόικα τους όρους διάσωσης της κυπριακής οικονομίας, απομένοντας μόνο να συμφωνηθεί το ακριβές ποσό της αναχρηματοδότησης των τραπεζών. [7] Η συμφωνία περιλάμβανε λήψη μέτρων, όπως περικοπές σε μισθούς και κοινωνικές παροχές, επιπλέον φορολόγηση ειδών πολυτελείας, καυσίμων, τυχερών παιχνιδιών κλπ. [8]

Στις 16 Μαρτίου 2013 επήλθε συμφωνία με την κυπριακή κυβέρνηση στο ποσό των 10 δις €.[9] Αποφασίστηκε επίσης να αντληθούν επιπλέον 5,8 δις € με φορολόγηση- κούρεμα των καταθέσεων στις κυπριακές τράπεζες. Το κούρεμα ορίστηκε στο 6,7% για καταθέσεις έως 100.000 € και 9,9% για καταθέσεις που υπερβαίνουν τα 100.000 €.[10] Η συμφωνία απορρίφθηκε από το κυπριακό κοινοβούλιο στις 19 Μαρτίου 2013 με 36 ψήφους κατά (19 ΑΚΕΛ, 8 ΔΗΚΟ, 5 ΕΔΕΚ, 2 ΕΥΡΩΚΟ, 1 Κίνημα Οικολόγων Περιβαλλοντιστών, 1 ανεξάρτητος) 19 αποχές (ΔΗΣΥ) και μία απουσία. [11]

Στις 25 Μαρτίου οι υπουργοί οικονομικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο κατέληξαν σε νέο σχέδιο, με βάση το οποίο κουρεύονται κατά 40% οι καταθέσεις των κυπριακών τραπεζών που υπερβαίνουν τα 100.000 €, και συγχωνεύονται οι τράπεζες Κύπρου και Λαϊκή. [12][13][14]

Πολιτικές αναταράξεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μετά τις αρνητικές εξελίξεις για την κυπριακή οικονομία ξεκίνησε δικαστική έρευνα για την απόδοση ευθυνών στους υπαιτίους. Στις 2 Απριλίου παραιτήθηκε ο Κύπριος υπουργός οικονομικών Μιχάλης Σαρρής. Την ίδια περίοδο δημοσίευμα της εφημερίδας Χαραυγή ανέφερε πως συγγενικά πρόσωπα του προέδρου Αναστασιάδη φυγάδευσαν από τις κυπριακές τράπεζες καταθέσεις ύψους 22.000.000 €, λίγο πριν αποφασιστεί το κούρεμα [15]

Ανεργία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ποσοστό ανεργίας (2011–2019)
Ιαν Φεβ Μαρ Απρ Μαι Ιουν Ιουλ Αυγ Σεπτ Οκτ Νοεμ Δεκ
2011 6,3 6,7 6,8 7,1 7,4 7,6 7,7 8,0 8,7 9,2 9,6 9,6
2012 9,9 10,1 10,7 11,3 11,9 11,8 12,4 12,1 12,6 13,0 13,2 13,8
2013 14,7 15,0 14,7 15,7 15,8 16,1 16,0 16,5 16,8 16,9 16,5 16,4
2014 15,6 15,5 16,2 16,0 16,0 16,1 16,3 16,3 16,3 16,3 16,6 16,5
2015 16,5 16,5 16,1 15,6 15,3 15,2 15,2 14,8 14,2 13,5 13,1 12,9
2016 12,9 13,1 13,0 12,9 12,9 13,0 13,0 13,0 13,1 13,1 13,0 12,8
2017 12,6 12,5 12,3 11,9 11,6 11,1 10,5 10,3 10,1 10,1 10,3 10,4
2018 10,0 9,4 8,9 8,4 8,3 8,2 8,3 8,2 8,0 7,7 7,8 7,4
2019 7,3 7,1 7,0 6,9

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. http://www.aljazeera.com/news/europe/2012/06/201262517189248721.html, http://thecypruslawyer.com/cypriot-banks-in-the-aftermath-of-the-greek-haircut/cyprus-news/
  2. Stephen Castle; David Jolly (June 12, 2012). «Rates on Spanish Bond Soar». The New York Times. http://www.nytimes.com/2012/06/13/business/global/daily-euro-zone-watch.html. Ανακτήθηκε στις June 12, 2012. 
  3. «Eurozone crisis live: Spain told to cut harder as Greek deal approved». Guardian. 13 March 2012. http://www.guardian.co.uk/business/2012/mar/13/eurozone-crisis-greek-deal-spain-austerity#block-2. Ανακτήθηκε στις 13 March 2012. 
  4. Hadjipapas, Andreas; Hope, Kerin (14 September 2011). «Cyprus nears €2.5bn Russian loan deal». Guardian. http://www.ft.com/intl/cms/s/0/655a3fd2-de31-11e0-9fb7-00144feabdc0.html. Ανακτήθηκε στις 13 March 2012. 
  5. https://archive.is/20130121085238/www.cyprus-mail.com/cyprus/shiarly-troika-will-be-here-very-soon/20121102
  6. http://www.cyprus-mail.com/inbusinessnews/trying-defend-basic-conquests/20120913, http://web.archive.org/web/20120914093932/http://www.cyprus-mail.com/ecofin/troika-leaves-no-stone-unturned/20120914
  7. http://www.bloomberg.com/news/2012-11-30/cyprus-troika-agree-bailout-terms-ecb-demetriades-says.html
  8. http://www.politis-news.com/upload/20121130/1354292326-07337.pdf
  9. «Eurozone agrees to €10bn bailout package for Cyprus while Cypriots voice anger over deposits levy». RTÉ. 16 March 2013. http://www.rte.ie/news/2013/0316/376965-cyprus-bailout/. Ανακτήθηκε στις 16 March 2013. 
  10. «Cyprus eurozone bailout prompts anger as savers hand over possible 10% levy: Angry Cypriots try in vain to withdraw savings as eurozone bailout terms break taboo of hitting bank depositors». The Guardian (Reuters). http://www.guardian.co.uk/world/2013/mar/16/cyprus-eurozone-bailout-anger. Ανακτήθηκε στις 16 March 2013. 
  11. http://www.reuters.com/article/2013/03/19/us-cyprus-parliament-idUSBRE92G03I20130319
  12. Jan Strupczewski; Annika Breidthardt (25 March 2013). «Last-minute Cyprus deal to close bank, force losses». Reuters. http://www.reuters.com/article/2013/03/25/us-cyprus-parliament-idUSBRE92G03I20130325. Ανακτήθηκε στις 25 March 2013. 
  13. «Eurogroup signs off on bailout agreement reached by Cyprus and troika». Ekathimerini (Greece). 25 March 2013. http://www.ekathimerini.com/4dcgi/_w_articles_wsite1_1_25/03/2013_489702. Ανακτήθηκε στις 25 March 2013. 
  14. «Το τεράστιο σκάνδαλο της Λαϊκής με ELA και ΕΚΤ». Mignatiou.com. 2014-10-17. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2014-10-17. Ανακτήθηκε στις 2019-07-16. 
  15. «Anastasiades requests investigation into allegations against family members». EnetEnglish. 2013. Ανακτήθηκε στις 1 April 2013.